Búgin QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysy barysynda eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Tamara Dúısenova ataýly áleýmettik kómektiń jańa formatyn engizý jáne ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardy formalızasııalaý sharalary týraly baıandady.
2018 jylǵy 1 qańtardan bastap jańa formattaǵy ataýly áleýmettik kómek kórsetile bastady. Osy baǵytta sońǵy úsh jylda áleýmettik kómek túrin sapaly qamtamasyz etý boıynsha aıtarlyqtaı jumystar atqaryldy. 2017 jyldyń tórtinshi toqsanynda ataýly kómekke muqtaj jandardy ýaqytyly anyqtaý jáne olarmen áleýmettik kelisimsharttar jasaý jumystary bastaldy.
«Búgingi tańda 105 myńnan astam otbasy áleýmettik kelisimshartqa qol qoıdy. Olardyń basym bóligine aqshalaı kómek, sondaı-aq, jumysqa ornalasýlaryna járdem kórsetiledi», — dedi Tamara Dúısenova.
Jergilikti atqarýshy organdardyń kestesine sáıkes, qańtar aıynda shamamen 49 otbasy ataýly áleýmettik kómek alady.
Memleket basshysy halyqqa jyl saıynǵy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýynyń aıasynda óz-ózin jumyspen qamtyǵan adamdar máselesi boıynsha eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń jumysyn synǵa aldy. Osyǵan oraı, QR Úkimetiniń ótken otyrysynda Baqytjan Saǵyntaev Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattardy formalızasııalaý barysy týraly baıandaýdy tapsyrǵan bolatyn.
Osylaısha, Úkimet otyrysynda Tamara Dúısenova Qazaqstanda jumyspen qamtylǵandardyń tórtten bir bóligin ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar quraıtynyn habarlady.
«Elimizdegi ózin-ózi jumyspen qamtyǵan halyq aýyspaly kezeńniń nátıjesi. 1991 jyldan bastap 2001 jylǵa deıingi aralyqta kásiporyndardyń jappaı jabylýy men jumys oryndaryn qysqartý nátıjesinde óz betinshe jumyspen qamtylǵandar sany 327 myńnan 2,8 mln adamǵa deıin ósti», — dedi Tamara Dúısenova.
О́zin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdar sanynyń ósýi jumyspen qamtýdyń birqatar baǵdarlamalaryn júzege asyrý arqyly, sondaı-aq eldegi ekonomıkalyq jaǵdaıdyń jaqsarýy nátıjesinde toqtatyldy.
Sońǵy 7 jylda ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardyń sany jarty mıllıonǵa azaıǵan, al olardyń ekonomıkalyq belsendi halyq sanyndaǵy úlesi 31%-dan 26%-ǵa deıin ósti. Biraq bul, mınıstrdiń aıtýynsha, kóleńkeli ekonomıka, beıresmı jumyspen qamtý, tabystyń jasyrylýy jáne áleýmettik qorǵalmaýmen tikeleı baılanysty óte joǵarǵy kórsetkish.
«Osy máselelerdi sheshý úshin Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, medısınalyq saqtandyrý júıesin engizýge daıyndyq barysynda ózin-ózi jumyspen qamtyǵan halyqty formalızasııalaý jumysy júrgizilip, búginde jalǵastyrylyp jatyr. 2017 jyly azamattardyń mártebesin salystyryp tekserý júrgizildi, aýla boıynsha tekseris iske asyryldy jáne ortalyq memlekettik organdardyń qatysýymen ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardyń eńbek qatynastaryn resimdeý jumystary bastaldy», — dedi mınıstr T. Dúısenova.
Osylaısha, bir jyldan az ýaqyt ishinde buǵan deıin mártebesi bolmaǵan 5,7 mln adamnan 3 mln-ǵa jýyq adamnyń mártebesi anyqtalyp, resmı resimdeldi. Qalǵan 2,7 mln adam:
1,2 mln — beıresmı jumyspen aınalysatyndar (MZJ joq, JK retinde tirkelmegen), olardy zańdastyrý úshin zańnamaǵa túzetýler engizý qajet;
1,5 mln adam — ónimdi jumyspen aınalysýǵa tartýǵa tıisti ózdiginen nátıjesiz jumys isteıtinder men jumyssyzdar.
Nátıjelerden kóretinimiz, basty mindet — jumyspen qamtýdyń belsendi sharalarymen 2,7 mln emes, tek 1,5 mln adamdy qamtý qajet.
Búginde oblys ákimderi ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardy formalızasııalaýdyń óńirlik jol kartalary men olarǵa jumysqa ornalasýǵa járdemdesýdiń keshendi josparlaryn ázirlep, bekitti. Bıyl jumyspen qamtý áleýetimen 743 myń jumys orny anyqtaldy.
Qatysýshylardyń kópshiligi О́nimdi jumyspen qamtý jáne aýmaqtardy damytý baǵdarlamalaryna tartylady. Olardyń jartysynan kóbi turaqty jumys oryndaryna jiberiledi. Qalǵandary — sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna jáne talap etiletin mamandyqtar boıynsha oqytýǵa jiberiledi.
Eńbekpen qamtý monıtorıngi naqty ýaqyt rejıminde, jobalar júzege asyrylyp jatqan kez-kelgen eldi mekende Eńbekpen qamtýdyń elektrondy kartasy arqyly júrgiziledi.
Tamara Dúısenova ekonomıkanyń naqty sektorynda jáne qyzmet kórsetý salasynda jańa jumys oryndaryn ashý, sondaı-aq jumyspen qamtý sektoryn sıfrlandyrý arqyly jumyspen qamtýdyń ósýine qol jetkizýge bolatynyn aıtty. Osyǵan baılanysty, mınıstrlik tabysy jylyna 24 eseli ETJ-dan tómen ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdardy tirkeý tártibin jeńildetýdi josparlap otyr. Kóp arnaly negizge Biryńǵaı tirkeý júıesin elektrondy formatta engizý usynylady.
Budan ózge, jyl basynan beri barlyq óńirlerge qosylǵan elektrondy eńbek bırjasyn tolyǵymen paıdalaný, Elektrondy eńbek kelisimsharttaryn esepke alýdyń biryńǵaı júıesin engizý, sondaı-aq jumyspen qamtýdyń jeke agenttikterin tartý arqyly eńbekpen qamtý jelisin keńeıtý josparlanyp otyr.
Jańa formattaǵy AÁK engizý jáne óńirlerde ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardy resimdeý salasyndaǵy jaǵdaı týraly Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi J. Túımebaev, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi D. Ahmetov, Almaty oblysynyń ákimi A. Batalov baıandady.
Máseleni qaraý qorytyndysyn shyǵara otyryp, Premer-Mınıstr Elbasy Joldaýynda ózin-ózi jumyspen qamtyǵan halyqqa qatysty aıtylǵan syn-eskertpeler — barlyǵy úshin sońǵy eskertý ekenin atap ótti. Baqytjan Saǵyntaev barlyq usynystardy keshendi túrde aı saıynǵy negizde qarastyrýdy, sondaı-aq, 2018 jyly eńbek jáne halyqty jumyspen qamtý salasyn sıfrlandyrý jumystaryn aıaqtaýdy tapsyrdy.