Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy men Orta Azııa múftıler keńesiniń tóraǵasy, Bas múftı, sheıh Ábsattar qajy Derbisáli hazret Máskeý memlekettik lıngvıstıkalyq ýnıversıtetiniń arnaıy shaqyrýymen atalmysh oqý orny uıymdastyrǵan «Dintanýshylar lańkestikke qarsy» atty eki jaqty kezdesýge qatysty. Sondaı-aq osy oqý orny men TMD elderiniń tilder jáne mádenıetter jónindegi bazalyq mekemesiniń uıymdastyrýymen Orta Azııa men Kavkazda lańkestik ıdeologııasyna jol bermeýge arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federasııasynyń dinı jetekshileri men teologtarynyń kezdesýi ótti.
Qazaqstannyń dinbasy kezdesýde «Islam lańkestikke qarsy» atty negizgi baıandamany jasaýmen qatar, osy sharanyń bas uıymdastyrýshysy, atalmysh oqý ornynyń rektory Irına Halleevaǵa kezdesýge qurmettep shaqyrǵany úshin rızashylyq bildirip, «Qazaqstan meshitteri men medreseleri», «Islam qaıratkeri» jáne orys tilindegi «Islam – relıgııa mıra ı sozıdanııa» atty jaqynda jaryqqa shyqqan týyndylaryn tartý etti.
Qazaqstan Respýblıkasynyń jáne Reseı Federasııasynyń dinı jetekshileri men teologtary, eki jaqty kezdesýge qatysýshylar, Orta Azııa men Kavkaz aımaqtarynda turaqtylyq pen qaýipsizdikti saqtaý múddesinde birge qyzmet etýge, lańkestik pen ekstremızmdi boldyrmaýǵa, lańkestik ıdeologııasyn taratýǵa birlesip qarsy áreket etýge daıyn ekenderin bildire kele, ekstremızmniń, lańkestik pen etnosaralyq alaýyzdyqtyń kez kelgen kórinisterin aıyptaı otyryp, oǵan qashanda qarsy turatyndyqtaryn málimdedi. Dinaralyq komıtettiń teń tóraǵasy Shafıg Pshıhachev myrza osy turǵyda qazaq eliniń atqaryp otyrǵan jemisti jumystaryna toqtalyp, Qazaqstan Prezıdentiniń álemde beıbitshilik pen tynyshtyqtyń saltanat qurýyna qosyp otyrǵan úlesin erekshe atap kórsetip, alǵys aıtty. Orys pravoslav shirkeýiniń qoǵam men shirkeý arasyndaǵy qarym-qatynas jónindegi Sınodaldyq bólim basshysynyń orynbasary Georgıı Roshın óz sózinde: «Islam men pravoslavıe arasynda jaqsy únqatysý qalyptasty. Bul úlken jetistik. Islam men pravoslavıe ejelden dostas dinder. Qazaqstannyń Prezıdenti Astanada 3 ret Álemdik jáne dástúrli din jetekshileriniń úsh sezin de zor tabyspen ótkizdi. Ol da álemde beıbitshiliktiń saqtalýyna qosqan úles» – dese, Reseıdegi evreıler kongresiniń tóraǵasy Zınovıı Kogan: «Dinaralyq dostyq, áriptestikke jol Qazaqstanda, Almatyda bastalǵan edi. Buǵan Qazaqstannyń dinı basqarmasy úlken úles qosty. Sol alǵashqy qadam, qazirgi kúni bıik belesterge kóterildi», – dep Qazaqstan dinbasyna rızashylyq bildirdi.
Al Orta Azııa men Kavkazda lańkestik ıdeologııasyn taratýǵa qarsy áreket máselelerine arnalǵan eki el dinı jetekshileri men teologtarynyń kezdesýinde atalǵan aımaqtarda turaqtylyq pen qaýipsizdikti saqtaý múddesinde birge qyzmet etýge, lańkestik pen ekstremızm jolyn kesip, lańkestik ıdeologııasyn taratýǵa qarsy áreket etýge qashanda daıyn ekenderin bildire kelip, ekstremızmniń, lańkestik pen etnosaralyq alaýyzdyqtyń kez kelgen kórinisterine qatań aıyppen qarsy turatynyn bir aýyzdan málimdedi.
Qabyldaǵan mazmundamada Qazaqstan men Reseıdiń basqa da dinı jetekshilerin saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik, konfessııaaralyq, ultaralyq jáne ózge máselelerdi sheshý quraly retinde lańkestikti paıdalanýdy aıyptaýǵa jáne boldyrmaýǵa jáne TMD elderiniń dindarlaryn jáne barlyq turǵyndaryn lańkestikti aıyptaýǵa jáne óz dininiń beıbit qaǵıdalaryn ustanýǵa shaqyrǵan. Reseı Federasııasynda, onyń ishinde Soltústik Kavkazda áleýmettik-ekonomıkalyq máselelerdi sheshýge qajetti jaǵdaılar, onyń ishinde ar men din erkindigi quqyǵyn qamtamasyz etý máseleleri sheshilgen.
Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federasııasy din qyzmetkerleri men dinbasylarynyń birlesip halyqtaryna jemisti qyzmet etýdiń birneshe ǵasyrlyq baı tarıhy men tájirıbesi bar. Islam men hrıstıan dinderiniń jańarýy, kezdesýge qatysýshylardyń ortaq pikirinshe, azamattyq qoǵam ómiriniń rýhanı-adamgershilik bastamalaryn nyǵaıtýǵa áser etedi, dindarlardyń quqyqtaryn júzege asyrý múmkindikterin keńeıtedi, Orta Azııa men Qaýqaz halyqtarynyń aldynda turǵan kóptegen ózekti máselelerdi sheshýge kómektesedi. Islamnyń zorlyq jáne ekstremızmmen baılanystyrar ortaq eshteńesi joq. Qasıetti Quranda jer betinde bireýdiń abyroıyn tógip, basqaǵa ádiletsizdik jasaǵandar sumdyq azapqa dýshar bolady delingen («Shýra» súresi, 42-aıat). Bizdiń qoǵamda jıhadqa, qarýly qaqtyǵysqa shaqyrýǵa eshqandaı da negiz joq.
Máskeý memlekettik lıngvıstıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, professor Irına Haleeva hanym Qazaqstannyń júrgizip otyrǵan beıbitsúıgish saıasaty men dúnıejúzilik qaýymdastyq aldyndaǵy bedelin eskerip, atalmysh basqosýdy birlese ótkizýdi uıǵarǵandyǵyn aıtty. Qazaqstan dinbasynyń TMD elderiniń tilder jáne mádenıetter jónindegi bazalyq mekemesiniń bastamalaryn qoldap, basqosýǵa qatysyp, baıandama jasaǵany úshin rızashylyq bildirdi.
Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń baspasóz qyzmeti.