Benzıniń ketpes dalaǵa
Birde aqyn Almat Isadil Jazýshylar odaǵynyń aldynda tursa, belgili parodıst Oljas Sydyqbekov kelip amandasyp: «Almeke, kólik satyp alyp edim» – dep súıinshi suramaq bolady. Almat sý jańa kólikti kózimen bir sholyp shyǵyp:
«Qutty bolsyn, Aqyryn júrip anyq bas, Benzıniń ketpes dalaǵa...» – depti.
Kólik pen golf
Almattyń kishkentaı ǵana Golf degen kóligi bar. Bir kúni Almatqa parodıst inisi Oljas Sydyqbekov habarlasyp: «Aǵa qalaısyz, srochno jolyǵýymyz kerek edi, siz bálenshe jerge kele alasyz ba? Siz kólikpen júrsiz be?» – deıdi.
Buǵan Almat: «Men sender sııaqty kólikpen emes, «Golfpen» júremin ǵoı, birdeme qylyp jetermin» dep jaýap beredi. Almat munda, Oljas mingen «Leksýs» pen «Golftiń» aıyrmashylyǵyn meńzegen bolsa kerek.
«Provodnık»
Jazýshy aǵamyz Jumabaı Shashtaıuly kezinde «Qazaqstan» telearnasynda belgili tulǵalarmen syr-suhbat júrgizgeni belgili. «Úzeńgi joldas» dep atalatyn bul telebaǵdarlama poıyzdyń kýpesiniń ishindegideı stýdııada túsiriletin. Kópke tanylǵan telehabar jolaýshylap bara jatqan jandardyń ózara áńgimesi sııaqty órbıtin.
Jazýshylar odaǵynyń bir jıynynda, bir jýrnalıst qyz Jumaǵańdy nusqap, qasynda turǵan Almatqa: «Myna kisiniń túri tanys» – deıdi. Sonda Almat julyp alǵandaı, álgi qyzǵa qaljyńdap: «Bul kisini kim bilmeıdi, ásirese poıyzben kóp júretinder jaqsy bilýge tıis, bul kisi Jumabaı Shashtaıuly degen ataqty «provodnık» qoı» deıdi.
Keıin Almattyń osy jóninde: «Baǵdarlama saıyn kýpede úzeńgi joldas bolyp júrgen jolaýshylar ózgerip turǵanymen, Jumaǵań ǵana poıyzdan shyqpaıdy, provodnıkter qusap» – dep qaljyńdaǵany bar. Osy ázildi estigen satırık aǵamyz Tolymbek Álimbekuly: «Jumabaı aǵama parodııa jazatyn taqyryp tappaı júr edim, jaqsy boldy» degen eken. Tókeń, keıin shynynda da jolserik Jumabaı aǵa jaıly epıgramma jazdy.
Kórgen BILGENOV
ASTANA
Nesıe men kredıttiń syry
Men bankterdiń «balasy» kredıtpin, Kúreń tústi jamylǵan kúreń ıtpin. Dostassań menimenen, aýlada emes – Júregińde men ómir súrer ıtpin. Paıyzy kóp joǵary kredıtpin, Sen paıyzyn ósirseń kúreń ıttiń. Este sakta! Basyńda qalmasy anyq – Syǵarǵa bıt, aýlańda úrer ıttiń. Men jalmaýyz kredıtpin, Kúlimdegen kúreń tús kúreń ıtpin. Paıyz ósse qutylmassyń sen satsań da Aýyldaǵy barlyq mal túgel ıttiń... Tanysaıyq, men nesıemin, nesıemin Meni alýǵa kelgenderge bas ıemin. Dos bolǵan adamdardyń árqashanda Mekendeımin mımen birge bas súıegin. Men nesıemin jalmaýyz nesıemin, Uzaq jylǵa dostasqandy men súıemin, Ýaqytynda tólemese paıyzymdy, Ol pendege qaryzdy men úıemin. Men kredıtpin, nesıemin – Adamzatqa jabysqan kesir edim, Qandaı emshi qaı halyqta tabar eken, Bul ǵasyrdyń jazylmas kesir emin.
Bul zaman
Bul zaman – erkekti áıel basynatyn, Áıel emes, erkek úıge asyǵatyn. Erkek úshin áıeli jaýap qatyp, Erkek únsiz, tek basyn qasynatyn. Zaman ketti, kózdiń muńyn jas uǵatyn, Taýdyń muńyn túsinip tas uǵatyn. Átteń-átteń, alystap ketip barady – Kári muńyn túsinip, jas uǵatyn. Januıanyń búginde basy qatyn, О́kinishti, bárinen de zaman týdy Dos emes, dostyń syryn qas uǵatyn.
