Elordada jańadan ashylǵan «MEGA Silk Way» ǵımaratynda «Qazaq kitaptary 1929-1940» atty latyn álipbıimen jazylǵan kitaptar kórmesi ótti. Iаǵnı, uıymdastyrýshylar qazaq halqynyń latyn áripterin qoldanǵan 1929-1940 jyldarǵy kitaptardy jurtshylyq nazaryna usyndy.
– Búgin mańyzy zor úlken kórme uıymdastyrylyp otyr. О́tkenge kóz júgirter bolsaq, túrik halqy óz ýaqytynda arab álipbıinen latynǵa kóshirilgen bolatyn. Osynyń arqasynda Anadoly eli búginde damyǵan elderdiń birine aınalyp otyr. Alash azamattary ótken ǵasyrda latyn álipbıin paıdalanǵan az ýaqyt aralyǵynda úlken jumystar atqardy. Endi Memleket basshysy sol latyn álipbıine kóshý týraly tapsyrma berip otyr. Ol búgin, erteń nemese arǵy kúni emes birneshe jylǵa sozylmaq, – dedi ǵalym Kamal Nızamuly.
Ol sondaı-aq, 2007 jyly memleket tarapynan qarjy bólinip, arnaıy ǵalymdar tobyn latyn álipbıine kóshken elderge jibergenin aıta kelip, olardyń aýysý prosesin, jibergen qatelikterine sholý jasaýǵa múmkindik berilgenin eske alyp ótti.
Sharany uıymdastyrýshy «Qazaqstan-2050» jalpyulttyq qozǵalysy» keńesiniń tóraǵasy Muhtar Mankeevtiń aıtýynsha, mundaı kórme tarıhymyzǵa tereń úńilýge múmkindik beredi.
Kórmege qoıylǵan kitaptardyń arasynda 1939 jyly shyqqan uly aqyn Abaı Qunanbaıulynyń tańdamaly óleńderi, 1935 jyly jarııalanǵan Qazaqstannyń kórkem ádebıet jınaǵy, Sábıt Muqanovtyń 1939 jyly jaryq kórgen «Sóz – Sovettik armııa», Ilııas Jansúgirovtiń 1935 jyly shyqqan «Joldastar», Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń 1933 jylǵy Tolyq shyǵarmalar jınaǵy, Muhtar Áýezulynyń 1935 jylǵy «Tas túlek» sekildi kitaptary bar.
Sonymen qatar, mektep oqýshylaryna arnalǵan álippe, qazaq tiliniń programmasy, túrli jyldary basylyp shyqqan qazaq tiliniń erejeleri, joǵary synyp oqýshylaryna arnalǵan arıfmetıka, algebra, geometrııa, fızıkalyq geografııa, fızıka, astronomııa, hımııa, geografııa, adam anatomııasy men fızıologııasy sııaqty kitaptar da bar. Budan bólek, bul kórmede orys halqynyń aqyn-jazýshylarynyń da shyǵarmalary usynylǵan. Osyǵan qarap-aq, nebári 11 jyl ishinde alash azamattarynyń qanshama jumystar atqarǵanyn baıqaýǵa bolady. Qazaqstan aldaǵy jyldary latyn álipbıine aýysqan jaǵdaıda bul kitaptardyń úlken kómegi tıeri anyq.
Arnaıy uıymdastyrylǵan sharadan keıin qonaqtarǵa sońǵy jyldary shyqqan aqyn-jazýshylardyń kitaptary syıǵa tartyldy. Budan bólek, latyn álipbıine baılanysty arnaıy oıyndar da oınatyldy.
Aıta keteıik, qazaq halqy VIII ǵasyrdan bastap búginge deıin qoldanylyp kele jatqan arab álipbıin, 1929-1940 jyldary latyn álipbıin qoldansa, 1940 jyldan bastap qazirge deıin kırıllısa jazýyn paıdalanyp keledi.
Aıan ÁBDÝÁLI, «Egemen Qazaqstan»