Búgin Elbasy Nursultan Nazarbaev Astanada «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazdarymen kezdesti.
Jıyn barysynda sóz sóılegen Nursultan Nazarbaev qazir múldem basqa zamannyń kele jatqanyn aıtty. "Men "Qazaqstannyń 100 jańa esimi" jeńimpazdarynyń ómirbaıandarymen tanystym. Sizder osy qoǵamda belsendi túrde ómir súrip jatyrsyzdar. Barlyqtaryńyz alǵa shyqtyńyzdar. «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» - zamanymyzdyń úzdikteri retinde sizdermen kezdesip otyrmyz. Barshańyzdy quttyqtaımyn», - dedi Elbasy.
Nursultan Nazarbaev óz sózinde zamannyń jyldam damyp jatqanyn, səl kidiris bolsa, artta qalyp qoıý ońaı ekenin aıtty. «Ýaqyt sondaı. Memleket men memlekettiń, adam men adamnyń, ult pen ulttyń básekesi qyzyp tur. Aǵysqa qarsy júzgendeı, tek qana alǵa umtylý kerek. Toqtap qaldyń ba - aǵys seni qaıta keri alyp ketedi. О́mirde de sondaı. Toqtap qalsań - boldy. Búgingi kúni bári balamaly aqylmen aınalysyp jatyr. Qazirgi zamanda daýasy joq degen aýrýlardyń ózine em tabylýda. Jasandy ıntellekt bári jerde bolady. Bári ózgeredi. Al sanamyz ózgere me? Sondyqtan, meniń «Rýhanı jańǵyrý: bolashaqqa baǵdar» atty maqalamda «kóz ilespes jyldamdyqpen damyp kele jatqan álemmen jáne damýshy memlekettermen teń bolý úshin biz de sanamyzdy jańǵyrýtymyz qajet» dedim», - dep atap ótti Nursultan Nazarbaev.
Elbasy sonymen birge sana jańǵyrmasa eshteńe bolmaıtynyn, bul másele ásirese qazaqtar úshin mańyzdy ekenin atap ótti. «Bizdiń ata-babamyz mal baǵyp, kóshpendi bolyp ótti. Men jastyq shaǵymdy eske alamyn. Mamandyq boıynsha ınjener-metallýrgpyn. Bizdi - Qazaqstannyń 100 jas jigitin Ýkraınaǵa jiberdi. Bárimiz de metallýrgııany bilmeıtin edik. Dál janyńda temperatýrasy 1500 gradýstyq balqyma metall aǵyp jatqan kezde, sen ol jalynnyń janynda turýyń kerek. Buǵan qosa aýyr saımandy ustap turyp, 2-3 lıtr sý iship, terlep turasyń. Bizdi sol sehqa laqtyrdy da tastady. Sol kezdegi jáne búgingi mentalıtetti salystyryp kórińiz», - dedi Elbasy.
Prezıdent sol kezde qazaq jigitteriniń arasynda 10 jigit qana jumysta qalǵanyn eske aldy. «Shydamady. Aýyldan kelgen áke-shesheleri: «Seniń qurdastaryń mektep bitirip, úılenip jatyr. Qoı baǵýda. Neǵyp júrsiń munda», - dedi de, alyp ketti. Al sol mamandyqty meńgergen basqa ulttyń mamandary bizdi qoı baqqannan basqa qolynan eshteńe kelmeıdi dedi. Sol sóz namysyńa tımeı me? Sondyqtan, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy boıynsha úlken sharýalar atqarylyp jatyr. Ol jumys halyqtyń qoldaýyna ıe boldy», - dep atap ótti Memleket basshysy.
