Bala

Ońtústikte Tólepbek Nazar­bekov degen aqsaqaldy eldiń bári biledi. Keńes zamanynda birqatar iri qyzmetter atqaryp, keıinnen zeınetkerlikke shyq­qannan keıin de ortadan qol úzbeı, baqılyq bolǵansha bel­sendi aqsaqaldardyń biri boldy. Sol kisi týraly el ishinde mynandaı bir áńgime bar: Birde Tólepbek aǵa Bógen aýdanynan birinshi hatshy bolyp taǵaıyndalady. Sóıtip, jańa basshy kele sharýashylyqtardy aralapty. Qasynda orynbasarlary, basqa da kishigirim basshylar shubap, órip júrgen kórinedi. Ana qoıshynyń sharýa­shylyǵyna barady, jaǵdaıy jaqsy. Ekinshisine barady, onyń da jaǵdaıy jaqsy. Qasyn­daǵylardyń jol bastap, tek jaǵdaıy jaqsy qystaýlarǵa aparyp júrgenin ishi sezgen Tókeń bárin shaqyryp alyp, bylaı depti: – Áı, aınalaıyndar, men qyzmetke jańadan keldim. Son­dyqtan meni jaǵdaıy joq, máselesi sheshilmeı jatqan sharýa­shylyqqa aparyńdar. Jumy­symen tanysaıyq, máse­lesin sheshýge tyrysaıyq. Jaǵ­daıy jaqsy qoıshynyń tur­mysymen keıinirek tanysa jatarmyz... Sóıtse bógendik basshylar bir aýyzdan «Bizde ondaı jaǵdaıy nashar qoıshy joq» depti. Alǵan betinen qaıtpaıtyn ótkir minezdi Tólepbek aǵa qol astyndaǵylardyń bul jaǵym­pazdyǵyna kúıip ketip, shopyryna «Myna tóbeniń basyna shyǵaıyqshy...» depti. Shyǵyp, jan-jaqqa kóz tastasa alystan qaraýytqan bir qystaý kórinedi. Tókeń bastap, janyndaǵylar ilesip, ubap-shubap bári sol qystaýǵa barady. Barsa, qora qulap qalǵan, shóp jınalmaı shashylyp jatyr... Muny kórgen orynbasarlardyń jandary muryndarynyń ushyna taqalyp, ne aıtarlaryn bilmeı sostıyp turyp qalypty. Sonda Tókeń ózi kólikten túsip: – Kim bar-eı? – dep aıqaı­laıdy. Sóıtse jaman lashyqtan 8-9 jastaǵy bala shyǵyp, «Assalaý­maǵaleıkúm!» dep amandasypty. – Ákeń qaıda? – depti birinshi hatshy salǵan jerden qabaǵyn jazbaı. – Qoıda, – depti bala jas­qanbaı. – Shesheń qaıda? – Toıda. «Qoıda, Toıda» degen sózder­diń uıqas shyqqanyna Tókeńniń ózi de ishteı «Oıpyrmaı, mynaý qaıtedi-aı...» dep qalsa kerek. Jan-jaǵyna qarasa, esiktiń aldynda bir aqsaq qoshqar baılaýly tur eken. Birinshi hatshy sonda da syr bildirmeı: – Mal qaıda? – depti. – Jaılaýda... – Al, mynaý qoshqar she?.. – Baılaýda. Bul jolǵy uıqasqa hatshy­nyń qasyndaǵylar dý etip kúlip jiberse kerek. Namystanyp ketken Tólepbek aǵa daýys kóterip: – Áı, óziń bir, tiliń men ja­ǵyńa súıengen bala ekensiń... Bul qoshqardyń aıaǵyn taspen uryp syndyryp, sodan keıin baılap qoıǵansyńdar ǵoı... – depti ashýlanyp. Sonda bala: – Osy qoshqar sııaqty buzyq bolsańyz, sizdi de baılap qoıa­myz, – degen kórinedi. Muny estigen Tólepbek Nazar­bekov kóligine minipti de ketip qalypty. Azamat sózden jeńil­genin moıyndaǵany ǵoı... Negizi el ishi beker aıtpaıdy. Menińshe bul oqıǵanyń bolǵany ras. Tipti bul jáıt Tókeń jaıly keıingi jyldary shyqqan kitapqa enipti dep te estidim. Meni qyzyqtyrǵany – birinshi hatshyǵa taısalmaı jaýap bergen 8-9 jastaǵy bala kim boldy eken? Keıingi taǵdyry ne boldy? Aýdan basshysyn sózden jeńgen ótkir de alǵyr bul balanyń keıingi ómiri durys bolǵan bolsa bir jerdi tesip shyǵatyny anyq edi ǵoı... Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan»