Fýtboldan álem chempıonaty buryn-sońdy Qazaqstanǵa irgeles elde áli ótpegen edi. Mysaly, mýndıaldiń oıyndary ótetin Samara qalasy men Oraldyń arasy nebári 260 shaqyrym ǵana. Álem chempıonaty jaıly egjeı-tegjeıli jazatyn «Egemen Qazaqstan» gazeti búgin oqyrmandarǵa komandalardyń jas mólsherine baılanysty málimetterin usynady.
Negizinen mundaı esep-qısappen CIES Football Observatory degen zertteý kompanııasy aınalysady. Olardyń málimeti boıynsha 2018 jylǵy birinshiliktegi jasy úlken komanda – Panama. Sońǵy 32-shi joldamany aıaqasty jeńip ketken Panama oıynshylarynyń ortasha jasy – 29,4. Tuńǵysh ret ǵalamdyq dodaǵa qatysqaly otyrǵan bul ujym tájirıbesi tolysqan fýtbolshylarǵa, ázildep aıtqanda «shaldarǵa» senim artady eken.
Al odan keıingi oryndarda Islandııa (29,0) jáne Kosta-Rıka (29,0). Eń jas qurama sanatyna Nıgerııa (24,9), Germanııa (25,7) jáne Anglııa (25,9) jatady. Jer sharynyń chempıonyn anyqtaýǵa kelgen barlyq 32 komandanyń ortasha jasy bolsa 27,4-ti quraıdy.
Endi osy jas máselesin qurlyqtarǵa bólip qaraıtyn bolsaq, onda mynandaı tizbek shyǵady: KONKAKAF – 28,6, Ońtústik Amerıka – 27,8, Azııa – 27,2, Eýropa – 27,2, Afrıka – 26,5.
2018 jyldyń birinshiliginde fýtbolshylary eń uzyn qurama – Serbııa. Balqan túbeginiń aıaqdopshylarynyń ortasha boıy 185,6 santımetrdi quraıdy. Olardyń qatarynda kezinde «Astana» sapynda oınaǵan Nemanıa Maksımovıchte bolyp qalýy ábden yqtımal. Serbııa ulttyq quramasynyń bas bapkeri Slavolıýb Mýslın «Valensııa» sapynda aragidik almasyp alańǵa shyǵyp júrgen jas oıynshyny qosalqy quramǵa alýy múmkin. Serbııadan sál ǵana qalyp turǵan quramalardyń úshtigin túgelimen skandınavtar ıemdendi. Mysaly, Shvesııa (185,2), Islandııa (185, 0) jáne Danııa (185,0). Al Álem birinshiligin qabyldaıtyn Reseı bul turǵyda 6-orynda (184,9). Eń uzyn quramany anyqtadyq, al eń qysqalary qaısy deısiz ǵoı? Ol Ońtústik Amerıka ókili – Perý (178,3), odan keıin Japonııa (178,1) jáne Saýd Arabııasy (176, 2).
Al endi myna qyzyqqa qarańyz: Afrıka qurlyǵynan shyqqan Marokko quramasy fýtbolshylarynyń 61,5 paıyzy Marokkoda týylmaǵan azamattar. Bul jóninen Marokkoǵa teń keler eshkim joq. Tek Senegaldyń ǵana 40 paıyzy ózge elde týyp-óskender. Sonymen qatar aıtsa sengisiz, degenmen Portýgalııa fýtbolshylarynyń 32,1 paıyzynyń kindigi Pıreneı túbeginde kesilmegender. Jarys qojaıyny Reseı bul esepte 5 paıyzdyq kórsetkishpen 12-orynda. Odan bólek Brazılııa, Saýd Arabııasy, Iran, Germanııa, Kolýmbııa, Meksıka jáne Ońtústik Koreıa quramalarynda da aragidik osyndaı oıynshylar bar.
Sóz sońynda keıbir quramalar oıynshylarynyń óner kórsetetin birinshilikterine de toqtalyp ótsek. Mysaly, Horvatııa, Shvesııa, Islandııa quramalarynyń 23 fýtbolshysy túgelimen ózge birinshilikterde oınaıdy. Iаǵnı ózge chempıonattarda oınap, nápaqa taýyp júrgen legıonerler. Olardan keıin Senegal (97 paıyz), Serbııa (92,3 paıyz). Al bul jaǵynan 0 paıyz kórsetkish tirkep otyrǵan eki komanda bar. Olar – Saýd Arabııasy men Anglııa. Saýd Arabııasynda ózderińiz biletindeı fýtbolshylarǵa ózge elde óner kórsetýge tyıym salynǵan. Batystyń azǵyndaǵan ómirin kórip, adam buzylady dep sanaıdy. Al Anglııanyń jaǵdaıy aıtpasa da túsinikti. Álemdegi eń myqty fýtbol lıgasy Anglııada ekeni daý týdyra qoımas.
Ermuhamed MÁÝLEN, «Egemen Qazaqstan»