«Til joq jerde ult joq!» О́ıtkeni til – ulttyń jan dúnıesi. Muny aıtqan Alash ardaqtysy Ahmet Baıtursynov! Biraq, qazaq tili HH ǵasyrda qandaı kúıge túsip, solaqaı saıasattyń saldarynan dármensiz halge ushyraǵanyn aǵa urpaq ta, basqalar da jaqsy biledi. Tek el táýelsizdiginiń arqasynda ǵana qazaq tili – memlekettik til bolyp, saıasat sahnasynda, qoǵamdyq ornynda óz tuǵyryna qona bastady.
Elbasy álemde qazaq tili memlekettik til retinde ómir súretin, qyzmet etetin bir ǵana el bar, ol – Qazaqstan, al Qazaqstannyń memlekettik til saıasatynyń durys júrgizilýi, ol eldigimizdiń, ulttyq damýymyzdyń, bolashaǵymyzdyń asa mańyzdy máselesi ekenin shegelep aıtyp, barsha qazaqstandyqtardyń saıası erik-jigerine zor kúsh berdi, memlekettik baǵdarlamalardyń mártebesin kóterdi. Ult kóshbasshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstannyń bolashaǵy – qazaq tilinde», «Ana tilimiz – bárimizdiń anamyz, óıtkeni ol – ultymyzdyń anasy!» dep aıtqan árbir sózi qazaq tiliniń baǵyn ashyp, baıtaq eldiń máńgi tili ekenin kórsetti.
El táýelsizdigimen birge el mereıi ǵasyrǵa bergisiz bıikke kóterilse, sonyń biri – memleketimizdiń mártebeli tili de tórge shyqty. Al Qazaqstannyń tutastaı qabyrǵaly memleket bolýy úshin Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń sińirgen eńbegi ushan-teńiz. Jahandaný zamanynda Qazaq elin osynshama órkenıet bıigine jetkizgen Elbasyna árbir qazaqstandyqtar sheksiz alǵysyn bildiredi.
Bir ǵana máseleni aıta keteıik. N.Nazarbaevtyń jahandyq bastamalary, máselen, ıadrolyq qarýdan bas tartý jónindegi bastamasy – álemdik qaýipsizdikke qosqan zor úlesi. Qazir ózderińiz qarańyzdarshy, Qazaqstan órkenıetaralyq dıalogtyń mańyzdy ortalyǵyna aınaldy. Bul ne degen sóz! Bul – halyqaralyq abyroı-bedel, zor senim men qurmet degendi bildiredi. Mundaı dúnıejúzilik deńgeı bizde qashan bolyp edi?
Jaqynda Taraz qalasynda «Jahandaný zamanyndaǵy til jáne onomastıkalyq úrdister» degen taqyrypta respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa boldy. Bul alqaly jıynǵa elimizge keńinen tanymal ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderi qatysyp, el qamyn, urpaq bolashaǵyn oılaǵan danalar bul máselege aıryqsha mán bergeni, sol jolda kúreskeni aıtyldy. Ulttyń saqtalýyna da, joǵalýyna da sebep bolatyn nárseniń eń qýattysy – til ekenin taǵy bir márte eske túsirdi. «Bizdiń elimiz táýelsizdik jyldary qol jetkizgen uly ıgilikteriniń biri de, biregeıi de – qazaq tiliniń memlekettik til mártebesine ıe bolýy. Osy bir qundy ıgilikti saqtaý – árbir azamattyń asyl boryshy» degen toqtam jasady. Bul – memlekettik til saıasatynyń altyn dińgegi.
Qaı zamanda bolmasyn, týǵan Otanymyz úshin baǵa jetkizgisiz qundylyqtardy tarıhı uly tulǵalar ǵana jasaı alatynyna ózimiz kýámiz. Sondyqtan, El mereıin baǵalaı bilýimiz kerek.
Meırambek TО́LEPBERGEN,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri,
Jambyl oblystyq máslıhatynyń depýtaty
TARAZ