Qazaqtyń jańa kelini
Sıyr saýmaıdy, Aıran uıytpaıdy, Tósekte aýnaıdy, Túske deıin uıyqtaıdy. Toıdan qalmaıdy, Ony áste umytpaıdy, Balasyn aldaıdy, Syrtynan qulyptaıdy. О́zgeni taldaıdy, О́zine shań jýytpaıdy, Kúıeýiniń tilin almaıdy, Muny kim quryqtaıdy.
Samat SLIаMǴAZIN
Taldyqorǵan
Suraq-jaýap
– Tańerteń uıqydan oıanǵan soń ne isteısiń?
– Túski tamaǵymdy ishemin.......
***
– Erim, azamatym! Maǵan «Aıfon 7» áperesiń ǵoı, ıá?
– Álbette, janym!
– Qashan?
– «Aıfon 9» shyqqanda.
***
– Aqsaqal, kelin alypsyz, qutty bolsyn!
– Rahmet, aınalaıyn!
– Qaıda ózi? Kórsetińizshi, kórimdigin bereıik.
– Sál kúte turyńdar, temekisin tartyp alsyn.
Qala ákimine suraq:
Iin tiresken kólik keptelisinen qutylýdyń joly bar ma?
– Bar
– Qandaı?
– Jaıaý júrý kerek
Deldal satylymdaǵy úıdi klıentke kórsetip jatyr:
– Bul úıdiń ózindik kemshilikteri men artyqshylyǵy bar. Kemshilikterin aıtatyn bolsam, soltústik jaǵynda taýdaı qoqys úıindisi jatyr. Ońtústiginde las sýdy tundyrǵysh bar. Shyǵysynda balyq fabrıkasy, al batysynda shoshqa fermasy ornalasqan.
– Sonda, artyqshylyǵy nede?
– Jeldiń qaıdan soqqanyn anyq bilip otyrasyz.
Stýdenttik «súr» sóz
Ákesi stýdent balasynan surap jatyr:
– Balam, emtıhandaryń qalaı?
– Sál-pál qymbattap ketipti...
Eki stýdenttiń áńgimesinen:
– Roman, povest oqyǵandy jek kóremin! Ishinde qaptaǵan keıipkerler, esińe saqtaý qıyn!
– Olaı bolsa, «Robınzon Krýzony» oqy. Jalǵyz keıipkerden jańylmaıtyn shyǵarsyń...
Stýdent professorǵa:
– Professor myrza, men sizdiń qyzyńyzǵa úılengim keledi. Professor:
– Sál sabyr etińiz, ejelgi shyǵys halqynyń saltymen men onyń jaýabyn alyp aıdahardan surap kóreıin.
– Professor odan qam jemeńiz, men sizdiń áıelińizdiń ruqsatyn baıaǵyda alyp qoıǵam.
Qos «kemeniń» quıryǵy
Er jasy elýdi eńsergen shaǵymda ǵumyrboıǵy kóz maıym taýsyla shuǵyldanǵan ǵylymı eńbegim baǵalanyp, baǵalanǵanda onym sheteldiń eń bedeldi ǵylymı basqosýynda bas júldeni ıemdenip baǵym jandy emes pe?!
Nesin aıtasyń, dúıim jurt dúrligip, bir-aq kúnde bedel-qasıetim aspandap shyǵa keldi.
Gazet-jýrnaldar jarysa jazyp, tórinen oryn bergen teledıdarlardan sóılep mártebem tasydy.
Týǵan-týysqan, dos-jarannyń ystyq yqylasyna bólenip kóńilim kóktem edi... Tek, áıel... nem bar edi eki ret úılenip... Al kerek bolsa, úıime kelip tabaldyryq attaı bere shaqyrylmaı kelip tórde otyrǵan báıbisheni kórip toq urǵandaı tiksine turyp qaldym... Pálekettiki, basym daýǵa qaldy degen osy. Toqal men báıbisheniń bul toqaılasýy eńbegime tıesili sheteldik bas júldeniń quny ekenin sezip otyrmyn...
Artyn ańǵarmaı, onan alar qomaqty somany da, tegin aralatar biraz eldi meken men 40 kúnge kýrortqa joldama bar ekenin jáne de buǵan qosaǵymmen barý buıyryp otyrǵanyn jaıyp salǵanymdy aıtsańshy...
Álbette, sózdi báıbishe bastap, toqal «qoshtap»... Qyzylkeńirdek aıtys-tartys et pisirim ýaqytqa jetip jyǵyldy...
