Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty halyqqa Joldaýy elimizdegi úshinshi jańǵyrtýdy júzege asyrýǵa baǵyttalǵan. Osyǵan oraı Elbasy Qazaqstannyń qabilettiligin qamtamasyz etetin ekonomıkalyq damýdyń jańa modelin qurýdyń qajettiligi týraly másele kóterip otyr. Prezıdent negizgi basymdyqtardy kórsetti, onyń oıynsha atalǵan basymdyqtar ekonomıkanyń álemdik ósiminiń orta deńgeıden joǵary qarqynyn qamtamasyz etýge jáne 30 ozyq eldiń qataryna qaraı turaqty túrde ilgerileýge múmkindik berýi tıis. Munda qamtylatyn negizgi baǵyttar ekonomıkanyń jedeldetilgen tehnologııalyq jańǵyrtylýy, bıznes-ortany túbegeıli jaqsartý jáne keńeıtý, makroekonomıkalyq turaqtylyq, adam kapıtaly sapasyn jaqsartý, ınstıtýttyq ózgeristerge, qaýipsizdikke jáne sybaılas jemqorlyqpen kúreske basymdyq berý bolyp tabylady. Birinshi kezekte sıfrly tehnologııalardy qoldaný arqyly qurylatyn ındýstrııany, basym salalarda básekege qabiletti eksporttyq óndiristi, ken metallýrgııasyn jáne munaı men gaz keshenderin damytý qolǵa alynbaq. Elbasy erekshe nazardy bıýdjet shyǵystarynyń tıimdiligin arttyrý qajettiligine, sonymen qatar, mınıstrlikter men vedomstvolardyń qarajatty ıgerýiniń tıimdiligin tekserýge aýdarady. Eldiń ońtaıly áleýmettik-ekonomıkalyq damýy birinshi kezekte joǵary dárejeli kadrlardy daıyndaýdyń sapasymen anyqtalady. Prezıdent Nursultan Nazarbaev negizgi mindetterdiń biri qazirgi zamanǵy ekonomıkalyq jaǵdaıǵa beıimdele alatyn bilim berý júıesiniń ári qaraı jańǵyrtylýy dep esepteıdi. Sondyqtan, Memleket basshysy bilim berýdi ekonomıkalyq ósýdiń jańa modeliniń ortalyq býynyna aınaldyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Bul arada búgingi ózekti máselelerdiń biri bolyp tabylatyn úsh tilde bilim berýge ótýdiń mańyzdylyǵy atap kórsetildi. Memleket basshysy: «2019 jyldan bastap 10-11 synyptarda keıbir pánderdi aǵylshyn tilinde oqytatyn bolamyz», dep naqty aıtty. Tutastaı alǵanda, Elbasy bilim berý júıesiniń máselelerin anyqtap berip otyr. Ol – mektepterdiń jáne muǵalimderdiń deńgeıi, ásirese, aýyl men qalada onyń ártúrli bolýy. Bilikti pedagogtardyń jetispeý máselesi. Osynaý aspektilerdi eskere kelgende, Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes, aǵylshyn tilin kezeń-kezeńmen qoldanysqa engizýimiz ómir talabyna aınalýy tıis. Prezıdent joǵary bilim berý júıesiniń sapasyna erekshe nazar aýdardy. Bul jaıt jańa formasııadaǵy mamandardy daıyndaý isi oqytýshy quramnyń kásibı biliktiligine jáne olardyń qyzmetterin uıymdastyrý deńgeıine tikeleı táýeldi degendi bildiredi. Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev joǵary oqý oryndarynyń kadrlyq quramyna, materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalý deńgeıine, bilim berý baǵdarlamalaryna qatysty baqylaý men talaptyń kúsheıtilýi qajettiligin atap kórsetti. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde oqý úderisteri, bitirýshilerdiń biliktiligi men daǵdylary eńbek naryǵynda kez kelgen ózgeristerge beıimdelýge múmkindik berýde jáne olardyń joǵary deńgeıli kásibı maman men básekege qabiletti bolýyna baǵyttalǵan. Ýnıversıtetimizde álemdik standartqa saı keletin jańa oqý baǵdarlamalary da jasaldy. Joldaýda Prezıdent ulttyq qaýipsizdik máselesine erekshe nazar aýdaryp, qaýipsizdik ahýalyn qýatty jáne áreket ete alatyn memlekettiń ólshemi retinde qarastyrady. Dinı ekstremızmniń aldyn alý jumystaryn júrgizý, sonyń ishinde ǵalamtor men áleýmettik jeliler de nazarǵa alyndy. Al ulttyq qaýipsizdikke qater tóndiretin máselelerdiń biri – sybaılas jemqorlyq. Sybaılas jemqorlyq kóp jaǵdaıda kórsetilgen strategııalyq josparlarǵa kedergi jasaıdy. Sondyqtan da onyń sebepteri men alǵysharttaryn anyqtaý boıynsha jumystardyń kúsheıtilip júrgizilýi máselesi kún tártibine qoıyldy. Elbasy óziniń halyqqa Joldaýynda eldiń tek jetistigin ǵana emes, sonymen qatar, júıelik máselelerdi der kezinde ornyqty sheshý jaıyna da keńinen toqtaldy. Sondyqtan, Úkimet aldynda turǵan mindetterdi tıimdi júzege asyrý óte mańyzdy shara bolyp tabylady.
Gúlnar NASIMOVA,
saıası ǵylymdar doktory ALMATY