Serik О́teshov: Bes bastama qalyń buqaranyń kókeıinde júrgen ómirsheń máseleler

Búgingi tańda elimizdiń áleý­­­mettik-ekonomıkalyq da­mýyn­da úlken mańyzǵa ıe – ár otbasyn tur­ǵyn jaımen qam­tamasyz etý jáne oǵan múm­kin­dik qalyp­tas­tyrý, salystyr­ma­ly túrde tómen jalaqy ala­tyn jumysshylardyń taby­syn molaıtý úshin salyq júktemesin on esege azaıtyp, bir paıyzǵa túsirý, joǵary bilimge qoljetimdilikti arttyrý jáne onyń sapasyn kóterý, shaǵyn jáne orta bızneske qoldaý kórsetý úshin je­ńildetilgen shaǵyn nesıe kóle­min arttyrý, eldiń ortalyq jáne soltústik aımaqtaryna gaz tartý baǵdarlamalarynyń áleýmettiń áleýetin kóterýge qosary mol bolmaq.

Prezıdent sońǵy jyldary qoǵamdaǵy mańyzdy másele­lerge jeke-jeke sala boıynsha baǵdarlama arnap keledi. Saıasatta syndarly reformalar iske asyryldy. Ideologııada bul «Rýhanı jańǵyrý» túrinde kórinis tapty. Ekonomıka dás­túrli joldaýlardyń berik te­mir­­qazyǵy bolyp keledi. Endi mine, barlyq baǵdarlamalardyń basty tiregi ispetti áleýmettik sala­ǵa taǵy da aıryqsha nazar aýdarylyp otyr.

Jalpy, bes bastamanyń bar­lyǵy birdeı qalyń buqaranyń kókeıinde júrgen, sheshimin kútip turǵan ómirsheń máseleler. «Bes áleýmettik bastama» osy baǵytta jaqsy jobalardy iske asyrýǵa jol ashady. Aldaǵy eleýli jumystarǵa oraı zańnamalarǵa, normatıvtik aktilerge de tıisti túzetýler jasalmaqshy. Biz atalǵan bastamalar ishinen el ekonomıkasynyń qomaqty bó­ligin quraıtyn shaǵyn jáne orta bızneske qarjylaı qoldaý kórsetý týraly sóz etsek deımiz.

Oblystyq máslıhattyń al­da­­ǵy kezekti sessııasynda «Nátı­­jeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damy­týdyń 2017-2021 jyldarǵa ar­nal­ǵan baǵdarlamasyn» Qara­ǵan­dy oblysynda 2017 jyly iske asyrý barysy týraly» másele qaral­maqshy. Oblysta tu­raqty jumys oryndaryn kóbeı­tý, azamattardy oqytý jáne qaıta oqytý, sondaı-aq jańa jobalardy iske asyrý úshin kredıt­ter bólý boıynsha jú­ıe­­li ju­mystar júrgizilýde. Baǵ­dar­­la­ma­ny iske asyrýǵa 2017 jyly 7,2 mlrd teńge bólindi. Eńbek naryǵyndaǵy jaǵdaı turaqty. Jumyssyzdyq deńgeıi ótken jyldyń osy merzimimen salystyrǵanda tómendep, 4,7%-dy qurady.

Shaǵyn kásipkerlikti qarjy­landyrý máseleleri Qazaqstan azamattarynyń kásipkerlikpen aınalysýyna qolaıly quqyqtyq jáne ekonomıkalyq jaǵdaılar jasaý maqsatyn kózdeıdi. Tór­tinshi áleýmettik bastamada El­basy 2018 jyly jeńildetilgen shaǵyn nesıe kólemin arttyrý úshin qosymsha 20 mıllıard teńge bólý kerek ekenin aıt­ty. Bul óz kezeginde shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa qo­­sym­­­sha tyń serpin beretini sóz­­siz. Mıkrokredıtteý sharýa­syn endi bastap jatqan kásip­kerler úshin basty problema – óz isin ashýǵa qarjy kóz­deriniń qoljetimdiligin sheshýge múmkindik beredi. О́tken jyly 827 kásipker 4,5 mlrd teńge kóleminde mıkrokredıtter aldy. Bul aýyldyq jerlerdi damytýǵa, kóptegen máselelerdi ońtaıly sheshýge yqpal etti. 700 jańa jumys oryndary ashyldy.

Jalpy, óńirlerde shaǵyn kásipkerlik pen bıznesti damytý tek halyqty jumyspen qamtamasyz etip qana qoımaı, olardyń áleýmettik, rýhanı, eko­nomıkalyq irgeli máse­le­lerin sheshýge yqpalyn tıgi­zedi. Jańa jumys oryndaryn shaǵyn kásip­kerlik pen bıznes arqyly qalyp­tastyrý – halyqty ká­sipkerlik qyzmet salasyna da belsendi túrde tartýǵa múm­­kindik beredi. Shaǵyn bız­nes­tiń negizgi maqsaty – halyq­ty jumyspen qamtý, onyń áleý­met­tik másele­lerin sheshý, eń­bek­ke degen belsendiligin damytý.

Jańa bastamalar, jańa áleý­mettik jobalar memleketimizdiń aldyndaǵy jańa beles jáne táýelsiz memleketimizdiń aldyna qoıylǵan zamana talaby desek te bolady. Bul bastamalardy biz jaı ǵana talqylap qoımaı, onda aıshyqtalǵan talaptar men min­detterdi oryndaýǵa tal­pyn­ǵanymyz jón. Ony qoldap, iske asyrýymyz kerek.

Serik О́TEShOV, Qaraǵandy oblystyq máslıhatynyń hatshysy