Mal qorymdarynyń jaǵdaıy sheshimin kútken másele

Sonyń biri – biz kóterip otyrǵan mal qorymdarynyń nashar jaǵdaıy. Bul memlekettik mindettiń oıdaǵydaı sheshilýine ke­dergi keltirip otyrǵan prob- lema. Osy má­se­lege memlekettik organdar tarapynan da tıisti baqylaý jasalmaı otyr. Sonyń sal­darynan sońǵy jyldary eldiń ártúrli óńi­rin­de maldyń jappaı qyrylýy jıi baı­qa­lý­da. Qazir Aqtóbe oblysynda brýsellez aýrýy j­á­ne Mańǵystaý oblysynda úı janýar­la­rynyń qutyrýy saldarynan karantın ja­rııa­lanǵan.

Jergilikti atqarý organdarynyń málim­et­­teri boıynsha respýblıkada shamamen 3 myń­nan astam ólgen maldyń qorymy bar. Onyń 2 myńnan astamy – prımıtıvti bıo­termııalyq shuńqyrlar. О́tken jyly jer­gi­lik­ti bıýdjetten 787 mln teńge bólinip, oǵan 227 mal qorymyn salý josparlanǵan. Áıtse de, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń derekteri boıynsha, mal qorymynyń 70 paıyzynan astamy talaptarǵa sáıkes kelmeıdi. Kópshilik mal qorymdarynda qorshaýlar men belgiler joq. Sondyqtan mal qorymdaryn ustaý jónindegi talaptardyń oryndalmaýy adamdar men janýarlarǵa qaýipti ınfeksııalardyń taralýyna jol ashýy yqtımal.

Bul jerde, eń qaýiptisi – Sibir kúıdirgisi bo­lyp otyr. Onyń qozdyrýshysy syrtqy or­ta­nyń áserine asa tózimdi. Ol qaýip­ti­liktiń ekin­shi synybyna jatady jáne topyraqta júz jyl­dan astam ýaqyt saq­talýy múmkin.

Sondyqtan Sibir kúıdirgisin kómýge ýáki­letti memlekettik organdar tarapynan jiti nazar aýdarylýǵa tıis. Veterınarlyq qada­ǵalaýǵa jáne mal qorymdaryn qorǵaý­dy kúsheıtýge de basa mán berý qajet.

«Nur Otan» partııasy fraksııasy osy máseleni birneshe ret kótergenimen, Úkimet tarapynan ol áli de sheshilmeı, naqty sharalar qabyldanbaı otyr.

Osy aıtylǵandardy kórsetip biz Premer-Mınıstrdiń orynbasary –  Aýyl sharýa­shy­lyǵy mınıstri О́mirzaq Shókeevtiń atyna tó­mendegi usynystarmen depýtattyq saýal joldadyq:

1) ólgen maldardyń qorymdaryn zań talap­taryna sáıkes retteý;

2) apatty jáne ıesiz qalǵan mal qorym­­daryn anyqtaý jáne olardy tı­isin­she qorǵaýdy qamtamasyz etý; mal qorym­da­rynyń oryndary belgilengen arnaıy kartalar ázirleý;

3) janýarlardyń shıkizaty men ónim­deriniń sapasyna veterınarlyq-sanı­ta­r- lyq baqylaýdy qatańdatý;

4) jekelegen óńirlerde mal qorym­daryn ólek­seni órteıtin mobıldi pesh-ınsı­ne­ratorlarmen aýystyrý;

5) belgisiz jáne esepke alynbaǵan mal qorymdaryn anyqtaý maqsatynda qashyq­tyq­tan zondtaýdy qoldaný jóninde sharalar qa­byldaý;

Osy máselelerdiń sheshim tabýy mal ǵana emes, adam aýrýlarynyń aldyn alýǵa da tike­leı qatysty. Sondyqtan oǵan barynsha mu­qııat qaraǵan jón.

Asylbek SMAǴULOV,

Májilis depýtaty