24 naýryz kúni О́skemendegi Metallýrgterdiń Mádenıet saraıynda «Islam jáne otbasy» jyly aıasynda Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy, bas múftı Serikbaı qajy Oraz hazirettiń júldesi úshin «Naýryz aıy kelgende...» atty oblystyq aqyndar aıtysy ótti. «Biz tamyrymyzdy tereńge jaıǵan, myń jyldyq mádenıeti, saf altyndaı salt-dástúri, ólmeıtin óneri bar uly halyqpyz. Byltyr О́skemende Qurban aıtta alaman báıge uıymdastyrǵanbyz.
Al búgingi aıtysty ótkizýdegi maqsatymyz – ádet-ǵurpymyzdy, salt-dástúrlerimizdi ulyqtaý, tárbıe, otbasy qundylyqtaryn nasıhattaý. Jasyratyny joq, qazir «aıtys dinge saı emes, ony áspetteýdiń qajeti ne?» degen syńarjaq pikir aıtatyn adamdar bar aramyzda. Biz aıtysty aqshamyzdyń, dúnıeniń kóptiginen ótkizip jatqan joqpyz, bul – elimizge, jerimizge, ultqa, urpaqqa qajet dúnıe. Paıǵambarymyzdyń zamanynda jasy ózimen shamalas Hasan ıbn Salıd degen ataqty aqyn bolǵan. Paıǵambarymyzdyń janynda birge júrgen. Úlken bir jıynda paıǵambarymyz aqynǵa qarap turyp: «Eı, Hasan, aıt, sóıle, Allany ulyqta. Dinińdi jetkiz. Musylmandyqtyń, ımandylyqtyń qandaı ekendigin aıt» degen. Hasan jyrlaǵannan keıin musylmandardyń rýhy bıiktep, árýaǵy kóterilgen. Mereıi ústem bolǵan. Sonda paıǵambarymyz ústindegi shapanyn aqynǵa japqan. Qazaqtyń aqynyn syılap, ústine shapan jabýy, qurmet kórsetýiniń sebebi de sol. Sondyqtan aıtys paıǵambardyń joly, paıǵambar súnneti», - dedi QMDB-nyń О́skemen óńiri boıynsha ókil ımamy, oblystyq «Halıfa Altaı» meshitiniń bas ımamy Ermek qajy Muqataıuly aıtystyń ashylý saltanatynda sóılegen sózinde.
Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń О́skemen aımaǵy ókildiginiń uıymdastyrýymen ótken, «Kerekýdiń solaqaıy» atanǵan belgili aıtysker, «Shyǵys Aqparat» medıaholdıngi dırektorynyń orynbasary Serik Qusanbaev júrgizgen, aqyn, jazýshy, Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy basqarmasynyń oblystyq fılıalynyń jetekshisi Álibek Qańtarbaev bastaǵan qazylar tórelik etken sóz dodasyna 10 aqyn qatysyp, baǵy men babyn baıqady.
Qaı kezde de sóz bastaý qıyn ǵoı. Sahnaǵa eń birinshi bolyp shyqqan semeılik Manarbek Satybaldy men Aıagóz aýdanynyń namysyn qorǵaǵan Nurjan Qaıratuly aıtystyń taqyrybyn barynsha ashýǵa tyrysyp, otbasy, tárbıe, din jaıynda oı tolǵady. Qazirgi ýaqytta oblys turǵyndaryn ábigerge salyp jatqan tasqyn da aqyndardyń qyraǵy nazarynan tys qalǵan joq.
Degenmen bul synda «Bir adamnyń saýatsyz jumysynan, myń adamnyń taǵdyry synalady» dep sóz sabaqtaǵan Alash qalasynyń aqyny Manarbek joǵary upaı aldy. Budan keıin Kókpektiniń atynan synǵa túsken Farhat Maratuly men búginde tilsiz jaýmen arpalysyp jatqan Glýbokoe aýdanynyń týmasy Qýanysh Erkinuly sahna tórine kóterilip, jyr dodasynyń kórigin odan ári qyzdyra tústi. Qos aıtysker de sóziniń «bisimillasyn» zaldyń jartysynan astamyn toltyryp otyrǵan soldattardy jyrǵa qosýdan bastady. Qýanysh «áskerıler aıtys kórip otyr búgin, elimizde esh soǵys bolmaǵasyn» dep tolǵasa, Farhat «DKM-niń ishinde jyr jaýyp tur, syrtynda nur jaýyp tur, tórde aqyny, zalynda áskeri otyrǵan qazaq degen dúr halyq bul» dep túıdi. Ústine áppaq kıim kıip kelgen qarsylasyn «aq kıimdi deneli joq saqaly» dep bir qaǵyp, óziniń jasyl kástómmen kelgenin: «Qys pen kóktem aıtyssa Naýryzda, sońynda kim jeńeri belgili ǵoı» dep ádemi ázilmen óre bilgen Qýanyshqa aq uǵymynyń qasıetin tizbeleı kelip Farhat: «Sondyqtan aq pen kókti salystyrma, qashanda aqqa Qudaı jaq emes pe?» dep oramdy jaýap qaıyrdy. Úshinshi jup bolyp ulandyq Janat Rasylhan men óskemendik Gúlnur Zulqarshyn óner kórsetti. Taqyrypqa tereń boılamasa da qyz ben jigittiń aıtysyn kórsetýge talpynǵan qos aqyn áýelde tartynshaqtaǵanymen sóz dodasynyń sońyna qaraı qyza túsip, qoldaryna mıkrofon alyp, tik turyp aıtysyp, ázer degende tizgin tartty. Aıtystyń tórtinshi juby semeılik Serik Qýanǵan men zaısandyq Nárııa Aqbabanyń jyr saıysy da kórermen kóńilinen shyqty deýge bolady.
Bul synda «Bereri joq bes kúnde, qazaǵymdy berekeden aıyrma» dep óleńnen órnek salǵan Serik Qýanǵan basymdyǵyn tanytty. «Sońǵy túıeniń júgi aýyr» degendeı, sahnaǵa sońǵy, besinshi jup bolyp esimi kópke belgili Aslan Ǵafýrov pen jas talant, jańa esim, О́skemendegi S.Amanjolov atyndaǵy ShQMÝ-diń daıyndyq kýrsynda tálim alyp júrgen Gúljan Yqylas shyqty. Áset pen Kempirbaıdyń qoshtasý áýenine salǵan Aslan Ǵafýrovpen sóz qaǵystyrǵan 17 jastaǵy boıjetken qarsylasym qarymdy dep tartynǵan joq.
Talaı jyr básekesinde top jaryp, ábden ysylǵan Aslan aqyn er aıtyskerlerdiń ejelgi ádetimen toqal taqyrybyna oıysqanda Altaıdyń ar jaǵynan qazaqylyqtyń ýyzyn qanyp ishken qaryndasy aqyn aǵasyn jezde ben baldyz aıtysyna shaqyrdy. «Qulynshaq oınaqtasa qut bolady, Atan túıe oınaqtasa jut bolady» dep sóz arasynda qarsylasynyń jastarmen birge saıysqa túskenin de syn sadaǵyna alǵandaı boldy. Aslan Ǵafýrov talaı dodaǵa túsken, jón-joralǵyny biletin aqyn ǵoı. «Bulaq kórseń kózin ash» degendeı, kórermendi de, ózin de úlken aıtysqa alǵash qatysyp otyrsa da batyldyǵymen tánti etken boıjetkenge aıtys sońynda aǵalyǵyn kórsetip, batasyn berip, gúl shoǵyn usyndy.
Aıtystyń ekinshi kezeńine qazylardan joǵary upaı alǵan tórt aqyn shyqty. Sóz dodasyn Qýanysh Erkinuly men Gúljan Yqylas bastap, Farhat Maratuly men Serik Qýanǵan túıindedi. Aıtys qorytyndysynda júldeli úshinshi oryndy oblystyq deńgeıdegi aıtysqa alǵash ret qatyssa da óreli óner kórsetken Gúljan Ysqylas ıelendi. Ekinshi oryn aıtys ardageri Qalıhan Altynbaevtyń jolyn jalǵap Jarmada týsa da Kókpektiniń namysyn qorǵap júrgen Farhat Maratulyna buıyrdy. Birinshi oryndy «búginde kóp sóıleıtinder kóbeıdi, sóıleı alatyndaı azaıdy» dep oı tolǵaǵan Serik Qýanǵan aldy. Bas júlde – qajylyq saparyn «Kemedeı qalyp qoıǵan Qazyǵurtta, jete almaı qap júrmeıin qajylyqqa» dep jyr aǵynyn seldetken Glýbokoe atynan dodaǵa túsken Qýanysh Erkinuly enshiledi. Sonymen qatar oblystyq meshit sheshimimen Aslan Ǵafýrovqa ýmra qajylyqtyń joldamasy tabys etildi.
Azamat QASYM,
«Egemen Qazaqstan»
О́SKEMEN