ÚKIMET «Egemen Qazaqstannyń» aptalyq qosymshasy
Kendi Altaıdaǵy shoqtyǵy bıik «О́skemen tıtan-magnıı kombınaty» AQ álemdik rynokqa qaraı qadam basty. О́skemende «POSÝK Tıtanıým» dep atalatyn Qazaqstan-Koreı birlesken kásipornynyń jańa zaýytyn salýdy qolǵa alyp otyrǵan «О́skemen tıtan-magnıı kombınaty» AQ pen ońtústikkoreıalyq «ROSSO» kompanııasy elektrondy-sáýleli ádispen tıtan quımasyn óndiretin jańa óndiris ornynyń qurylysy bastalǵandyǵyn resmı túrde jarııalap, qurylystyń irgetasyn qalady. Bul alyp kásiporyn 2013 jyly paıdalanýǵa berilmek.
Bolashaqqa joldama alǵan jańa jobanyń tusaýkeser rásimine oblys ákimi Berdibek Saparbaev, Qazaqstandaǵy Koreıa Respýblıkasynyń konsýly Han Song Djın, Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi ónerkásip komıtetiniń tóraǵasy Amanııaz Erjanov, «О́TMK» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Sılvan Geler, «О́TMK» AQ prezıdenti Baǵdat Shaıahmetov jáne «ROSSO», «POSÝK Tıtanıým» JShS basshylary qatysty.
Zaýyt qurylysynyń bastalǵandyǵyn málim etip, saltanatty jıyndy ashqan «О́TMK» AQ prezıdenti Baǵdat Shaıahmetov Qazaqstan ekonomıkasynyń damýyna erekshe serpin beretin bul aıtýly shara kombınattyń el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnap otyrǵan ózindik tartýy ekendigin jetkizdi. Tıtan-magnıı kombınaty ujymy men olardyń koreıalyq seriktesterin mańyzdy óndiris nysany qurylysynyń bastalýymen quttyqtap, sáttilik tilegen oblys basshysy Berdibek Saparbaev:
– О́skemen tıtan-magnıı kombınaty – dúnıe júzindegi osy saladaǵy eń iri metallýrgııalyq ónerkásip orny. Elimizdiń tıtan óndirisi qanatyn keńge jaıyp, kombınat Fransııa, Koreıa elderimen birlesken kásiporyndar quryp, ekonomıkalyq-qarjylyq daǵdarystarǵa qaramastan órkendep, damý ústinde. Kombınat ónim kólemin ulǵaıta otyryp, jumysshylaryn qysqartýǵa jol bergen joq. Byltyr ǵana biz osynda jylyna 11 myń tonna ónim óndiretin qýaty bar tıtan quımalary men qorytpalaryn shyǵaratyn jańa óndiristiń ashylǵanyna kýá boldyq. Ol zaýytty iske qosýǵa 12 mıllıardtan astam teńge jumsaldy. Sol jańa óndiristiń ashylýy arqasynda bul kásiporynǵa 300 adam jumysqa ornalasyp, ótken on aıdyń ishinde ónim kólemi eki esege ósip, jumysshylardyń eńbekaqysy qazir 150 myń teńgege deıin jetip otyr, – dep irgetasy qalanyp otyrǵan jańa zaýytty belgilengen merzimde, kedergisiz salyp bitirýge oblys ákimdigi tarapynan, Úkimet tarapynan da jan-jaqty qoldaý kórsetiletinin jetkizdi.
Sóz alǵan Qazaqstandaǵy Koreıa elshiliginiń konsýly Han Song Djın, «О́TMK» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy. Sılvan Geler, sheteldik kásiporyn basshylary Qazaqstan men Koreıa eliniń strategııalyq seriktestiginiń, yntymaqtastyǵynyń aıǵaǵyndaı bul birikken qadamnyń nátıjeli ári tabysty bolaryna senimderin bildirdi.
