Oral qalasynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, T.Aıbergenov atyndaǵy syılyqtyń laýreaty, aqyn Ǵaısaǵalı Seıtaqtyń «Men – Narynnyń ulymyn» atty shyǵarmashylyq keshi ótti.
О́mir boıy týǵan jerinde qalyp, qazaq poezııasyna qaltqysyz qyzmet etken, qazynaly qara óleń muhıtyna jeke arna bolyp adaspaı qosylǵan aqyndar elimizde kóp emes. Qaraǵandyda – Serik Aqsuńqaruly, Semeıde – Tynyshtyqbek Ábdikákimuly, Aqtaýda – Svetqalı Nurjan, Aqtóbede Ertaı Ashyqbaev bar desek, oraldyq jyrsúıer qaýym Ǵaısaǵalı Seıtaqtyń esimin osy qatarǵa qosady. «Narynnyń nar uly!» dep maqtanysh tutady. Ǵaısaǵalı Samıǵollauly Batys Qazaqstan oblysynyń qazirgi Bókeı ordasy aýdany Han ordasy aýylynda dúnıege kelgen. Ǵaısaǵamnyń boıyndaǵy aqsúıektik, mańǵazdyq, tektilik týǵan topyraǵynan daryǵandaı. О́mir boıy jýrnalıstıkanyń qazanynda qaınap, aýdandyq gazet tilshiliginen bastap respýblıkalyq BAQ ókili aralyǵyndaǵy barlyq satydan ótken aǵamyz óleń ólkesin de ógeısitpeı keledi. 1987 jyly «Qarlyǵash» ujymdyq jınaǵyna toptama óleńi jarııalansa, sodan beri «Mańdaı» (1990), «Aman bol, atamekenim» (1996), «Narynnyń nar uldary» (1998), «Aı-arýdyń alqasy» (2001), «Tek pen tamyr» (2005), «Jaqynym meniń – jalpaq el» (2007) atty jyr jınaqtary jaryq kórgen.
Ǵaısaǵalı aǵamyz 1987 jyldyń qorytyndysy boıynsha respýblıkalyq «Jalyn» jýrnaly belgilegen Tólegen Aıbergenov atyndaǵy syılyqtyń laýreaty atandy. Shyny kerek, bul óz ıesin dál tapqan syılyq bolatyn. О́ıtkeni aqynnyń sol kezeńde jaryq kórgen tómendegi shyǵarmasynda Tólegenniń shalqar shabyty, shynaıy sezimi atoılap tur:
Kelip pe edińder saǵyna kútken toı dep bul, Jetkenshe oǵan tozǵan da shyǵar kóılek myń. Men úndemedi dep ókpelemeńder, adamdar, Júregim meniń sóılep tur!
Adyra bári, shyqpasa júırik qosqanyń, Báıgeden kelse, bekerge onda tospadyń. Toıymdy árkez basqaryp berip, Men jaıly Aıtsyn da bárin dostarym.
Janymdy udaı áldılep turar pák sezim, Jalǵannan áste jamandyq kórmeı ót, kózim. Adamǵa degen alǵysym keıde aıtylmaı, Kómeıde qalar kóp sózim.
Aldymda áli aspaǵan talaı ótkel kóp, Bireýler oılar baqytqa qoly jetken dep. Tolǵanyp uzaq, shabytty shaqty kútemin, Oralyp keler kóktem bop.
Kelip edińder saryla kútken toı dep bul, Jetkenshe oǵan tozǵan da shyǵar kóılek myń! Men úndemedi dep ókpelemeńder, adamdar, Júregim meniń sóılep tur! («Toıda aıtylǵan sóz»)
Osy óleń – aqynǵa berilgen shynaıy minezdeme. О́z basymnan ótken bir qyzyqty aıtaıyn: 1995 jyly QazMÝ-diń jýrnalıstıka fakýltetin támamdap, Oralǵa kelgen betim. Almatydaǵy jas aqyndar arasynan kún saıyn bir-birine jańa óleńin jarysa oqyp, dýmandatyp jatatyn dýly ortadan ajyrap, aıdalada qalǵandaı kúı keship júrgenmin. «Oralda kim bar?» degende árıne, osy Ǵaısaǵam oıǵa oraldy. Aqjaıyq aqyndarynyń «atasy» atanǵan Janǵalı Nábıýllınniń ataq-dańqy da bıik, jasy da úlken. Sondyqtan birden asqarǵa qol urýǵa bata almaı, jasy úsh múshelge endi kelgen Ǵaısaǵamdy, aqyn Ǵaısaǵalı Seıtaqty izdep bardym. Ol kezde aǵamyz Batys Qazaqstan oblystyq «Oral óńiri» gazeti bas redaktorynyń orynbasary-tuǵyn. Alǵashqy júzdesý qalaı ótkeni naqty esimde joq, biraq Ǵaısaǵam alyp-ushqan albyrt kóńildi sý sepkendeı basqany ras. Aýyr minezdi aǵamyzdyń aýzynan eki aýyz lebiz shyqty ma, joq pa, bilmeımin...
Sol kezde ókpelesek te, keıin aǵamyzdyń óz minezi sol ekenin bildik qoı. Aqyndyq – «ujymdyq sharýashylyq» emes, ár adamnyń óz júregine úńilip tapqan asyly ekendigin de sońynan uqtyq. Astanadaǵy úıirsek aqyndar úıirinen alys júrgen aǵamyz óz álemin erte jasap alǵan eken.
...Ǵaısaǵamnyń júrgizýshisi bolǵan bir jigittiń aıtyp kúldirgeni bar: Oral qalasynan týǵan jeri Ordaǵa bet alǵan aǵamyz mejeli jerge jetkenshe biraýyz sóz aıtpapty. Al bul – 600 shaqyrymǵa jýyq jol, jarty kún ýaqyt bolatyn!
Jaıyq jurty aqynynyń alpys jasyn laıyqty atap ótti. О́ńir basshysy óz rezıdensııasynda qabyldap, merekelik lebizin bildirdi. Hadısha Bókeeva atyndaǵy qazaq drama teatrynda «Men – Narynnyń ulymyn» atty ádemi kesh ótti. Almaty qalasynan arnaıy kelgen Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty Baqyt Bedelhan barsha Qazaqstan qalamgerleri atynan asqaq sóz sóılep, mereıtoı ıesiniń mártebesin kóterdi. Aqyn toıyna qurmettiń eń úlkenin ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, «Arys» qorynyń prezıdenti, respýblıkalyq «Arys» baspasynyń dırektory Ǵarıfolla Ánes jasady – talaı jyldan beri úzeńgiles júrgen qalamger dosynyń «Qasıet qonǵan qara jer» atty jańa jınaǵyn shyǵaryp alyp keldi.
Qazaqtyń ǵana emes, tórtkúl dúnıeniń shyǵarmashylyq tulǵalaryn jınap turatyn Astanadan shalǵaı jatqan shyǵanda shynaıy shyǵarmashylyq jıyndar jıi bola bermeıdi. Ǵaısaǵalı Seıtaqtyń mereıtoıy – onyń ózi aıtqandaı «О́leńniń tórge shyqqan kúni» boldy. Sahnada aqyn óleńderin oqyǵan qyz-jigitter qara óleńniń boıyndaǵy sumdyq syrdy zaldaǵy ár qazaqtyń sanasyna sińirip jiberdi. Qalamnyń qýaty, sózdiń kúshi moıyndalǵan syńar sát ótti.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan oblysy