Frıdrıh Oboıkovısti bylaıǵy jurt jete bile bermeýi múmkin, al asúıdiń mańaıynda júrgenderdiń oǵan degen iltıpaty erekshe. Shetelde tipti tanymal. Sofı Loren, Frenk Sınatra, Klaýdııa Kardınale sekildi esimderi tórtkúl dúnıege keńinen tanys tulǵalarǵa dámdiligi til úıiretin taǵamdar ázirlegenin aıtsaq ta jetkilikti.
Bavarlyq bas aspaz «SES» halyqaralyq yntymaqtastyq baǵdarlamasy aıasynda Petropavl qalasyna arnaıy kelip, tegin sheberlik saǵattaryn ótkizdi. Neshe túrli taǵamdardyń ózine ǵana málim daıyndaý qupııalarymen bólisti. «SES» jobasynyń resmı ókili Irına Vasılevanyń aıtýynsha, Qazaqstan men Germanııa arasyndaǵy eriktilerdiń ózara tájirıbe almasýlary 2004 jyldan beri jalǵasyp keledi. Osy aralyqta kóptegen kásip ıeleri halyqaralyq sertıfıkat alyp shyqqan. Búginde birlestiktiń quramynda 10 myńǵa jýyq sheberligi joǵary mamandar bar.
– Jaratqannyń bere salǵan qasıeti me eken, bala kezimnen as qamdaýǵa óte epti, beıim boldym. Biraq ata-anam aspaz emes, basqa mamandyq ıesi bolýymdy qalady. Gımnazııada oqyp júrgende kóne grek, latyn tilderin meńgerip, keıin aǵylshyn, horvat, orys tilderin úırendim. At jalyn tartyp miner shaqqa jetkende óz uıǵarymym boıynsha 3,5 jyl oqyp, daıashy jáne aspaz mamandyqtaryn alyp shyqtym. Aspazdyqtyń tylsym syrlaryn ıgerýdiń esh qıyndyǵy joq. Eń bastysy ynta, jiger, talap bolsyn, deıdi jarty ǵasyrǵa jýyq jumys ótili bar óz isiniń bilgiri.
Aıtýynsha, Qazaqstanda ekologııa taza. Tabıǵı ónimderden jasalǵan azyq-túlik qunarly, aǵzaǵa sińimdi. Qazir kóptegen elder adam densaýlyǵyn oılaǵannan góri tezirek tabys taýyp, baıyǵysy keledi. Jasandy dámdeýishter kúrt kóbeıip ketti. Sonyń saldarynan jastar túrli keselderge tez shaldyqqysh. О́ıtkeni aǵzada aýrýǵa qarsy turý ımmýnıteti álsiz. Shamadan tys semirý de beleń alyp barady.
Ol sheberlik saǵattarynyń birinde ıtalııalyq «Fıttýchchını» taǵamyn ázirleýdiń ózindik tájirıbesimen tanystyrdy. Jetpisti eńserse de qımylyna kóz ilespeıdi, qoly-qolyna juqpaıdy. Onyń as ázirleý mashyǵyn tapjylmaı baqylyp turǵan «Beer-Grad» meıramhanasynyń aǵa aspazy Aleksandr Mıheev myna aqsaqalǵa ilesý qaıda degendeı basyn shaıqap qoıady. Bavarlyq bresel, nan toqashtary men desertterdi zamatta daıyndap berdi. Kartop salatynyń onǵa jýyq túrin jasaǵan onyń sheberligi shynynda da qaıran qaldyrmaı qoımaıdy.
«Basqa jaqty qaıdam, Germanııada aspazdyq óner retinde baǵalanady. Kýlınarlyq dáris sabaqtarynyń baǵasy 3,5 myń eýroǵa deıin barady. Sondyqtan ýaqytty bosqa jibermeı tegin aqyl-keńes alyp qalyńyzdar», dep ara-arasynda qaljyńdap ta qoıady.
Eńbek jolyn 20 jasynda Mıýnhendegi elıtalyq meıramhanalardyń birinen bastap, kóp jyl boıy aǵa, bas aspaz bolyp jumys istepti. 44 jasynda ekonomıst-menedjer mamandyǵyn alypty. Aralamaǵan memleketi, jeńip almaǵan júldesi joq sekildi. Zeınetke shyqsa da, leksııalar oqýǵa, konkýrstarǵa jetekshilik etýge, sheberlik saǵattaryn ótkizýge shaqyrǵan ótinishter az emes.
Qazaqtyń ulttyq taǵamdaryna qalaı qaraısyz, qaısysyn unatasyz degen suraqqa «et asý» degendeı bas barmaǵyn kórsetti. Qazaq – erekshe jaratylǵan jaýynger halyq, eshkimge uqsamaıdy. Minezi keń, qushaǵy ashyq, kóńili jomart. Alaıda maıly taǵamǵa qumarlyq, dastarqan basynda kóp otyrý jaramaıdy. Etti negizgi taǵam retinde tutynýǵa bolmaıdy degeni eskertýdeı estildi. Dastarqanǵa jemis-jıdektiń kóbirek qoıylýyn qalaıdy. Qazaqtar sekildi sútten jasalǵan mázirdi unatamyn, tamaqty talǵap jegenge ne jetsin, dep qosyp qoıdy.
Qyzyljar jerinde áli bolamyn. Naýryz meıramyna qatysyp, qazaqtyń salt-dástúrlerimen, taǵamdarymen keńirek tanysqannan keıin ulttyq sheberlik saǵattaryn ótkizýden bas tartpas edim. Osy kúndi taǵatsyzdana kútip júrmin, degen sózderi adam janyna jylylyq uıalatady.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy