Elbasy N.Á.Nazarbaev 2012 jylǵy jeltoqsan aıynda «Qazaqstan-2050» Strategııasyn jarııalaǵan kezde alǵash ret qazaq álipbıin latyn grafıkasyna kóshirý máselesin ortaǵa salǵan edi. Bıyl jarııalanǵan «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda 2025 jyly Qazaqstan bul bastamany tolyqtaı júzege asyrýy tıis degen meje de belgilendi. Al, búl maqala qazaq tilin birtindep latyn álipbıine kóshirý jumystaryna jańa serpin berdi.
Jýyrda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev latyn álipbıiniń ortaq nusqasyn jasaıtyn jumys tobyn qabyldaǵany belgili. Kezdesý barysynda qoǵamdyq talqylaý kezinde alynǵan usynystar eskerile otyryp daıyndalǵan, latyn grafıgindegi qazaq álipbıiniń biryńǵaı standartynyń jobasy usynyldy. Jumys tobynyń usynysymen tanysyp shyqqan Memleket basshysy «Men jarııalaǵan rýhanı jańǵyrý aıasynda el bolyp mańyzdy jumystarǵa kirisip kettik. Sonyń ishindegi memlekettik tildi reformalaý eń negizi, jaýapty másele bolatynyn ózderińiz estidińizder.
Ár usynys, ár nusqa muqııat saraptaldy, qaraldy. Sol sebepti jalpyhalyqtyq talqylaýǵa túsirdik. Sóz reti kelgende aıtaıyq, álemniń birde-bir memleketi óziniń álipbıin engizýde biz sııaqty halyqpen aqyldasqan joq», – degen bolatyn. Sondaı-aq Elbasy qazaq jazýynyń latyn qarpine kóshirilýin jiti qadaǵalap otyrǵanyn jetkizip, bastama muqııat saralanýy tıis ekendigin basa aıtty. Qazaq álipbıin latyn qarpine kóshirý – búgingi koǵam talaby. Bul bastama bizdi órkenıetti elderdiń qataryna qosylyp, bolashaǵymyzdyń baıandy bolýyna baǵyttaıtyn bastama.
Latyn álipbıi túrki áleminiń ortaqtyǵyna alyp baratyn izgi bastamalardyń biri ári bul qadam arqyly jastardyń qazaq tilin meńgerýi jeńildeıtin bolady. Sonymen qatar Memleket basshysy atalǵan bastama ret-retimen, birtindep júzege asatyndyǵyn, til reformasy eshkimdi alańdatpaýy kerektigin jetkizdi. Ol óz sózinde 2050 jylǵa deıingi baǵdarlamada oǵan basymdyq berilip, 2025 jylǵa deıin qazaq tili túgel bul álipbıge kóshýi tıis ekendigin tilge tıek etti.
Qazirgi tańda qyzý talqyǵa túsip jatqan bul bastama arqyly biz bilimniń, ǵylymnyń, IT tehnologııanyń tórine, órkenıettiń órine jeteleıtin tóte jolǵa túsýimiz kerek. Sondaı-aq bizdiń latyn qarpine kóshpeıtinimizdi, tek qaıta oralatynymyzdy eske alǵan jón. Bul bastama jastardyń tarapynan úlken qoldaýǵa ıe jáne bolashaǵymyzdy osy arqyly elestetemiz. Osy turǵyda koǵamnyń basty qozǵaýshy kúshi bolyp tabylatyn jastardy latyn qarpine qaıta oralý barysynda ózderiniń oılaryn ortaǵa salyp, ony qoldaýǵa shaqyramyz.
Berik О́SKEMBAEV,
«Jasyl el» eńbek jasaqtarynyń Jambyl oblysy boıynsha tóraǵasy