Elbasy Nursultan Nazarbaev latyn álipbıine ne úshin kóshetinimizdi túsindirdi. «Kırıllısanyń birneshe árpi qazaq leksıkasyna múldem qatyspaıdy. Qazaq tilinde «», «» belgileri, «ch», «sh», «ıa» áripteri joq. Iаpondy biz japon deımiz. Sonyń barlyǵy bizdiń tilimizdi, jazýymyzdy, jurttyń oqýyn qıyndatty. Munyń barlyǵy eń negizgi emes te shyǵar. Eń negizgisi, myna zamanmen, bolashaqpen birge bolý úshin ol bizge kerek. Latyn álipbıine kóshý arqyly bizdiń barlyǵymyz da aqparattyń damyp kele jatqan keńistigine enetin bolamyz. Buǵan deıin aıtqanymdaı, ınternet tili - bul ǵylym men mádenıet tili. Biz bul baǵytta ilgerilep te kelemiz. Men atalǵan álipbı týraly Jarlyq ta shyǵardym, ony ózderińizde bilesizder», - dedi Elbasy.
О́z sózinde Memleket basshysy gýmanıtarlyq bilim berý máselesine de keńinen toqtaldy jáne gýmanıtarlyq saladaǵy 18 kitaptyń qazaq tiline aýdarylyp jatqanyn atap ótti. Prezıdenttiń aıtýynsha, búl kitaptao mektepterde de, ýnıversıtetterde de oqytylatyn bolady. Sondaı-aq Elbasy «Týǵan jer» baǵdarlamasyna da toqtaldy. «Ár adamnyń otansúıgishtigi óz otbasynan, ákesinen, anasynan, baýyrlarynan, turǵan úıinen, aýylynan bastalady. Qazir de qazaqtardyń 40 paıyzdan astamy aýylda turady. Buryn aýylda 90 paıyzy turǵan edi. Sol aýyldyń bir ataqty tóbesi, ózeni, sol jerde shyǵatyn ósimdigi, jıdegi bar. Sonyń barlyǵy - Otanymyz, týǵan jerimiz. Meniń de qazir kózimdi jumsam, kishkentaı kezimde júrgen jerlerim, aralaǵan taýlarym, jata salyp, sýyn urttaǵan ózenderim esime túsedi. Sondyqtan, Týǵan jer degen - ár adamnyń kishi otany», - dedi Prezıdent. Nursultan Nazarbaevtyń atap ótýinshe, qazirgi ýaqytta elimizdiń qaltaly azamattary týǵan aýyldaryna baryp, 300 mlrd teńgege 720 áleýmettik nysan salyp bergen.
Jalpyhalyqtyq daýys berý arqyly anyqtalǵan 102 jeńimpazdyń ishinde Qazaqstannyń týyn bıikke kótergen sportshylar men aq halatty dárigerler, mesenattyqpen kózge túsken beldi kásipkerler men ǵalymdar, mádenıet pen qoǵamdyq salada el aýzynda júrgen azamattar bar. «Osy jıynǵa kelgenderińiz úshin qýanyshtymyn. Men úshin eki týǵan kún bar. Birinshisi, ózderińiz biletindeı, ózim týǵan - 6 shilde. Ekinshi týǵan kúnim - 1 jeltoqsan. Bul - qazaq eli búkil halyq bolyp, tuńǵysh ret Qazaqstan halqy Prezıdentin saılaǵan kez. Sol synǵa túsip, tuńǵysh ret 90 paıyzdan astam daýysqa ıe boldym, sodan beri 26 jyl ótti. Sizderdiń barlyqtaryńyz da jassyzdar. Sol kezeń men qazirgi kezeń eki bólek. 26 jylda kóptegen dúnıe ózgerdi. Sol kezeńde ómirge kelgen bala 26 jasta ǵana. Bul jumysqa kirisýde eń jaqsy kezeń», - dedi Prezıdent.
Esterińizge sala ketsek, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna daýys berý 100esim.el.kz saıtynda 18 qazan - 10 qarasha kúni aralyǵynda ótken bolatyn. Onlaın-daýys berýge 302 kandıdat usynylyp, úmitkerler qyzmet salasy boıynsha 6 sanatqa bólindi. Iаǵnı, ǵylym salasynda - 45, sportta - 42, qoǵamda - 86, medısınada - 46, mádenıette - 37 jáne bıznes salasynda 46 adam «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna úmitker retinde tirkelgen bolatyn. Daýys berýge usynylǵan kandıdattar eldiń barlyq óńirlerin qamtydy.
Arnur Asqar,
"Egemen Qazaqstan"