Ǵylym • 06 Aqpan, 2026

Ǵylym akademııasy: Jańa Konstıtýsııa memlekettiń uzaq merzimdi ǵylymı-tehnologııalyq damýynyń irgetasyn qalaıdy

60 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń uıymdastyrýymen «Konstıtýsııany júıeli jańǵyrtýdyń ǵylymı negizderi» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Ǵylym akademııasy: Jańa Konstıtýsııa memlekettiń uzaq merzimdi ǵylymı-tehnologııalyq damýynyń irgetasyn qalaıdy

Basqosýdyń basty maqsaty – jańa Konstıtýsııa jobasy sheńberinde ǵylym, bilim, adamı kapıtal jáne ınnovasııanyń memleket damýynyń strategııalyq ózegine aınalýyn talqylaýǵa arnaldy. 

Jıyn barysynda ǵalymdar men sarapshylar konstıtýsııalyq reformalardyń mazmunyn ǵylymı-eksperttik deńgeıde qarastyryp, Ata Zańda usynylyp otyrǵan ózgeristerdi talqylady. Buǵan Májilis depýtattary, Konstıtýsııalyq komıssııa músheleri, akademıkter qatysty.

Is-sharany Akademııanyń prezıdenti Kúrishbaev Aqylbek Qajyǵululy júrgizip, elimizdiń damýyndaǵy tarıhı kezeń – Ata Zańǵa engiziletin jańa ózgeristerdiń máni men mańyzyna toqtaldy.

«Birinshi bolyp Úkimet úıinde, kúni keshe óz aramyzda akademıktermen, elimizdiń jetekshi ǵalymdarynyń qatysýymen jańa Ata Zańymyzdyń jobasyn talqyladyq.

Konstıtýsııanyń jobasynda adamı kapıtaldy, ǵylym men ınnovasııalardy damytý, alǵash ret memleket qyzmetiniń strategııalyq baǵyty retinde anyqtalyp otyr. Bul jańa konstıtýsııalyq model – eldiń bolashaǵyna baǵyt, baǵdar beretin damýdyń zıatkerlik kartasy deýge bolady», dedi ol.

A.Kúrishbaevtyń aıtýynsha, qazir elimizdiń bolashaǵy aıqyndalatyn tarıhı kezeń. Ata Zań quqyqtyq kepildikterdi qamtamasyz etip qana qoımaı, memlekettiń uzaq merzimdi ǵylymı-tehnologııalyq damýynyń irgetasyn  qalaıtyny anyq.

«Adamı kapıtaldy damytý memlekettiń strategııalyq turaqtylyǵy men órkendeýiniń basty tiregi ekeni belgili. Osyǵan oraı ǵylymı qaýymdastyq jaýapkershilikti sezinip, Konstıtýsııalyq reformalar boıynsha túsindirý jumystaryn júrgizý qajet. О́ıtkeni, ókinishke qaraı áleýmettik jelilerde keıbir azamattar Konstıtýsııa jobasy mátinin muqııat oqymaı, sońyna deıin túsinbeı ártúrli negizsiz aqparattar taratyp otyr.

Osy jaǵdaıdy eskere otyryp, elimizge eńbegi sińgen kórnekti ǵalymdar, onyń ishinde Qazaqstannyń Eńbek Erleri bar akademıkter konstıtýsııalyq reformalarǵa qatysty óz ustanymyn ashyq bildirip, qoǵamdyq pikirge úndeý jarııalaýdy uıǵardyq», dedi Aqylbek Qajyǵululy.  

Ulttyq mýzeıde Jańa Konstıtýsııa jobasy talqylandy

Osy oraıda otyrysqa qatysqan mamandar konstıtýsııalyq jańǵyrýdy tek quqyqtyq akt retinde emes, bilimdi, ınnovasııany jáne synı oılaýdy baǵalaıtyn jańa qoǵamdyq kelisimniń negizi retinde túsinýge jol ashatynyn basa aıtty. 

Akademıkter óz sózderinde Konstıtýsııalyq ózgerister ulttyq qundylyqtarǵa negizdelip, qoǵamnyń uzaq merzimdi damýyna qyzmet etýi tıis ekendigin atap ótip, bilim men ǵylymǵa memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan qoldaýdy oń qadam retinde baǵalaıtyndyqtaryn atap ótti. El ekonomıkasyn damytý ǵylymǵa negizdelýi tıis ekendigin atap, álemniń damyǵan memleketteri dál osy ǵylymı-tehnologııalyq jolmen órkendegenin mysalǵa keltirdi.

Akademııa atynan jarııalanǵan akademıkterdiń úndeýinde Ata zań jobasyna ǵalymdardyń qosqan úlesi týraly aıtylǵan:

«Ulttyq ǵylym akademııasynyń ókilderi jańa Konstıtýsııa jobasyn ázirleý jumysyna belsendi túrde, jaýapkershilikpen qatysty. Sonyń nátıjesinde usynylyp otyrǵan jańa Konstıtýsııanyń ortalyq ıdeıasy retinde ǵylym men bilim, mádenıet pen ınnovasııa aıryqsha aıqyndalyp otyr. Bul – elimizdiń damý baǵyty tabıǵı baılyqtarǵa ǵana emes, eń aldymen adam kapıtalyna, bilimdi ult pen zııatkerlik áleýetke súıenýi tıis degen túbegeıli kózqarastyń kórinisi. Jańa Ata Zańnyń basty ıdeıalarynyń biri – Qazaqstannyń bolashaǵy azamattarynyń bilimimen, ǵylymymen, shyǵarmashylyǵymen jáne jańashyl oıymen aıqyndalatynyn naqty bekitý».

Sonymen qatar akamedııa músheleri jalǵan aqparat pen arandatýshylardyń sózine erý memleket birligine syna qaǵatynyn atap ótti.

Jazýshylar jańa Konstıtýsııanyń rýhanı ózegin talqylady

Dóńgelek ústel talqylaý formatynda jalǵasyp, qatysýshylar Konstıtýsııa jobasynyń ǵylymı, áleýmettik jáne ınstıtýsıonaldyq aspektileri boıynsha oı-pikirlerin ortaǵa saldy. Akademıkter men sarapshylar ǵylymǵa negizdelgen konstıtýsııalyq normalardyń eldiń básekege qabilettiligin arttyrýdaǵy róline erekshe nazar aýdardy.

Akademııalyq qaýymdastyq jańa konstıtýsııalyq modeldi tek quqyqtyq qujat emes, eldiń «damý zııatkerlik kartasy» retinde baǵalap, biraýyzdan qoldaý bildirdi.

Áleýmettik zertteý: Qazaqstan halqynyń 85%-y jańa Konstıtýsııa jobasyn qoldady