Báıbishe menimen ótkergen on bes jylyn jyrlap, ótkenimdi kóz aldyma ákelip táýbeme keltirdi. Toqal da toqtamaı, onan keıingi jyldardyń yńǵyl-jyńǵylyn, ystyq-sýyǵyn tizbelep tópelep kep bergende... Nesin aıtaıyn, ekeýiniki de jón, ne derimdi bilmeı unjyrǵam túsip eseńgiredim de qaldym.
Salǵylasý saǵyzsha sozylyp, daý-damaıǵa tórelik aıtýǵa qulqym da, quqym da joq ekenin sezip: «Sotqa baryp shaǵymdanyńdar» dep qutylǵan bolyppyn.
Ne kerek, «qos keme» qoısyn ba, sózime toqtap, kózi ashyq nemeler sottan bir-aq shyǵyp sorlatty...
Páleketter sotta naqpa-naq sóılep, árqaısysy óz dálelderin keltirip, birneshe márte minberge kóterildi... Men ne deıin, sóz bergende «ekeýiniki de jón» deýden basqa sóz aıta almaı albasty basty emes pe.
Ne kerek, sot sheshim shyǵaryp, eńbegime beriler qomaqty somany báıbishe men toqalǵa qyldaı bólip berýge, al sheteldi aralaý men 40 kúndik joldama eki adamǵa berilgendikten, oǵan da toqal men báıbishe baratyn bolyp sheshildi...
Qos kemeniń quıryǵyn ustaǵan ózime de obal joq, ishteı shetelge ketken ekeýdiń tileýin tilep, syrttaı ana ekeýi bile bermeıtin saıajaıda kelesi bir «kemeniń» kúreń shaıyn iship terlep-tepship otyrmyn.
Ersultan MAǴJAN
Almaty oblysy
Aýyldyń aıtqyshtary
Kúrshimdegi kásipker Jolymhan Nurymovty tanıtyndar kóp. Al onyń oıda joqta taýyp aıtatyn, qaýyp aıtatyn sózderin jaqyn aralasy joq jurt bile bermeıdi.
Maı quıý stansasynyń ıesi Jolymhandy túngi saǵat ekiniń mólsherinde áldekimder tereze qaǵyp oıatady. Shyqsa, óziniń týǵan aýyly Qaratoǵaıdan kelgen jas jigitter eken. «Aǵa, – deıdi bireýi aptyǵa sóılep, – shópshabys naýqanynyń kúıip turǵanyn bilesiz. Bizge solıarka kerek!». «Keshirińder, mende solıarka joq», – dep jaýap qaıtarady Jolymhan. Analar sene qoımasa kerek.
– Aǵa, bizdi Qaz jiberdi, – dep bireýi aýyldaǵy tanymal aǵalarynyń esimin kóldeneń tartady. Sonda Jolymhan:
– Áı, qaz turmaq túıequs jiberse de bir tamshy solıarka joq! – degen eken.
* * * Sonaý jetpisinshi jyldardyń shamasy bolsa kerek. Qazaq mektebiniń joǵarǵy klass oqýshylaryna orys ádebıeti páninen Maıakovskııdiń keńes tólqujaty týraly óleńin jattap kelý tapsyrylǵan eken. Balalar osy óleńdegi «Kak koza v afıshý» degen joldy túsine almaı daǵdarady. Aqyrynda bir ójetteýi qolyn kóterip:
– Aǵaı, afısha degen ne nárse? – dep surapty. Sonda osy sózdi ózi de uǵyna almaı, «bilmeımin» dep aıtýǵa namystanyp otyrǵan jeti klass bilimdi sonaý otyzynshy jyldary alǵan qartań muǵalim:
– Afısha degen – eshkiniń, jalpy mal ataýlynyń súıip jeıtin jemi, – dep jaýap bergen eken.
* * * Belgili katonqaraǵaılyq aqyn, ardager ustaz Álibek Toıǵanbaev birde jaqyn apaıynyń úıine qonaqqa barypty. Naǵashysynyń kelgenine «qýanyp» iship alǵan jıeni «kúı shertip bereıin» dep dombyrany sabalap, dańǵyrlatyp, ábden mazany alady. Mezi bolǵan Álekeń bir ýaqytta ananyń betine qarap:
– Túý, shyraǵym-aı, qulaǵymnyń quryshyn qandyrdyń ǵoı, – degen eken. «Kúıim shynymen unap qaldy ma?» dep oılaǵan jıeni:
– Nemene, jaqsy ma eken shertkenim? – dep oǵan úmittene qaraıdy.
– Keremet! – degen eken sonda Álibek. – Tesik legendi oqyralaǵan sıyrdyń quıryǵyna baılap jibergende dál osyndaı ún shyǵaratyn edi...
Hasen ZAKARIIа
Shyǵys Qazaqstan oblysy
Múıisti júrgizetin Berik SADYR