Belesti jyldar bederi

Úsh oblys uıymdastyrǵan kórmede kórinis tapty Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Almaty, Pavlodar jáne Batys Qazaqstan oblystarynyń Astanadaǵy kúnderi aıasynda osy aımaqtardyń ekonomıkalyq, áleýmet­tik jáne mádenı salalarda jetken jetistikterine arnalyp uıymdastyrylǵan kórmemen tanysty. Beıbitshilik jáne kelisim sa­raı­ynda ótken bul kórmeniń maq­saty – Qazaqstannyń 3 obly­sy­nyń el Táýelsizdiginiń 20 jyl­dyq bederindegi beles-asýlaryn kórsetý. Kórmeni tamashalaý kezinde Nursultan Nazarbaev aımaq basshylary­nyń óz óńirlerindegi áleý­met­tik-ekonomıkalyq damý jáne údemeli ındýstrııalyq-ın­no­vasııalyq damý baǵdarla­ma­sy­nyń júzege asyrylýy jónin­degi esepterin tyńdady. Memleket basshysy eń al­dy­­men Almaty oblysynyń qol jetkizgen nátıjeleriniń qory­tyn­­dy­syna arnalǵan kórmemen ta­nysty. Oblys ákimi A.Mu­sahanov Memleket basshysyna óńirdiń eko­nomıkalyq jaı-kúıi men da­mýy týraly baıandap berdi. Bir atap óterligi, táý­elsizdik jyl­da­ryn­da ob­lys­ta ómir súrý deń­geıiniń barlyq salasynda da aý­qym­dy jańarýlar júrgizilgen. Má­selen, 2011 jyly oblysta jal­­py óńirlik ónimdi 1056,9 mlrd. teńgege deıin, al turǵyn­dar­dyń jan basyna shaq­qan­daǵy tabysyn 560,9 myń teń­ge­ge deıin jetkizý josparlanýda. Bul oblys respýblıkadaǵy iri agroındýs­trııa­lyq óńirdiń biri sanalady. О́ıtkeni, jal­py­respýblıkalyq kó­lemniń ag­rar­lyq sektor boı­ynsha jal­py óniminiń 16 paıyzǵa jýyǵy osy oblysta óndiriledi. 2010 jyly aýyl sharýashylyǵy jal­py óniminiń kólemi 227,8 mlrd. teńgege jetip, 1991 jyl­ǵy deńgeıden 69 ese ulǵaıǵan. Aǵym­da­ǵy jyly ónerkásip óndirisiniń kólemin 359,4 mlrd. teńgege jetkizip, 1996 jylǵy kórsetkishten 16,6 esege arttyrý josparlanýda. Sońǵy 10 jylda oblysta 867 jańa nysan paıdalanýǵa berilip, 21 myńnan astam ju­mys orny ashyldy. Belsendi shaǵyn jáne orta bıznes sý­bek­tileriniń sany 1998 jyl­ǵy 30 myńnan 2010 jyly 108 myń birlikke deıin ul­ǵaıdy. Aǵymdaǵy jyly Indýs­trııa­landyrý kartasy aıasynda so­masy 216,9 mıllıard teńgeniń 12 nysanyn paıdalanýǵa berý kóz­delgen, onyń ishinde birinshi jartyjyldyqta 5 nysan paı­da­­la­nýǵa berildi. Nursultan Nazarbaev budan keıin Qazaqstan Táýelsizdi­gi­niń 20 jylynda Pavlodar ob­lysy qol jetkizgen nátıje­ler­diń qo­ry­tyndysyna arnalǵan ekspozı­sııa­men tanysty. Ob­lys ákimi B.Saǵyntaev Memleket basshysyna óńirdegi áleý­met­tik jáne ekono­mıkalyq jetistikter týraly baıan­dady. Pavlodar oblysy – ekono­mı­ka jáne áleýmettik damýdyń bar­lyq kór­setkishteri boıynsha oń nátıjeler kórsetip otyrǵan aı­maq. Jalpy óńirlik ónim kó­le­mi 2010 jyly 1031,9 mlrd. teńgeni qu­rady, 1993 jylmen salys­tyr­ǵanda, 430 ese ul­ǵaı­dy. Jalpy óńirlik ónim mól­she­ri turǵyn­dar­dyń jan