Ulttyq sporttyń bıylǵy dúrmekti jarystaryn taǵy da búrkitshilerimiz bastap ketti. Jýyrda Oralda ótken báseke búrkitshilerimizdiń aqpan aıynda uıymdastyrylǵan úshinshi jarysy. Shyǵys óńirde bastalǵan búrkitshiler saıysy Jetisýda jalǵasyp, ile-shala qusbegiler Batys Qazaqstan oblysyna jol tartty. Naqtyraq aıtqanda, aqpan aıynyń alǵashqy kúnderi Semeı óńirindegi Úrjar aýdanynyń Besterek aýylynda Astana qalasynyń 20 jyldyǵyna oraı eresekter arasyndaǵy búrkitshilerdiń HII respýblıkalyq chempıonaty ótti.
Ulttyq sport túrleri qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen, Úrjar aýdany ákimdiginiń qoldaýymen ótken bıylǵy jyldyń elshilik bas jarysynda 39 búrkitshi baq synady.
Arada apta ótkende qusbegilerimiz Jetisýda bas qosty. Almaty qalasynyń ıppodromynda «Rýxanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Qyran-2018» atty qusbegilerdiń respýblıkalyq týrnırinde Qazaqstannyń 10 aımaǵynan kelgen 60-qa jýyq búrkitshi úsh kún boıy ózara «kim myqtyny» anyqtady.
«Qansonar-2018» týrnıri Batys Qazaqstan oblysynda tuńǵysh ret uıymdastyryldy. Bul óńirde alǵash ótkizilgen jarysqa Qazaqstannyń ár óńirinen – Atyraý, Mańǵystaý, Aqmola, Almaty, Jambyl, Kókshetaý, Qaraǵandy oblystarynan, Astana men Almaty qalasynan otyzdan astam qusbegi qatysty. Bir qyzyǵy, irgede ótip jatqan dýmannan qalǵysy kelmeı, Reseıdiń kórshiles Samara, Tolıattı, Ýlıanov qalalarynan qarshyǵa men ıtelgi baptap júrgen qusbegiler de jolǵa shyqqan eken. Qyzyl kitapqa engen qustaryn shekaradan ótkizbeı, tek ózderi kelýge májbúr bolǵan. Sheteldik qonaqtar Oraldaǵy qusbegiler saıysynyń uıymdastyrylýyna, el-jurttyń yqylasyna erekshe qyzyǵýshylyq tanytty.
Elimizdiń batys óńirinde búrkitshilerimizdiń respýblıkalyq saıystaryn uıymdastyrý ótken jyly bastaý alǵan-dy. Dál osyndaı jarystar byltyr Mańǵystaý men Atyraý oblysynda ótti. Bıylǵy shara Batys Qazaqstan oblysy basshylyǵynyń qoldaýymen ótti. Muny qusbegilik dástúrdiń elimizdiń batys óńirinde qaıta jandanýy dep aıtýǵa bolady. Qazirgi kezde respýblıkamyzda jetpisten astam qusbegi bar. Ata-babamyzdan mura bolǵan dástúrli óner jyl ótken saıyn jandana túsýde.
Qatarynan úsh iri básekeni ótkizgen qusbegilerimiz ótken senbide Býrabaı kentinde respýblıkalyq semınar-keńes uıymdastyrdy. Elimizdegi búrkitshilik ónerdi damytýǵa kúsh salyp júrgen birneshe oblystaǵy mamandar men halyqaralyq qusbegiler ókilderi qatysqan bul semınar-keńeste búrkitshiler jarysynyń burynǵy bekitilgen erejesine tolyqtyrýlar men ózgerister engizildi.
Mádenıet jáne sport mınıstrligi Sport jáne deneshynyqtyrý isteri komıteti men Ulttyq sport túrleri qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen ótken atalmysh jıynnyń ózegi búrkitshiler jarysyn ótkizý erejesine tolyqtyrýlar men ózgerister engizý bolǵan. Negizinde, búrkitshiler jarysyn ótkizý erejesine tolyqtyrýlar engizý kópten kóterilip keledi. Osy másele týraly ótken jyly Almaty qalasynda da úlken jıyn ótken. Bıyl Býrabaıda uıymdastyrylǵan atalmysh semınar-keńeste sol buryn aıtylyp kelgen kóp máseleniń sheshimi talqyǵa túsip, túıini qoıylǵandaı boldy. Jıynǵa álemdik qusbegiler qaýymdastyǵynyń Azııa elderi boıynsha jetekshisi Baqyt Qarnaqbaev, Vengrııa qusbegiler federasııasynyń ókili Shandor Dorogı, Almaty qalasyndaǵy «Qyran» federasııasynyń atqarýshy dırektory Baǵdat Múptekeqyzy, Aqmola oblysy ákiminiń keńesshisi Shynarbek Batyrhanov jáne onnan astam oblystan kelgen osy sala jattyqtyrýshylary qatysty. Kóptegen jyl osy qusbegilik salasynda ter tógip kele jatqan ardager búrkitshilerdiń, tájirıbeli mamandardyń tarapynan usynylǵan oı-pikirler eskerile kele, Búrkitshiler erejesine mynadaı ózgerister engizý uıǵaryldy.
Jarys ústinde qusbegiler buryn búrkitti qolǵa shaqyrýdy tek jaıaý oryndap kelgen. Budan bylaı búrkitti qolǵa shaqyrý tek at ústinde atqarylady.
Búrkitti qolǵa shaqyrý buǵan deıin 200 metr bolsa, bul qashyqtyq endi 500 metrge uzartyldy.
Búrkitti tiri ańǵa salý boıynsha da ózgeris bar. Budan bylaıǵy jarysta búrkitti tek qoıan men túlkige salady. Búrkitti qasqyrǵa salý týraly bólim alynyp tastaldy.
Dúnıejúzilik qusbegiler ókilderi usynysymen budan bylaıǵy ýaqytta jarys «Búrkitshiler jarysy» emes «Qusbegiler jarysy» bolyp atalatyn boldy.
Tólegen JÁKITAI,
Ulttyq sport túrleri qaýymdastyǵynyń baspasóz qyzmetkeri