2011 jyl bizdiń ortaq shańyraǵymyz – Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıtoıynyń atap ótilýimen erekshelenedi. Osy ýaqyt aralyǵynda qazaqstandyqtar elimizde jáne óz ómirlerinde bolyp jatqan aıtarlyqtaı ózgeristerdiń kýágerleri boldy. Eldiń ulylyǵy qarapaıym azamattardyń turǵyn úı máselelerin sheshýden bastalatyndyǵyna kópshilik kelisetini sózsiz. Turǵyn úı qurylys jınaq júıesiniń damýy nátıjesinde qansha adam baspanaly boldy deseńizshi!
Baspanaly bolýǵa nemese turmysty jaqsartýǵa qol jetkizý úshin naryqtaǵy usynystardy muqııat zertteý kerek. Bir tanystarymyz ǵalamtordyń kómegimen páterdi nesıege alýdyń barlyq joldaryn qarastyrýdy qolǵa aldy. Túrli aqparattyq nusqaýlar ishinde turǵyn úı qurylys jınaq júıesi jóninde tolyq aqparat ornalastyrylǵan Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń resmı saıtyna kóńil aýdardy. Banktiń elektrondy paraǵynda qoldanystaǵy jınaq júıesiniń tolyq aqparaty jáne aınalymdaǵy mólsherlemeler men nesıeler kórsetilgen.
Turǵyn úı qurylys jınaq banki týraly tutynýshylar men salymshylardyń pikirleri jazylǵan forýmdar onyń asa qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy.
Mysaly Samat Turǵyn úı qurylys jınaq banki qyzmetkerleriniń kásibı daıyndyǵy men sapaly kórsetilgen qyzmeti úshin dán rıza. О́ıtkeni, tutynýshy úshin eń mańyzdysy – oǵan iltıpat pen sergektik kórsetken bank qyzmetkerleriniń nazary ǵoı. Turǵyn úı qurylys jınaq júıesine salymshy bolǵan Samat bylaı jazady: «Bir kúni jumystan kele jatyp, kirpishten salynyp jatqan jańa kóp qabatty turǵyn úıge kóz saldym. Bilesizder me, ǵumyrymda alǵashqy ret dál osy úıde turý yqylasyn ishki daýsym sezdirdi.
Otbasy qurýdy qııaldaǵan ár jas adam sııaqty men de úılenýge bet burdym. Alaıda, ómir óz túzetýlerin jasap otyrady emes pe! Qıyndyqtar birden tap boldy, sebebi turmys jaıyn jaqsartý qajettiligi týdy. Turǵyn úı máselesi bizdiń otbasynyń basty máselesine aınaldy. О́ıtkeni, úılengennen bastap páterdi jalǵa alýǵa, jataqhanadan jataqhanaǵa kóship-qonýǵa májbúr boldyq. Meni jańa otaý qurǵandar túsinetin bolar.
Bir kúni zaıybymyz ekeýimiz teledıdarda kórsetilip jatqan Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń tarıftik baǵdarlamalary men turǵyn úı nesıeleriniń tómengi paıyzdary týraly jarnamalyq júgirtpesin kórdik. Usynysqa qatty qyzyqtyq, qarajattyń ıpotekanyń alǵashqy salymyna jetpegendigine qaramastan, jaılap aqsha jııa bastaǵan edik. Qysqasy, turaqty keleshekke úmitimiz paıda boldy. Zaıybymyzben birge Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń jaqyn bólimshesinen keńes alýdy jón kórdik.
Bankte zaem alýdyń úsh túri tańdaýǵa beriledi eken. Syıaqy mólsherlemesi 3,5 paıyzdan 5 paıyzǵa deıingi turǵyn úı zaemy (jyldyq tıimdi mólsherlemesi 3,6 paıyzdan 5,3 paıyzǵa deıin), aldyn-ala jınaqtaý zaemnyń 50 paıyzyn quraýy tıis; aralyq turǵyn úı zaemyn alý úshin aldyn-ala jınaqtaý zaemnyń 50 paıyzyn tólese, syıaqy mólsherlemesi 8,5 paıyzdan 9,5 paıyzǵa deıin (jyldyq tıimdi mólsherlemesi 15,7 paıyzdan 17,5 paıyzǵa deıin); aldyn ala turǵyn úı zaemynyń syıaqy mólsherlemesi 10-11 paıyz aralyǵynda (jyldyq tıimdi mólsherlemesi 15,1 paıyzdan 17,3 paıyzǵa deıin), zaemnyń bul túri úshin aldyn ala jınaqtaý kerek emes eken.
Eń aldymen zaemnyń shartty somasyn anyqtaǵan jón. Bank óz klıentterine jınaq merzimi 3-3,5 jyl, 5,5 jyl, 8,5 jyl jáne 15 jyldan turatyn «Bastaý», «О́rken», «Kemel», «Bolashaq» atty tórt tarıftik baǵdarlamasyn usynyp otyr. Salym sheńberinde jyldyq 2% (jyldyq tıimdi mólsherleme mólsheri 12,7%-ǵa deıin jetýi múmkin) syıaqy taǵaıyndalady. Jyl saıyn memleket tarapynan bólinetin 200 AEK (aılyq eseptik kórsetkishi) deıin 20% memleket syılyqaqysy buǵan oryndy dálel bola alady. Qazaqstandyqtardyń baspana máselesin sheshý – memlekettik mańyzy bar is ekeni sózsiz!
Mine, sóıtip turǵyn úı qurylys jınaq júıesiniń salymshysy bolýǵa sheshim qabyldadyq. Usynylǵan barlyq baǵdarlamalar ishinen 5,5 jyldyq jınaq merzimi oılastyrylǵan «О́rken» tarıfine toqtadyq. О́z tólemderimizdi eskere otyryp, shart somasy 1 000 000 teńgeni quraǵan jaǵdaıda, aılyq jınaq salymy – 7 500 teńgege (0,75% * 1 000 000 teńge) teńeledi, al turǵyn úı nesıesin óteý mólsheri– 5 000 teńgeni (0,50% * 1 000 000 teńge) quraıdy. Páterge qarajat jınaqtaı alamyz, – degen úmitimiz kúnnen-kúnge kúsheıe tústi. Sóıtip, zaıybymyz ekeýimiz Halyq Bankiniń tólem kartochkasynyń ıegeri bolǵandyqtan, jınaq júıesi jeńildedi, sebebi aılyq salymdardy bankomattar arqyly lezde tóleýge bolady. Árıne, bankomattardyń da isten shyǵatyn kezderi bolyp turady, biraq tólem operasııalaryn júzege asyratyn Qazposhta bólimsheleri árqashan janyńnan tabylady.
Sóıtip, Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń arqasynda bizdiń ómirimizde jaǵymdy ózgerister paıda boldy. Az ýaqyttyń ishinde jumysta laýazymym joǵarylap, onymen birge salymdar da kóbeıe bastady. Bastapqy qajetti salymdy da aldyn-ala jınaqtaý qoldan kele bastady. Osy mezette, Turǵyn úı qurylys jınaq banki 2011 jyldyń 1 shildesinen 25 jeltoqsan aralyǵynda mólsherleme jeńildigi týraly habarlady. Bul eń aldymen aldyn-ala jáne aralyq turǵyn úı zaemyna qatysty edi. Jınaqsyz baspana alam deýshilerge aldyn-ala turǵyn úı zaemy qarastyrylǵan. Atalǵan nesıe boıynsha mólsherleme paıyzy – jyldyq 11% (jyldyq tıimdi mólsherleme – 15,1% deıin); shart somasynan 50 paıyzyn jınaqtaǵan kezde – aldyn-ala jınaqtaǵan aralyq qalypty turǵyn úı zaemyna ıe bola alady. Túsim jyldyq 8,5% qurady (jyldyq tıimdi mólsherleme – 17,5% deıin). Jeńildik aralyq turǵyn úı nesıesiniń «Jeńil» baǵdarlamasyna da áser etip, úsh jyldan aspaıtyn, jyldyq 9,5% (jyldyq tıimdi mólsherleme – 15,7% deıin) negizgi qaryzdy óteý boıynsha tólem merzimin uzartý.
Aralyq turǵyn úı nesıesine toqtaı kele, nesıe rásimdeý maqsatynda jedel 2 bólmeli páter izdeýge kiristik. Aqyrynda qııaldaǵan úıge de tap boldyq! О́mirimiz de, Turǵyn úı qurylys jınaq bankimen áriptestigimiz de jalǵasýda. Ústimizdegi jyly Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń taza árleýden ótken áleýmettik baspana alý maqsatynda turǵyn úı báıgesin qalyptastyrýdy bastaý jóninde jarııalaǵany barshamyzǵa málim. Almatyda turǵyn úıdiń bir sharshy metriniń baǵasy 142 500 teńge, Astana men Aqtóbede – 112 500 teńge, al basqa óńirlerde 90 000 teńgeni quraıdy, Almatydan úsh bólmeli páterge de ıe bolarmyz.»
Oqıǵadaǵy bizdiń keıipkerimizdiń ońdy ózgeristeri Sizderde de bolýy múmkin, Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń baǵdarlamalarymen tanysyńyz. О́z ómirin ózgertkisi keletin el azamattaryna Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń esigi árdaıym ashyq.
Ibrahım KAPPASOV.
Qosymsha aqparatty «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ-tyń myna telefondary arqyly alýǵa bolady: Almaty q., 279-35-11, Astana q., 40-72-76, Taldyqorǵan q., 24-40-48, Qaraǵanda q., 43-62-02, Qyzylorda q., 26-26-64, Pavlodar q., 34-08-99, О́skemen q., 75-48-65, Atyraý q., 32-04-00, Taraz q., 42-58-80, Aqtóbe q., 55-72-21, Aqtaý q., 43-96-91, Qostanaı q., 53-38-20, Petropavl q., 46-62-26, Kókshetaý q., 32-35-60, Shymkent q., 21-33-62, Oral q., 54-03-33, Semeı q., 52-22-90 nemese myna saıtta www.hcsbk.kz