Astanada «Álem barysy» absolıýtti álem chempıonatynyń týrnıri ótti

EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesi aıasyndaǵy sharalar tizimine engen bıylǵy dodaǵa álemniń eń myqty degen 42 balýany qatysyp, baq synady.

Bıylǵy doda úsh jyl burynǵy básekeden ózgeshe boldy. О́ıtkeni osy jylǵy «Álem barysy» týrnırine árisi Latyn Amerıka, AQSh, Kýba, Afrıka qurly­ǵynan, berisi Reseı, Qy­taı, О́z­beks­tan sekildi elderdiń kú­shi boıynda tasyp turǵan kil myqtylary keldi. Al eli­mizdiń namysyn eń myq­ty degen bes balýan qor­ǵady. Olar – «Qazaqstan Ba­rysy-2013» týrnıriniń jeńimpazy jáne eki dúrkin qola júldegeri (2012, 2017) Aı­bek Nuǵymarov, 2017 jy­ly «Qazaqstan barysy» jáne «Ásker barysy» atan­ǵan Elaman Erǵalıev, «Qa­zaqstan Barysy-2013» týr­nıriniń jáne bıylǵy el chempıonatynyń kúmis júl­degeri Erjan Shynkeev, 2016 jylǵy «Astana qyrany» Aıbat Seıten jáne elimizdiń ta­lantty jas balýany Dáýren Nu­ralıev «Álem barysy» ataný úshin baryn salyp beldesti. Endi negizgi básekelerge jeke-jeke toqtalyp ótsek, alǵashqy aınalymda bı­ylǵy «Qazaqstan barysy» básekesiniń jeńimpazy El­aman Erǵalıev pen Erjan Shynkeev qarsylastarynan aıla asyryp ketti. Al Aıbek Nuǵymarov, Dáýren Nuralıev, Aıbat Seıten jerebege sáıkes tikeleı ekinshi kezeńge joldama aldy. Ekinshi aınalymda Dáýren Nuralıev ózbek balýany Mýhsın Hısomıddınovke ese jiberip qoısa, úshinshi aı­nalymda Aıbat Seıten grek Masmanıdıs Tentoreden upaı sanymen jeńilip qaldy.  Shırek fınaldyq kezdesýde qazaq kúresi mamandary bıyl «Álem barysy» atanady dep boljaǵan eki myqty balýanymyzdyń joly túıisip qaldy. Aıbek Nuǵymarov pen Elaman Erǵalıev shırek fınalda beldesip, kezdesýdiń alǵashqy úsh mınýtynda Elaman jambas upaıymen jeńip jatqan bolatyn. Alaı­da, kúrestiń sońǵy mınýtynda Aıbek ádis jasap, jartylaı jeńis upaıymen jeńisti julyp aldy. Sóıtip, 2013 jylǵy «Qazaqstan barysy» Aıbek Nuǵymarov «Álem barysynyń» ja­rtylaı fınalyna shyqty. Al úshinshi shırek fınaldyq beldesýde Er­jan Shynkeev armenııalyq Akob Arakelıannan bir jartylaı jeńis jáne bir jambas upaıymen basym tústi. Sóıtip, Erjan jartylaı fınalda reseılik Rýstem Ars­lanovty alyp jyqqan grýzın balýany Gýram Týshısh­vılımen fınaldyq beldesý joldamasyn sarapqa saldy. Alǵashqy jartylaı fı­nal­dyq básekede Aıbek Nu­ǵymarov moń­ǵolııalyq Serik Berdimuratpen beldesip, ekeýi de birinshi mınýtta búk upaıyn ıelendi. Araǵa eki mınýt ýaqyt salyp Aıbek taǵy bir búk upaı alyp, jambas upaıymen jeńis­ke jetti. Alaıda, mońǵolııalyq balýan bul nátıjege kelispeı, óziniń nara­zylyǵyn bildirgen edi. Biraq, tóreshiler jeńiske Aıbek Nuǵymarov laıyq dep tapty. Sóıtip, Aıbek qatarynan ekinshi ret «Álem barysy» týrnıriniń fı­naldyq beldesýine shyqty. Al ekinshi jartylaı fınaldyq kez­desýde Erjan Shynkeev grýzııalyq balýan Gýran Týshıshvılımen kúsh synasyp, beldesýdiń sońǵy sekýndynda qarsylasynan taza ádispen jeńilip qaldy. Týrnırdiń qola júldesin sarapqa salǵan Erjan Shynkeev pen Serik Berdimurat arasynda ótken tartysty básekede qazaqstandyq balýannyń asy­ǵy alshysynan tústi. Ádisi men tásili artyq shyqqan qaraǵandylyq sportshy qarsylasynan aılasyn asyryp, upaı sanymen jeńiske jetti.  Sonymen, qazaq kúresinen álemniń eń myqty, eń kúshti balýanyn anyqtar fı­nal­dyq beldesýge qarsylastaryn shalyp ta, alyp ta jyqqan Aıbek Nuǵymarov pen Gýram Týshıshvılı shyqqan bolatyn. Eki alyptyń aıqasy bastala sala grýzııalyq sportshy birden shabýylǵa shyǵyp, búk upaıyn ıelengen. Alaıda Aıbek te urymtal sáttiń birinde qarsylasyn shalyp jy­ǵyp, tarazy basyn teńestirdi. Ar­palysqan sátterdiń birin­de qarsylasyn qapsyra qu­shaqtaǵan Nuǵymarov grýzın balýanynyń aıaǵyn aspannan keltirdi. Sóıtip, Aıbek Nuǵymarov qazaq kúresinen 2017 jylǵy «Álem barysy» atandy.  Qazaq kúresiniń abyroıyn asyr­ǵan «Álem barysy» týrnıriniń je­ńimpazy men júldegerlerin marapattaý sharasyna Mádenıet já­ne sport mınıstri Arystanbek Muha­me­dıuly, Halyqaralyq Qazaq kúresi federasııasynyń prezıdenti Qanat Bozymbaev, «Qazaqstan barysy» qazaq kúresin damytý qory qamqorlyq keńesiniń tóraǵasy Arman Shoraev jáne «Qazaqstan» RTRK» AQ basshysy Erlan Qarın qatysty. 2017 jylǵy «Álem barysy» Aıbek Nuǵymarovtyń beline «Altyn belbeýdi» Qanat Bozymbaev baılady. Sonymen qatar, shyǵysqazaqstandyq balýanǵa 15 mıllıon teńgeniń sertıfıkaty tabys etildi. Ekinshi oryn alǵan grýzııalyq Gýram Týshıshvılıge «Kúmis belbeý» men 5 mıllıon teńge, al úshinshi oryn ıelengen qaraǵandylyq Erjan Shyn­keevke «Qola belbeý» men 3 mıllıon teńge kóleminde syıaqy berildi. Jalpy, bıylǵy «Álem barysy» týrnıri 2014 jylǵymen salystyrǵanda joǵary deńgeıde ótti. Ony jarystyń uıymdastyrylýymen qatar, «Barys Arena» muz saraıyna jınalǵan jan­kúıerdiń qarasynan-aq baıqaýǵa bolady. Sondaı-aq, «Álem barysy» týr­nıri televızııa arqyly dúnıeniń tórt buryshyna kórsetildi. Mundaı ulttyq sporttyq shara qazaqtyń atyn álemge tanyta túseri sózsiz.

Álı BITО́RE, «Egemen Qazaqstan»

Sýretti túsirgen  Jeńis Ysqabaı