...úlgi tutady
Ardagerler ekken egis
Elbasynyń «Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamy» atty maqalasy kezinde jurtshylyqqa úlken serpilis ákelgendigi belgili. Rasynda eńbeksiz esh nátıje bolmaıtyndyǵyna naryqtyq qatynasqa boı úıretken qandastarymyz qazir anyq kóz jetkizgendeı. Osy oraıda Qyzylorda oblysy, Shıeli kenti ardagerleriniń bıylǵy bastamasy jurtshylyqtyń kóńilinen shyqty.
Aýdan ortalyǵynda turatyn bir top ardagerdiń ótinishine saı aýdan ákimdigi olardyń egis egýi úshin arnaıy jer bólýge tapsyrma bergen bolatyn. Osy sharýanyń basy-qasynda júrgen kent ardagerler keńesiniń tóraǵasy Ábdishúkir Batyrbaevtyń basshylyǵymen 9 gektar jer aıdalyp, aryqtary tartylyp, ol egin egýge degen qulshynystary bar 44 ardagerge birdeı bólinip te berildi. Kóp uzamaı, ózderiniń qalaýynsha túrli daqyldar egip, kútimge aldy. Nátıjesinde, biriniń qyzanaǵy men qııary erte ónim bere bastasa, kóp uzamaı áńgelek pen qaýyn-qarbyzy da ózderiniń tutynýlaryna jarady. Ardagerler Aldan Báıimbetov, Qalı Dúısemanov, Áıten qajy óz tájirıbesimen bólisip, ózgelerge jón kórsetýden erinbeıdi.
– Jýyrda aýdan ákimi arnaıy kelip, baqshalyqtyń jumysymen tanysty. О́nimnen dám tatty. Aldaǵy jyly bul sharýany keńeıtýge keńes berdi, – deıdi 78 jastaǵy Ábdishúkir Batyrbaev. Iá, zeınetke túrli saladan shyqqan ardagerler qol qýsyryp otyrmaı, osylaı dala tósinde eńbek etýde. Bul ónege kópshilikke oı salýy tıis ońdy is. Olardyń oıynsha, ketpen shabý – dúnıe tabý ǵana emes, sergektik kepili.
Nurmahan NAZYMHANULY
Qyzylorda oblysy,
Shıeli aýdany
...alǵysyn jetkizedi
Analarynyń aıtqanyn oryndady
Jomarttyq – alǵys, maqtaý kútpeı járdem berýdi bildiretin qazaqtyń qanynda bar óte jaqsy qasıet. Jomarttyq qazaqy ortadaǵy áleýmettik qatynastardy uıymdastyratyn ári rettep otyratyn moraldyq-etıkalyq mándi norma men prınsıp. Tana myrza aýylynda Sara Ahmetqalıeva apaımen kóp jyl kórshi boldym. Aqkóńil, aqjarqyn, qonaqjaı adam boldy. Sara apaı ómirden ótip ketse de sol syılastyqty Murat aǵa men balalary áli jalǵastyryp keledi. Marqum: «Áı, qyz, kóshsem úıimdi saǵan berem, úı salsam úıimdi saǵan qaldyram» dep otyratyn. Sol ana sertin balalary Shyńǵys pen Isataı oryndady. Ákelerine zamanaýı ádemi úı salyp berdi de, «Anamyzdyń tiri kezinde bergen sertin oryndaımyz» dep, óz úılerin barlyq jıhazdarymen bizge tegin syıǵa berdi. Osy qaıyrymdylyq, jomarttyq qasıetteri úshin Murat Qasenov aǵa men balalary Shyńǵys pen Isataıǵa analyq júregimmen alǵysymdy bildiremin. Osyndaı qazaqtyń qoly ashyq, Atymtaı jomart azamattary kóp bolyp, ulttyq sanamyz jańǵyrsa, ulttyq kodymyzdyń urpaqtan-urpaqqa máńgi saqtalary sózsiz.
Aıjan BAIǴALIEVA
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Tarbaǵataı aýdany
...ún qosady
Bata bere bilý de óner
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń ústimizdegi jylǵy sáýir aıyndaǵy nómirinde Serikbaı Turjannyń oılasý oraıyndaǵy «Bata bere bilemiz be?» atty maqalasy jarııalanyp, avtor kópshiliktiń oıynda kópten beri júrgen jaıdy kótergen eken.
