О́mirdi kim aıtty óleń dep?!

«Aqyn bop ómir keshý ońaı deımisiń, qaraǵym, Aýzynda bolý bul ózi syzdaǵan barlyq jaranyń, Naqaqtan kúıip baratsa nurly kún úshin bir tutqyn, Kes-kestep baryp keýdeńdi oǵyna tosý myltyqtyń, Qaldyrmaý úshin uıatqa kúnásiz mynaý dúnıeni, Jamaý qyp basý ózińdi aýzyna barlyq jyrtyqtyń», – dep qazaqtyń mańdaıyna bit­ken aqıyq aqyny Tólegen Aı­bergenov sıpattaǵan bekzat ónerdi janyna serik etip kele jatqan jas aqyndardyń biri – Soltústik Qazaqstan ob­ly­synda jaryq kóretin qa­lalyq «Qyzyljar nury» gaze­tiniń redaktory Nurgúl Oqa­she­­va.

11-synypta oqyp júrgende qalyń oqyrmanǵa «Júregim jyrdan ǵana jaratylǵan» degen atpen balaý­sa jyrlaryn usynyp úlgergen onyń áli sııasy kebe qoımaǵan «Kúz ben qyz» jınaǵyna qa­rym­dy qalamger Ońaıgúl Tur­­jan­nyń alǵysóz jazýy kez­deı­soq emes. Demek «Sezim so­laı kúıdirip «qosh aıtady», Áz ja­nymnyń qalady jyr – emi bolyp.

...Saýsaqtaryn aǵashtar shoshaıtady, Aqyn kele jatyr dep júregi joq». Bolmasa «Aıyrbastap sezimge bar aqyl­dy, Jabyrqatty janymdy «jara» túrli. Sen men úshin álemsiń, tutas álem, Bálkim, álem sen úshin jaratyldy» de­gen syr­shyl sezimderge, tosyn oı­­larǵa toly jyrlarymen óleń ólkesine ózindik órnekpen qa­nat qaǵýǵa talpynǵan qarym-qýatyn tanyǵandyqtan bolar. Maǵjan elinde onyń «Siz óleń ǵanasyz» atty jyr keshi ótkenin estip, qýanyp qaldym.

О́ıtkeni topyraǵy qunarly bul ólkeden ulttyq poezııa men prozanyń tórinen oıyp turyp oryn alǵan Maǵjannyń, Sábıttiń, Ǵa­bıttiń, Safýannyń, olardyń izin jalǵastyryp kele jatqan jergilikti aqyn-jazýshylar Jarasbaı Súleımenovten, Zeı­nolla Ákimjanovtan keıin aralyqty jalǵastyrýshy býyn, dástúr úzilińkirep qalǵan edi. Endi, mine, «Eljirep...Eminip...Eleń­dep..., Dertimen alatyn meni emdep. Siz – О́leń ǵanasyz, bary sol, О́mirdi kim aıtty О́leń dep?!» degen aıshyqty, mól­dir jyrlar jıi ushyrasatyn jınaqta ózindik qoltańba aıqyn ańǵarylady.

Osyndaıda óner men máde­nıettiń qaınaǵan ordasy – arý Almatydaǵy Jambyl atyndaǵy jasóspirimder kitaphanasynda ózim ortaqtasqan jyr keshi oıǵa oralady. «Kúz ben qyz» atty óleńder jınaǵynyń tanys­ty­­rylymynda belgili aqyn Aıan Nysanalın, Qazaqstan Jazý­shylar odaǵy basqarmasy tór­aǵasynyń orynbasary, «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bas redak­tory Janarbek Áshimjan Nurgúldiń ádebı orta jyly qabyl­daǵan shýaqty jyrlary týraly jyly lebizderin bil­dirgen. 

– Men Nurgúldi stýdent ke­­zinen jaqsy tanımyn. Pav­lodarda ótken respýb­lıka­lyq jas aqyndar forýmynda tań­­ǵy shyqtaı móldir lırı­kalyq jyrlarymen ádebı qa­ýym­­dy selt etkizgen. Onyń óle­ńin oqyǵan adam syrshyl se­­zim­­niń tuńǵıyǵyna batyp, shy­naıylyqtyń syryna q­a­nyǵary sózsiz, – degen edi Janar­bek. Astana tórinde uıym­­das­ty­ryl­ǵan ádebı keshte Par­lament Májilisiniń depýtaty Káribaı Musyrman, abaı­tanýshy Omar Jálel, aqyn Qalqaman Sarın, taǵy basqa­lar aqjol tilegen. 

 Sóz arasynda Nurgúldiń Fa­rıza Ońǵarsynova atyndaǵy «О́leń, men seni aıalap ótem», «Muqaǵalı Maqataevtyń «Poe­zııa menimen egiz be ediń?» at­ty aqyndar músháırasynyń je­ńimpazy ekenin aıta ketý lázim. 

Qasıetti Qyzyljar óńirinde eńbek etip júrgen aqyn qaryn­dasymyzǵa shalqar shabyt qusha­ǵyna bólene ber demekpiz. 

Qasymhan BEGMANOV, aqyn, «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, «Dástúr» jýrnalynyń  bas redaktory

Sýretti túsirgen  Talǵat TÁNIBAEV