El azamattarynyń quqyq qorǵaý organdaryna degen senim deńgeıi qandaı?

Bul derekter Ulttyq statıstıka bıýrosynyń «Halyqtyń quqyq qorǵaý organdary men sot júıesine senim deńgeıi» atty sońǵy saýalnamasynda keltirilgen. Zertteý 2025 jylǵy qazan-qarasha aılarynda júrgizilip, oǵan 15 pen 80 jas aralyǵyndaǵy 18 myń  adam qatysqan.

Saýalnama nátıjesine sáıkes, sońǵy bir jylda quqyq qorǵaý organdaryna múlde júginbegen azamattardyń úlesi 64,3%-dan 63,7%-ǵa deıin azdap qysqarǵan. Alaıda negizgi organdarǵa júginýshiler sany kerisinshe tómendegen:

Polısııaǵa júgingender – 19,5%-dan 18,1%-ǵa azaıdy; Prokýratýraǵa júgingender – 5,3%-dan 4,9%-ǵa tómendedi.

Al ótinish sany artqan qurylymdar:

О́rtke qarsy qyzmet – 3,6%-dan 5,4%-ǵa; Sot organdary – 6,1%-dan 6,4%-ǵa; Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet – 0,6%-dan 0,8%-ǵa ósti.

Ekonomıkalyq tergep-tekserý qyzmetine júgingender úlesi ózgerissiz qalyp, 0,5% boldy.

Saýalnama: El azamattarynyń 80%-y Konstıtýsııalyq reformany qoldaıdy

Áıelder men aýyl turǵyndary sırek júginedi

Quqyq qorǵaý organdaryna júginbegender arasynda áıelder úlesi erlerge qaraǵanda joǵary: tıisinshe 65,8% jáne 61,6%. Áıelder tek sot júıesine júginýde ǵana erlerden sál alda (6,7% qarsy 6,2%).

Qala men aýyl turǵyndary arasynda da aıyrmashylyq bar. Qalalyqtar aýyl turǵyndaryna qaraǵanda quqyq qorǵaý organdaryna jıi júginedi. Ásirese bul aıyrmashylyq polısııaǵa júginý kezinde aıqyn baıqalady:

Qalada – 19,8%; Aýylda – 14,9%.

Sonymen birge aýyl turǵyndarynyń úshten ekisinen astamy, al qala turǵyndarynyń 60,7%-y múlde quqyq qorǵaý organdaryna júginbegen.

Nege azamattar shaǵymdanbaıdy?

Qylmysqa kýá bolǵan jaǵdaıda quqyq qorǵaý organdaryna júginbeıtinderdiń negizgi sebepteri mynalar:

Jarııa bolýdan qorqý – 36,5%; Ýaqyt joǵaltý jáne qaǵazbastylyq – 33,8%; Oń nátıje bolatynyna senimsizdik – 13,5%; Quqyq qorǵaý organdary qalaı kómektesetinin bilmeý – 12,2%; Jemqorlyqtan qaýiptený – 3,9%.

Aıta keterligi, sońǵy bir jylda jarııa bolýdan qorqý men bıýrokratııalyq kedergilerdi alǵa tartqandardyń úlesi artqan, al senimsizdik, aqparattyń jetkiliksizdigi jáne jemqorlyqty sebep etkenderdiń úlesi kerisinshe azaıǵan.

Saýalnama: Qazaqstan halqynyń 77 paıyzy Prezıdentke joǵary deńgeıde senim bildirdi

Qaı qyzmetke senim joǵary?

Senim deńgeıine kelsek, halyq arasynda eń joǵary senimge ıe organ − órtke qarsy qyzmet. Oǵan tolyq nemese ishinara senetinderdiń úlesi 81,8%-dy quraıdy. Odan keıin prokýratýra (66,2%) men polısııa (65,3%) tur. Sot júıesine tolyq senetinder úlesi – 63,2%, sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetke – 51,2%, al ekonomıkalyq tergeý qyzmetine – 47,2%.

Osy derekter el azamattarynyń quqyq qorǵaý organdaryna degen jalpy senimi saqtalǵanymen, qylmys jaǵdaıynda birlese áreket etýge degen belsendiliktiń tómendep kele jatqanyn ańǵartady.