Dana halqymyz «Adam aq tilekten kógeredi» degen, «Kósegeń kógersin» degen halyq danalyǵynyń máni de osynda jatsa kerek. Al tilektiń túıini bata ekeninde daý joq. Sebebi bata halqymyzdyń ǵasyrlar boıǵy oı eleginen suryptalyp ótken ulaǵatynyń uıytqysy. Baıyptap zerdelesek, bata áý basta el danasynyń, er anasynyń, kórgen kósemderiniń, dúldúl sheshenderiniń, kósh basy saralarynyń, kózi oıaý daralarynyń lebizinen shyǵyp, ýaqyt ótken saıyn damyp, sanaǵa sińip, shymyrlana túsken. Sodan jaqsynyń tilegin berse eken, jomarttyń júregin berse eken degen nıetpen ár bosaǵa ıesi tórine shyqqan ıgilerden, yqylasy túzý ár pendeden jaqsy lebiz estip, jarty yrysqa kenelgisi kelgendeı bolatyn úrdis qalyptasqan. Batanyń jalpy halyqtyq sıpatqa ıe bolyp, asyl qazynamyzdyń salmaqtysyna aınalýy osydan bolar. Jırensheniń batasy, Buqar jyraýdyń, Tóle bıdiń, Qaz daýysty Qazybektiń batasy dep qanshama uly perzentteriniń aqjoltaı lebizderin halqymyz týyndaı kóterip, aryndaı asqaqtatyp kele jatqany da osydan bolsa kerek. Batany kıeli sanaıtynymyzdyń da negizi osynda jatyr ma dep oılaımyn.
О́z basym jastaıymnan darııa qarttardyń áńgimesin tyńdap óskendikten be, álde ákem jaryqtyqtyń ónegeli sózderine erekshe iltıpat bildirgendikten be eken, áıteýir bata-tilekke degende yqylasym bólekshe boldy. Qoryta aıtarym, bata bere bilý de óner. Endeshe, bata bizdiń baǵymyz ekendigin únemi eskere júreıik. «Batamen el kógerer» degen halyq danalyǵyn da esimizden shyǵarmaıyq degim keledi.
Káribaı ÁMZEULY
Túrkistan oblysy
...úmit artady
Jumyssyz júrgeni janymyzǵa batady
Meniń ulymnyń «jumys tabamyn» dep barmaǵan jeri, baspaǵan taýy qalmady. О́zim eńbek jolymdy 1970 jyly Prorva ken ornynda qarapaıym munaı óndirý operatory bolyp bastadym. Jarty ǵasyrǵa jýyq eńbek etip, zeınetkerlikke shyqtym. Izimnen ergen kenje ulym munaıshy mamandyǵy boıynsha joǵary bilim aldy. Oqý bitirgen jyly ásker qataryna shaqyrylyp, Otan aldyndaǵy boryshyn ótep keldi. Endi qyzmetke turaıyn dese, esh jerge almaıdy. Jumys berýshilerdiń bári birdeı eńbek ótilin suraıdy. Jumys jasap úlgermegen jastan joq nárseni talap etýge bola ma? Osyny aıtyp, oblys ákimdigine, ózim eńbek etken «Embimunaıgaz» aksıonerlik qoǵamynyń basshylyǵyna, jergilikti jumyspen qamtý ortalyǵyna, «Nur Otan» partııasyna da bardym, eshqaısysynan naqty jaýap bolmady. Júregime operasııa jasalǵandyqtan, jubaıym ekeýmizdiń zeınetaqymyz dári-dármekten aýyspaıdy. Sondyqtan jalǵyz asyraýshymyz ulymyzdyń jumyssyz júrgeni janymyzǵa batady. Jaǵdaıymyzdy eskerip, tıisti oryndar qol ushyn beredi dep úmittenemiz.
Qaldybaı QANATBAEV,
III dárejeli «Eńbek dańqy» ordeniniń ıegeri
Atyraý
...keńes beredi
Qylyǵyń qyzdaı bolsyn
Bizdiń otasqanymyzǵa 20 jyl bolyp qaldy. Áli kúnge deıin kúıeýim maqtaýmen, maqtanýmen, janym-kúnim deýmen keledi. Oǵan meniń qulaǵym da, etim de úırengen. Qol kótermek túgili daýys kótergen emespiz. Úılengen kezde ekeýmizdiń aramyzda barlyq jaǵynan teńsizdik joǵary bolatyn. Qazir olaı emes... Sondyqtan barlyq máseleni aqylmen sheshken durys. Áıel ózin qansha jerden bıik sezinse de, erkekten bir saty tómen ustaýǵa úırený kerek. Qysqasy, tatýlyq pen birliktiń kilti áıeldiń qolynda...
Áıel zatyna aıtar ózindik keńesim bar. Kúıeýiń neshe jyl otassań da erkeletsin deseń, qylyǵyń qyzdaı bolsyn. Árbir aıtqan sózińe saq bol. Erkekke tazalyq, dámdi taǵam, jyly sóz, ystyq sezim kerek. Sanassań, óktemdik etseń, daýys kóterseń – onda qateleskeniń. Otbasydaǵy kıkiljiń men arazdyq osydan bastalady.
Márııam ASANOVA