Maqsat – ındýstrııalyq aımaq áleýetin kóterý

Osy oraıda oblysta qurylǵan «Aqtóbe» ındýstrııalyq aımaǵy bıznes-ortany túbegeıli jaq­sa­r­týǵa jáne keńeıtýge mol múm­­kindikter jasaı alatyny anyq. Munyń ózi Prezıdent Jol­­daýynda kórsetilgen bas­ty basymdyqtardyń biri ekeni bel­gili. Atalǵan ındýstrııalyq aı­maqtyń osy tektes ózge qury­lym­darǵa qaraǵanda basty ar­tyq­shylyǵy «Batys Eýropa – Ba­tys Qytaı» halyqaralyq tras­sasynyń tusynda Aqtóbe qa­la­synyń ónerkásiptik bóliginde or­nalasqany. Sondaı-aq, onyń kór­shiles Reseı shekarasyna ja­qyn turýy da taýarlar almasý qyz­metin ulǵaıtýǵa jáne eks­port­tyq ónimderdiń tasymal­daý shy­ǵy­nyn azaıtýǵa múmkindik beredi. In­dýstrııalyq aımaq degenimiz, óz óndiristerin ashyp júrgizýge to­lyqtaı qabiletti bıznes ókil­de­ri men kásipkerler úshin taptyr­mas qolaıly múmkindik. О́ńir­degi ındýstrııalandyrý aı­maǵynyń jalpy kólemi 200 gek­tar qurasa, onyń 155 gektary qoldanysqa beriletin paıda­ly alań. Qazirgi kúni onyń 64 gek­tary ıgerilgen. Munyń ózi aımaqtaǵy jalpy alańnyń 41 paıyzy. Munda jeke tulǵalardyń esebinen bólingen ınvestısııa kólemi 42 mıllıard teńgeni qu­raı­dy. Munyń ishinde sheteldik ka­pıtaldyń úlesine 27,2 mıll­ı­ard teńge quraıtyn úsh joba ki­redi. Atalǵan qurylymnyń bas­ty mindetteriniń biri jańa ju­mys oryndaryn ashý desek, bul turǵyda 1127 jumys orny qu­rylǵan.  Bıyl jáne aldaǵy jyly AEA-da 13 jobany júzege asyrý belgilengen. Qazirgi kúni onyń bireýi paıdalanýǵa berilgen. «TALAN» TEHNOLOGY» JShS júzege asyrǵan jobanyń eli­miz­de eshqandaı balamasy joq. Bú­ginde ne kóp ár jerde ká­de­ge asýdan qalǵan eski re­zeń­ke doń­ǵalaqtar kóp. Joba ıeleri so­nyń bárin jınastyryp sport alań­dary men zaldarynyń qaý­ip­siz, jumsaq denege zaqym kel­tir­meıtin tósenishterin jasaý­dy qolǵa alypty. Búgingi kúni bes jobanyń qurylysy qyzý ári qarqyndy júrgizilýde. Eri­tin­diler men hımııalyq reagentter, ke­ramıkalyq granıt pen plıtalar, polıetılen paketter temir-be­­- t­on shpaldar jáne basqa da ım­po­rt almastyra alatyn jobalar bıylǵy jyldyń aıaǵyna deıin aıaqtalmaq. Munyń syrtynda taǵy da jeti jobaǵa jer telimderi berilgen. Oǵan ıe bolǵandar qazir bolashaq qurylysynyń alǵashqy qazyǵyn qaǵý ústinde. Biz árıne, óndirisshi emespiz, tehnologııalyq tásilderdiń «ishki kýhnııasynan» da túsinigimiz shamaly. Solaı bola tursa da qara aqylǵa salǵanda, ıaǵnı túı­si­gimizdiń habar berýinshe qazirgi kú­ni «Aqtóbeniń» 41 paıyz ǵa­na ıge­rilgeni azdaý sekildi kórin­gen. Osy oıymyzdy Aqtóbe ob­ly­synyń