Elimizdiń Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi ónerkásip komıtetiniń tóraǵasy A.Erjanovtyń saltanatty jıynda aıtqanyndaı, búgingi kúni memlekettik údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyna taý-ken metallýrgııa ónerkásibi salasy boıynsha engizilip otyrǵan 61 jobanyń 30-y júzege asyrylypty. Jańa tehnologııalardy engizip, ónimniń qosymsha qunyn kóterýge múmkindik bergen sol jobalar sátti júzege asyp, oryndalyp jatqan metallýrgııa ónerkásipteriniń biri – О́skemen tıtan-magnıı kombınaty. Komıtet tóraǵasy údemeli ındýstrııalyq damý baǵdarlamasyn júzege asyrý barysynda ındýstrııalandyrý sharalary júrgizilip jatqan kásiporyndarǵa memleket tarapynan túrli qoldaýlar kórsetilýde ekendigin, onyń ishinde О́skemen tıtan-magnıı kombınatyna shıkizatty óńdep, tıtan keýegin shyǵarýǵa qajetti qospalardy shetelden ákelýde kedendik jeńildikter jasalyp jatqandyǵyn aıtyp, birlesken kásiporynnyń kedergisiz salynyp, onyń eki jaqqa da tıimdi jumys isteýine de mol múmkindikter týǵyzylatynyn atap ótti.
Birlesken jańa óndiristiń sheteldik quryltaıshysy bolyp otyrǵan «ROSSO» kompanııasy – qurysh óndirýmen aınalysatyn álemdegi ekinshi iri kompanııa. Ońtústik Koreıa men ózge de elderden birneshe enshiles kásiporyndaryn ashyp otyrǵan bul kompanııa Koreıadaǵy eki birdeı metallýrgııalyq zaýyttyń ıesi eken.
Osyndaı kompanııamen birige otyryp, ótken jyly qurylǵan «POSÝK Tıtanıým» birlesken kásiporny tıtan qalbyrlary men qubyrlaryn jasap shyǵaratyn tıtan quımalaryn óndirýmen aınalyspaq. 50 mıllıon AQSh dollary turatyn ınnovasııalyq joba 2013 jyldyń aıaǵynda júzege asyrylmaq. О́ndiris ornynda jylyna 5 myń tonna tıtan quımalary shyǵarylmaq. Zaýytty salatyn bas merdiger «Pýmıang Konstrakshn Kazahstan» degen kompanııa kórinedi.
Byltyr «О́TMK» AQ-ta ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda tıtan quımalary men qorytpalaryn óndiretin jańa óndiris orny ashylǵan bolatyn. Kombınat ónerkásiptegi osy jetistigi úshin respýblıkalyq «Altyn sapa» konkýrsynyń arnaıy syılyǵymen marapattaldy.
Shıkizatty ıgerip, ony túbegeıli óńdep, tıtan óniminiń birneshe túrin óndirip kele jatqan tıtan-magnıı kombınaty qazirgi kúni áýe-ǵaryshtyq ónerkásibin tıtan keýegimen qamtamasyz etip, álemdik rynoktaǵy eń iri óndirýshige aınalyp otyr. Osy jyldyń qyrkúıek aıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Fransııa eline resmı saparmen barǵan kezinde «О́TMK» AQ pen sol eldegi «Ober ı Dıýval» kompanııasynyń Lez Ansız qalasyndaǵy joǵary tehnologııalar negizinde tıtan ónimderin óndiretin «ÝKAD» birlesken kásipornyn iske qosýǵa qatysqan bolatyn.
Tıtan quımalary men qorytpalary óndirisin ıgerip, suranysqa qajetti ónim óndirýge jol ashqan birlesken kásiporyn quryp, basynan aıaǵyna deıingi birtutas óndiris tizbegin qolyna ustaǵan О́skemen tıtan-magnıı kombınaty endi álemdik rynokta erkin básekege túse alatyndaı jaǵdaıǵa jetti. Tıtan óniminiń taǵy bir túri – tıtan quımasyn shyǵarý kombınat ónimderine degen suranysty odan ári ulǵaıtyp, qoldanys aıasyn keńeıtpek. Jańa zaýyttan shyǵarylatyn jańa ónimder sý joly kólikterine, munaı, gaz, hımııa salasyna paıdalanylmaq.
Tıtan qorytpalary, tıtan quımalarynyń túr-túrin shyǵaryp, ol ónimderdi ári qaraı álemdik jetekshi kompanııalarmen birlese qaıta óńdep, qubyrlar men qalbyrlarǵa aınaldyrý Qazaqstanda osydan birneshe jyl buryn jobalanyp, iske asyrylyp kele jatqan tıtan-magnıı ónerkásibin damytýdyń eń sońǵy, aıaqtaýshy satysy bolmaq. Sonymen Qazaqstan tıtanynyń álemdik rynoktan nyq oryn alatyn kezeńi bastaldy.
Ońdasyn ELÝBAI.