Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde «Qazaqstandyqtardyń sheteldegi múlikterine júrgiziletin monıtorıngti kúsheıtý» taqyrybynda Salyq salý ádisnamasy departamentiniń dırektory Qaırat Jolmuhambetovtiń qatysýymen baspasóz máslıhaty ótti.
Ol Memleket basshysynyń tapsyrmasy aıasynda halyqaralyq standarttarǵa, sonyń ishinde Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń standarttaryna saı bolý maqsatyndaǵy sharalardyń oryndalyp jatqanyn alǵa tartty.
«Osy qadam sheńberinde EYDU-men yntymaqtastyqtyń jol kartasy qabyldandy. EYDU-nyń negizgi konvensııalarynyń biri – 1988 jyly Strasbýrgte bekitilgen salyqtyq máseleler boıynsha ózara ákimshilik kómek týraly konvensııa. Bul qatysýshy elderdiń salyq organdary arasynda salyqtyq aqparat almasý tájirıbesiniń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Onyń tetigi aǵymdaǵy konvensııalarmen jáne kelisimdermen salystyrǵanda birqatar mańyzdy artyqshylyqqa ıe. Al ekijaqty kelisimderdiń múmkindikteri shekteýli, sebebi, tek korporatıvtik jáne jeke tabys salyǵyna qoldanylady. Aqparat almasý jazbasha ótinishter negizinde júzege asyrylady, bul prosesti edáýir baıaýlatady. Strasbýrg konvensııasy salyqtyń barlyq túrimen jáne qatysýshy elderdiń salyq tóleýshilerine qatysty kez kelgen aqparatpen ózara almasýǵa múmkindik beredi. Qajetti aqparatty alý ádisteri jeńildetilgen. Jazbasha suraýlardan basqa Strasbýrg konvensııasy jeke suraýlar men hattardy jibermesten avtomatty túrde almasý múmkindigin usynady. Konvensııa erejeleri qatysýshy elderdiń óz aýmaǵynda salyq qaryzdaryn alý máselesinde kómek kórsetý týraly ózara mindettemelerin qarastyrady. Múddeli ár eldiń aýmaǵynda bir mezgilde salyqtyq tekserý júrgizýdiń quqyqtyq negizin belgileıdi. Qajet bolǵan jaǵdaıda, qazaqstandyq salyq qyzmetiniń ókilderi konvensııaǵa qatysýshy elde júrgiziletin salyqtyq tekserýlerge qatysa alady. Osyǵan baılanysty Qazaqstan Strasbýrg konvensııasyn qysqa merzimde qabyldaýǵa qyzyǵýshylyq bildirdi. Nátıjesinde Strasbýrg konvensııasyna Qazaqstan 2013 jyly qol qoıyp, 2014 jyldyń jeltoqsan aıynda ratıfıkasııalandy. Búginde halyqaralyq kelisimge 124 el qosyldy. Olarǵa EYDU, G20 elderi kiredi», dedi ol.
Qaırat Jolmuhambetov Strasbýrg konvensııasynyń sheńberinde osy elderdiń salyq qyzmetterimen baılanys ornatý mańyzdy ekenin tilge tıek etti.
«Strasbýrg konvensııasyna qatysýshy elderdiń tizimine offshorlyq 45 ıýrısdıksııalar kiredi. Atalǵan jaıt álemdegi salyqtyq aqparatpen almasý máselesi boıynsha ashyqtyqqa bet alý úrdisin kýálandyrady. Konvensııanyń mańyzdy elementi – avtomatty almasý. Osyǵan baılanysty G20 elderi EYDU-men birlesip Qarjylyq aqparatty avtomatty almasý týraly kópjaqty kelisimshartty (CRS) ázirledi. Bul kelisim 2014 jyly Berlın qalasynda júzege asyryldy. Kelisimniń mátini men túsiniktemesi G20 elderi tarapynan 2014 jyldyń maýsym aıynda maquldandy. Nátıjesinde, aǵymdaǵy jyldyń 26 maýsymynda Memlekettik kiris komıteti kóp- jaqty kelisimge qol qoıdy. Kelisimdi júzege asyrý maqsatynda Qazaqstan EYDU-nyń salyqtyq aqparatty almasý standarttaryn júzege asyrý boıynsha jumys tobyna kirdi, sondaı-aq elimizdiń ishki zańnamasyna qosymshalar men ózgerister engizetin ózgertýler jobasy ázirlendi. 2020 jyldyń qyrkúıek aıynda 102 elden jáne salyq ıýrısdıksııalarynan bizdiń barlyq qarjy shottary týraly aqparat alynady. EYDU elderinde, onyń ishinde Gernsı, Djersı, Men, Bermýd jáne Kaıman araldary, Shveısarııa, Lıýksembýrg, Lıhtenshteın jáne basqa da elderden aqparat alynady. Qazaqstan jaǵy bizdiń bankterden rezıdent emesterdiń shottary týraly aqparattar suraıdy jáne ony jeke derekterdi qorǵaý týraly zańdardy saqtaı otyryp, sheteldikter turatyn memleketterdiń salyq organdaryna jiberedi. Bul aqparatta shot ustaýshysynyń aty-jóni jáne salyq nómiri, sondaı-aq depozıtterden, dıvıdendterden, aktıvterdi satýmen jáne saqtandyrýdyń jekelegen túrlerinen túsken kirister týraly aqparat bolady», dedi Salyq salý ádisnamasy departamentiniń dırektory.
Statıstıkalyq derekterge qarasaq, 2017 jyly 68 myńnan astam adam 240 nysan boıynsha deklarasııa tapsyrǵan, onyń ishinde 27 myńnan astamy álemniń 108 elindegi shetel bankteriniń shottaryna jalpy somasy 820,9 mlrd teńgege aqsha jarııalaǵan. Negizgi elder – Sıngapýr, Shveısarııa, Lıvan, Ońtústik Koreıa jáne Reseı. Budan basqa, deklarasııalarda 69 elde ornalasqan 12 myńnan astam jyljymaıtyn múlik kórsetilgen. Qazaqstan azamattaryna tirkelgen jyljymaıtyn múliktiń eń kóbi Reseı Federasııasynyń aýmaǵynda. Negizgi elder – Reseı, Bolgarııa, Túrkııa, Ispanııa, Ulybrıtanııa, AQSh, Fransııa.
«Salyq nysandarynda kórsetilgen aqparattyń tolyqtyǵy men ýaqtylyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda Strasbýrg konvensııasyna qatysýshy elderdiń barlyq salyq organynan Qazaqstannyń azamattarynda jyljymaıtyn múliktiń bolýy týraly aqparatty suratýǵa múmkindigimiz bar. Mysaly Fransııanyń quzyretti organynyń málimeti boıynsha, Qazaqstan rezıdentterine tek 60-qa jýyq jyljymaıtyn múlik tıesili. Osy múmkindikti paıdalanyp, sanksııalardy boldyrmaý úshin shetelde qolda bar aktıvterdi deklarasııalaý týraly salyq zańnamasynyń talaptaryn qatań saqtaý kerektigin eske salǵym keledi», dedi Q.Jolmuhambetov.
Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»