ındýstrııalyq-ınno­va­­sııalyq damý basqarmasy bas­shy­synyń orynbasary Darhan Er­ma­ǵambetovke aıtqan edik. Ol bizge máseleniń mánisin tómen­de­gishe túsindirdi. Iаǵnı, onyń má­lim­deý­inshe, ındýs­trııalyq aımaqtan jer alýǵa tilek bildirgen bıznesmenderge sol jer telimderin berý men bólý úderisteri kóp ýaqyt alady eken. Bir esepten munyń shúlen taratý emes ekenin de túsinýge bolatyn sekildi. О́ıtkeni, jer týraly zańdylyqtar men Jer kodeksi ta­laptary buzylsa kim-kimge de ja­ǵymdy bola qoımaıdy, saý­ys­qannan saq minez tanytýdyń as­tarynda osyndaı ıirimder bar ekeni sezindik. Sonymen bir­ge, normatıvtik-quqyqtyq ak­tilerdi ázirleý men retteý isin­­­de de ala-qulalyq joq emes. Eń bas­tysy, «Aqtóbe» AEA-ǵa bar­lyq ınfraqurylymdyq já­ne kommýnaldyq jeliler tar­tyl­ǵan. Sóz joq, bul úlken istiń eleý­li bóligi, tipti teń jartysyna jýyǵy deýge tolyq negiz bar. Endi osy teńdesi joq ındýs­trııalyq aımaqqa alys-jaqyn otan­dyq jáne sheteldik ınves­tor­lardy qyzyqtyryp tarta bi­lý qajet-aq. Árıne, bul istiń ár­túrli tásilderi men joldary bar. Aıtalyq, ınvestısııalyq fo­rým­dar ótkizý jáne aımaqtyń ar­tyqshylyǵy men ereksheligin jar­namalaý sekildi qyzmetter osy qatarǵa kiredi. Jasyratyn esh­teńesi joq, aımaqtyń qyz­me­timen tanysý barysynda bul iske de bir serpilis pen silkinis qajet ekenin túısindik.  Ras, Darhan Ermuhambetovtiń aıtýyna qaraǵanda, bul baǵytta sheteldik ınvestorlarǵa arnalǵan baǵdarlama belgilengen kórinedi. Alaıda, bizge onymen tanysýdyń sáti túspedi. Másele sol baǵdar­la­manyń sheteldikterge tıgizgen tar­tymdylyǵynda emes pe?  Tutastaı alǵanda, Aqtóbe aı­ma­ǵynda elge mol paıda men tabys ákeletin iri jobalar bar­shy­lyq. Sonyń biri Shılisaı ke­ni­shinen asa baǵaly mıneraldy ty­ńaıtqyshtar óndirý jónindegi qabyrǵaly joba. Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy jarııalanǵan Joldaýda Qytaımen birlesken ınvestısııalyq baǵdarlamalar birshama tıimdilik ákele alatyny aıtylǵan. Joǵaryda atalǵan óndiris osy talap údesinen shyǵa alady degen taldaýlar jasalǵan. Qytaımen birlesip júzege asatyn jobanyń quny 1,4 mıllıard AQSh dollaryn quraıdy. Onyń qýattylyǵy alǵashqy kezekte jylyna 860 myń tonna ónim ón­dirýge eseptelse, keıin bul kó­lemdi eki esege deıin ulǵaıtý kóz­del­gen. Onyń aınalasynda jańa myń jumys orny ashylmaq. Qazirgi kúni Aqtóbe ındýs­trııa­lyq aımaǵy aldaǵy kúnderge qaraı aıaǵyn nyq basyp keledi.

Temir Qusaıyn, «Egemen Qazaqstan»

Aqtóbe 

Sýrette: Aqtóbe ındýs­trı­ıa­­lyq aımaǵynan kórinis