Búgin QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev Ulttyq biryńǵaı testileýdiń jáne oqýǵa túsý emtıhandarynyń qorytyndylary týraly baıandady, dep habarlady Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmeti.
Mınıstrdiń aıtýynsha, bıyl UBT 15 ret ótkizildi. 2004 jyldan bastap UBT-ǵa 1,775 mln mektep bitirýshi qatysty. Bul barlyq túlekterdiń 80%-yn quraıdy. 2017 jylǵa deıin UBT eki fýnksııany atqardy: mekteptegi oqýdy aıaqtaıtyn qorytyndy emtıhan jáne joǵary oqý oryndaryna túsý emtıhany.
«О́zderińizge belgili, testileýdiń bul formaty 2017 jyly ózgerdi. Endi qorytyndy attestattaý nemese bitirý emtıhandary mektepterde ótkiziledi, al UBT – joǵary oqý ornyna qabyldaýdyń túsý emtıhany bolyp qalyp otyr», — dedi Erlan Saǵadıev.
2017 jyldan bastap «Altyn belgi» mektepte beriledi. Osy jyly «Altyn belgi» ıegerleriniń sany 6800 adamnan asty.
Bıyl talapkerler úshin testileýden ótý rásimderin jetildirý maqsatynda ózgerister engizildi.
Birinshiden, ár bitirýshige UBT sertıfıkatymen birge aqparattyq paraq berildi. Onda sol balanyń tańdaǵan profıline sáıkes bara alatyn mamandyqtar tizimi, ár mamandyqqa bólingen grant sany, sondaı-aq ótken jylǵy grant konkýrsynyń ótý baly kórsetilgen. Barlyq mańyzdy jáne qajetti aqparat ár túlekke usynyldy.
Ekinshiden, UBT-ǵa belgili jaǵdaıǵa baılanysty qatysa almaǵan bitirýshilerge kelesi lekte nemese keshendi testileý aıasynda test tapsyrý múmkindigi berildi.
Úshinshiden, qabyldaý kezinde biryńǵaı koll-ortalyq iske qosyldy.
E. Saǵadıevtiń aıtýynsha, UBT-ǵa qatysýǵa 100 myńnan astam túlek ótinish berdi. Olardyń ishinde 75% — qazaq tilinde jáne 25% — orys tilinde. Sáıkesinshe, komıssııanyń sheshimimen jalpy granttardyń 75% qazaq tilinde jáne 25% orys tilinde bilim alýǵa bólindi.
UBT-ǵa 98 myńnan astam adam qatysty. UBT nátıjesi boıynsha ortasha ball — 83. О́tken jyly bul kórsetkish 80,5 baldy qurady. Shekti deńgeıden 84 myń bitirýshi, ıaǵnı qatysýshylardyń 85% ótti.
Sondaı-aq, UBT-ǵa erekshe bilim berý qajettiligi bar 51 túlek qatysty. Olarǵa jeke aýdıtorııa berildi, kómekshiler, sondaı-aq ymdaý tilin biletin mamandar kómek kórsetti.
Bıyl UBT-dan eń joǵary 140 baldy bir oqýshy — Almaty qalasynyń turǵyny Shıara Qudaıbergenova jınady.
Mınıstr sońǵy jyldary UBT qorytyndysy boıynsha mektepter arasynda reıtıng júrgizilmeıtinin aıtty.
Bıyl barlyǵy UBT-da 30 myńnan astam test tapsyrmalary paıdalanyldy. 243 apellıasııalyq ótinish túsip, onyń ishinde 101 ótinish qanaǵattandyryldy.
Mınıstrdiń aıtýynsha, UBT ótkizý kezinde Respýblıkalyq shtab quryldy. Onyń quramyna Bilim jáne ǵylym, Densaýlyq saqtaý, Ishki ister mınıstrlikteriniń ókilderi kirdi.
«Osy jyly testileý barysynda 82 myńnan astam tyıym salynǵan zattar, onyń ishinde 54 myńnan astam uıaly telefon, roýter, modem sekildi jáne 28 myńnan astam qaǵaz túrindegi zattar tabyldy. Mundaı faktiler jyl saıyn kezdesip otyrady. Bul baǵyttaǵy baqylaýdy ári qaraı da kúsheıtetin bolamyz», — dep málimdedi E. Saǵadıev.
UBT ótkizý kezinde 1200 aýdıtorııa qoldanylyp, olardyń 90% onlaın-taratylymmen qamtamasyz etildi. Bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda úsh esege ósti. Sondaı-aq, UBT ótkizý kezinde ortalyqtar 4G standartty baılanys sıgnaldaryn basatyn quraldarmen, metall izdegishtermen tolyǵymen qamtamasyz etildi.
Sonymen qatar, jergilikti atqarýshy organdar UBT ótkizý ortalyqtarynda tamaqtandyrý jáne ata-analar úshin kútý oryndaryn, aýyldan kelgen túlekter úshin kólikti qamtamasyz etti, sondaı-aq, medısına qyzmetkerleri test ótkizý ornynda kezekshilik etti.
Keshendi testileýge (KT) kelsek, ol 14–18 shilde aralyǵynda 48 JOO bazasynda ótkizildi. KT-ǵa qatysýǵa 45 myńnan astam adam ótinish berip, 42 700 adam nemese ótinish bergenderdiń 93,2% qatysty. Jalpy shekti deńgeıden qatysqandardyń 56,4% ótti.
Qazirgi tańda memlekettik bilim granttaryn taǵaıyndaıtyn respýblıkalyq komıssııa óz jumysyn aıaqtady. Baıqaý nátıjeleri BAQ-ta jarııalandy.
«Bıyl memlekettik bilim granttaryna qosymsha jergilikti atqarýshy organdar esebinen 2700-ge jýyq grant bólinip otyr. Normatıvtik baza daıyn. Bul granttar aıdyń aıaǵyna deıin bólinedi», — dedi E. Saǵadıev.
Budan ózge, UBT jáne KT tapsyrmaǵan jáne shekti deńgeıden ótpegen balalar úshin testileýdi qaıta tapsyrý 15–19 tamyz aralyǵynda ótkiziledi. Bul testileýden shekti baldy almasa, ótken jyldaǵydaı JOO-ǵa bir semestrge oqýǵa qabyldaý múmkindigi saqtalyp otyr.
Qorytyndylaı kele, bilim jáne ǵylym mınıstri pedagogter qaýymy men ata-analar tarapynan túsken UBT men KT prosesin jetildirýge qatysty usynystardy jetkizdi. Osylaısha, UBT men KT-ny biriktirý, UBT ótkizý prosesinen mektep muǵalimderin bosatý, mektepterde synama testilerin ótkizbeý, memlekettik bilim granttaryn oqý tilderine bólmeı taǵaıyndaý jáne t.b. máseleler qaralyp jatyr.
E. Saǵadıev osy usynystar tamyz keńesinde keńinen talqylanyp, onyń nátıjesi boıynsha tıisti sheshimder qabyldanatynyn aıtty.
Máseleni qaraý qorytyndysy boıynsha, QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev bıyl UBT sátti ótkizilgenin atap ótti. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men ákimdikter tarapynan úlken jumys atqaryldy. Premer-Mınıstr mınıstr Erlan Saǵadıevke 15–19 tamyz aralyǵynda qaıta testileýdi osyndaı joǵary deńgeıde ótkizýdi tapsyrdy.
Sonymen qatar, pedagogter qaýymy men ata-analardyń usynystaryna basa nazar aýdaryp, kelesi oqý jylynda ótetin testileýge daıyndyq máselelerin qaıta qaraý tapsyryldy.