ba­sy­na shaqqanda 18 esege ósip, 1993 jylǵy 531,9 dol­lardan 2010 jyly 9387,1 dol­larǵa ulǵaı­dy. 1993 jyldan bastap óndi­ril­gen ónerkásip óniminiń kó­le­mi 256 ese ósip, 2010 jyly 844 mlrd. teńgeni quraǵan. Úde­me­li ındýstrııalyq-ınnovasııa­lyq damý baǵdarlamasy óńirdiń eko­­nomıkalyq damýyna úlken serpin berdi. Baǵdarlama aıa­syn­da 168 ınvestısııalyq joba iske asy­rylýda, búgingi kúni 42 óndiris iske qosyldy. 2016 jylǵa deıin taǵy 126 jobany iske qosý josparlanýda. Bul oblys ekono­mıkasyna bir trıl­lıonnan astam teńge tartýǵa jáne 10300 jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. 1993 jyldan bastap aýyl sharýa­shy­lyǵynyń jalpy ónim kólemi 73 ese ósti, 2010 jyldyń so­ńy­na qaraı 60,7 mlrd. teńgege jetti. Prezıdent el Táýelsizdigi­niń 20 jylynda Batys Qazaq­stan ob­lysy qol jetkizgen nátıjelerdiń qorytyndysyna arnalǵan kórme­men de ta­nys­ty. Oblys ákimi B.Izmuham­be­tov Memleket bas­shy­sy­na óńir­diń ekonomıkalyq, áleý­mettik jáne gýmanıtarlyq damý serpini týraly baıandady. Oblysta ón­dirilgen jalpy óńir­lik ónim kólemi sońǵy 15 jylda 25 mlrd. teńgeden 1048,8 mlrd. teńgege deıin ósti, halyqtyń jan basyna shaqqandaǵy ta­by­sy 38,5 myń teńgeden 1730,4 myń teńgege deıin ulǵaıdy. Oblystaǵy kásip­oryndardyń ba­zalyq óndirisi kóleminiń udaıy artýy, jańa ón­diristiń damýy, qýatty jańa ón­di­ris­terdi endirý esebinen óner­kásip ónimi 990,1 mlrd. teńgege deıin ósti (1995 jyly – 12,3 mlrd. teńge bolǵan). О́ńdeýshi sa­la­daǵy ónimderdiń básekege qabi­letin arttyrý maqsatynda kásip­oryn bazasynda ınvestı­sııa­lyq jobalardy iske asyrý jóninde jumystar júrgi­zi­lý­de. Osy rette eksportqa ba­ǵyt­talǵan salany damytý negizgi basymdyq retinde qara­lyp otyr. Sondaı-aq, búginde ındýs­trııa­­landyrý kartasy aıasynda jalpy somasy 96,4 mlrd. teń­geni quraı­tyn 20 ınvestı­sııa­lyq joba iske asyrylýda. Jo­ba­ny iske asyrý barysynda 900 turaqty jumys ornyn ashý qarastyrylǵan. Jyl saı­yn 2 myń jańa shaǵyn kásip­kerlik sýbektileri tirkeledi. О́ńirdiń ekonomıkalyq belsendi turǵyndarynyń besten bir bóligi shaǵyn bıznes salasy­men aına­ly­sady. Kórmemen tanysyp shyq­qan­­nan keıin Elbasy Nursul­tan Nazarbaev Almaty, Pavlodar jáne Batys Qazaqstan ob­lystary óner sheberleriniń qa­tysýymen ótken gala-konsertti tamashalady. Qur­man­ǵazynyń «Balbyraýyn» kúıi­men ashylǵan konserttik baǵ­dar­­lama aıasynda Yqylastyń «Ker­tol­ǵaýy», Mahambettiń «Aqje­leń» kúıleri kúmbirlep, oblys ónerpazdarynyń oryn­daýynda «Aq jaıyq – aq erkem», «Oralym – asyl qalam», «Aǵady Jaıyq, aǵady», «Baıan­­aýyl valsi», «Jer jánnaty – Jetisý», «Qazaǵym­nyń qanaty», «Asqaqta, Astana!», «Úsh qońyr», t.b. ánder shyr­qaldy. Láıla EDILQYZY. Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.