Ujymdyq qaýipsizdiktegi ustanym ortaqtyǵy

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Tóraǵasy Oral Muhamedjanovtyń buǵan deıin Belarýs Prezıdentimen jáne Premer-mınıstrimen kezdeskenin habarlaǵanbyz. Al keshe spıker bastaǵan qazaqstandyq parlamentshiler delegasııa­sy Ujymdyq qaýipsizdik shartty uıymy Parlamenttik Assam­bleıa­sy Keńesiniń otyrysyna qatysty. Erteńgisin qazaqstandyq de­legasııa UQShU PA Keńesi aty­nan Jeńis monýmentine gúl shoqtaryn qoıyp, jeńimpaz ba­tyrlar rýhyna taǵzym etti. Budan keıin Májilis Tóraǵasy UQShU-ǵa múshe mem­le­ket­ter parlament­teriniń basshy­la­ryn jınaǵan Belarýs Respýb­lı­kasynyń Prezıdenti A.Lýkashenkomen kezdesýge qatysty. Al UQShU PA Keńe­si­niń otyrysy Belarýs Respýb­lı­kasy Ulttyq jı­nalysy О́kilder palatasy ǵıma­ra­tynda ótkenin aıta ketý kerek. Otyrystyń kún tártibinde on eki másele qaraldy. Onyń bary­syn­da UQShU PA tu­raq­ty ko­mıs­­sııa­larynyń tór­aǵa­lary bekitildi. Osy oraıda atalǵan Assambleıanyń Halyq­ara­lyq yntymaqtastyq jáne saıası máseleler jónindegi turaqty komıssııasynyń tóraǵasy bolyp Qazaqstan Parlamenti Senatynyń Áleý­mettik-má­denı damý komıtetiniń tór­aǵa­sy Aqan Bıjanov taǵaıyndaldy. Sondaı-aq, otyrys ba­rysynda uıymnyń Shyǵys Eýropa aımaǵyn­daǵy (Reseıdiń Kalınıngrad oblysyndaǵy) saıası-áskerı jaǵdaı barysy, tótenshe jáne tehnogendi apattarǵa qarsy birlese áreket etý, PA-nyń 2012 jylǵa arnalǵan jumys jospary jáne ózge de máseleler jan-jaqty qaraldy. Osydan birneshe kún buryn Sankt-Peter­býrg­te turaqty ko­mıs­sııalardyń tóraǵalyǵyna kan­dıdattardy talqylap, Mınskidegi otyrys­tyń kún tártibi py­syq­talǵany belgili. Osy jerde UQShU PA-nyń negizgi baǵyty mem­leketter arasyndaǵy quqyqtyq bazany odan ári nyǵaı­typ, bir-birine sáıkestiligin arttyrýdy kózdeı­tin­digin basa aıta ketý kerek. Jaqynda ǵana UQShU konferensııasy ótip, onda tabıǵı tehnogendik apattarmen (órt, jer silkinisi, sý tasqy­ny jáne taǵysyn ta­ǵylar) kúresý máse­lesi jan-jaqty pysyq­tal­ǵan-dy. Bul másele de keshe keńinen talqyǵa salyndy. Sondaı-aq oty­rys barysynda UQShU PA-nyń tıisti komıs­sııa­lary men uıymdarynyń ha­lyq­aralyq uı­ym­darmen qa­rym-qatynasy tal­qyǵa salyndy. Parlamenttik Assambleıanyń ózge de halyq­ara­lyq parlamenttik qurylym­darmen ózara qa­rym-qaty­nasynyń qyrlary da nazardan tys qalǵan joq. Jaqynda memleket basshylary bas qo­syp, birqatar sharttarǵa qol qoıǵany belgili. Osyǵan sáıkes sol sharttar­dyń oryn­dalýyna qajetti quqyqtyq bazany nyǵaıtý máselesi de ótkir qoıyldy. Jalpy, UQShU PA-nyń basty maq­sa­ty – osy uıymǵa múshe memle­ketterdiń bir-biri­men qarym-qaty­nasyndaǵy ózara yqpal­das­tyq­ta jumys iste­ýiniń quqyq­tyq negizderin ulttyq zańnamamen sáıkes keltirý de ýaqyt talabynan týyp otyr. Shek­arany nyǵaıtý, tehnogendik apat­pen kú­resý, sondaı-aq qıyndyq týǵyzatyn máseleler boıynsha UQShU-ǵa mú­she memle­ketterdiń bir birimen qarym-qatyna­sy, birlese áreket etýi jaıy da naqtylandy. UQShU PA qurylǵaly beri kóptegen modeldik zańdyq qujattar daı­yndalsa, olardy ulttyq zańnama bazasyn nyǵaıtýǵa paıdalanýda kóp­tegen sharalar jú­zege asqany málim. UQShU PA-nyń Ha­lyq­aralyq yntymaqtastyq jáne saıası máse­le­ler jónindegi turaqty komıssııasynyń tóraǵasy Ahan Bıjanov uıym jumysyndaǵy kedergilerdi, ár memlekettiń ulttyq zańnamasynda sáıkes­siz­dikter bar ekenin atady. Senatordyń paıy­myn­sha, uıymdaǵy memleketterdiń usta­nym­dary bir bolǵandyqtan da ulttyq zańna­ma­lardy sáıkestendirýge ábden bolady. Bul baǵytta depýtattyq korpýs pen Parlamenttik Assambleıa birlese jumys jasaýǵa árqashanda daıyn ekendikterin bildirip otyr. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan» – Mınskiden.