Astanada «Qazaqstannyń úzdik áleýmettik jobalary» dástúrli baıqaýynyń qorytyndysy jarııalandy. Jeńimpazdar men júldegerlerdi marapattaý rásimine «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Máýlen Áshimbaev pen Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymova, sondaı-aq basqa da memlekettik organ, bıznes qaýymdastyq, úkimettik emes uıym ókilderi jáne Parlament depýtattary qatysty.
Bıylǵy baıqaý alǵash ret «Nur Otan» partııasynyń jáne Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń birlesip uıymdastyrýymen ótkizildi. Bıyl altynshy ret ótkizilgen baıqaýǵa elimizdiń ár óńirinen 318 avtor qatysyp, óz jobalaryn usynǵan. Bul byltyrǵy byltyrǵymen salystyrǵanda eki esege kóp.
Oblystar men Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda ótken aımaqtyq jáne aýmaqtyq kezeńderden keıin baıqaý komıssııasynyń sheshimimen 55 joba iriktelip, respýblıkalyq kezeńge joldama alǵan bolatyn. Olar 20 qyrkúıekke deıin ınternette júrgizilgen onlaın daýys berýge qatysty. Uıymdastyrýshylar onlaın daýys berýge 56 myń qazaqstandyq qatysyp, úzdikterdi anyqtaýǵa úlken úles qosqnyn aıtady.
Marapattaý rásiminde «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Máýlen Áshimbaev halyqtyń áleýmettik máselelerin sheshý – Elbasy anyqtap bergen elimizdegi eń basty basymdyqtardyń biri ekenin aıtty. «Osy baǵytta sońǵy jyldarda memlekettik organdar tarapynan aýqymdy jumystar atqarylyp jatyr. Bıyl Elbasy halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa arnalǵan óziniń bes áleýmettik bastamasyn jarııalap, aldymyzǵa jańa mindetter qoıdy. Osy rette qoǵamdaǵy áleýmettik máselelerdi sheshý úshin memlekettik organdarmen birge, úkimettik emes uıymdar, qoǵamdyq birlestikter, kásipkerler jáne saıası partııalar da belsendi áreket etse, kózdegen mejege qol jetkizý jeńildeıtini sózsiz», dedi M.Áshimbaev.
Jeńimpazdar men qatysýshylardy quttyqtaǵan Máýlen Áshimbaev baıqaýǵa qatysqan barlyq joba avtorlary jeńiske laıyq ekenin aıtyp, mundaı baıqaýdyń áleýmettik, rýhanı jáne tárbıelik mańyzy zor ekenin atap ótti. «Bul birinshiden, áleýmettik salada belsendiligimen tanylǵan qoǵamdyq uıymdar men muqtaj jandarǵa kómek qolyn sozǵan jeke azamattarǵa qoldaý kórsetýge, olardyń eńbekterin elep-eskerýge múmkindik beretin bolsa, ekinshiden, sondaı birlestikterdi kópshilikke úlgi-ónege retinde dáripteýge jol ashady. Qazirgi tańda elimizde ondaı uıymdar men azamattar myńdap sanalady. Biz olardyń jumystaryn joǵary baǵalaı otyryp, atalǵan uıymdarǵa tıisti jaǵdaı jasaýdy barlyq memlekettik organdardyń, bıznes qaýymdastyqtyń jáne saıası partııalardyń jaýapkershiligi dep qabyldaımyz. О́ıtkeni olar osyndaı ıgi isterimen qoǵamymyzda qaıyrymdylyq mádenıeti men áleýmettik jaýapkershiliktiń qalyptasýyna úlken úlesterin qosyp keledi. Sol sebepti «Nur Otan» partııasy osy dástúrli baıqaýǵa atsalysyp, onyń jańa deńgeıge kóterilýine óz septigin tıgizip otyr», dedi ol.
О́z kezeginde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymova bul is-sharanyń qoǵamda teń múmkindikter qalyptastyrý jolynda ıgi dástúrge aınalǵanyn aıtty. Onyń aıtýynsha, áleýmettik jobalar baıqaýyna qatysyp otyrǵan júzdegen avtorlar ózderiniń belsendi ómirlik ustanymdaryn bildirip qana qoımaı, muqtaj jandarǵa qıyndyqty jeńýge, olardyń ómirge degen qushtarlyǵyn arttyrýǵa jáne qoǵam ómirine belsene aralasýǵa septigin tıgizip otyr. Mınıstr bıyl múgedekterdiń quqyqtaryn qamtamasyz etý jáne olardyń ómir súrý sapasyn jaqsartý jónindegi 2012-2018 jyldarǵa arnalǵan jospardyń aıaqtalǵanyna toqtalyp, atalǵan vedomstvonyń kelesi 2019-2023 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospardy ázirlegenin aıtty. «Bıyl baıqaý alǵash ret «Nur Otan» partııasynyń qoldaýymen ótkizilip otyr. Sonyń nátıjesinde joba jalpyulttyq deńgeıge kóterilip, qatysýshylar sany rekordtyń mejege jetti. Jalpy bul baıqaýdyń osyndaı bıikke jetýi qoǵamymyzdaǵy birliktiń belgisi», dedi mınıstr.
Qatysýshylardyń ótinishteri sáýir aıynan maýsym aıynyń sońyna deıin bes baǵyt boıynsha qabyldanǵan. Onyń 42-si áleýmettik máselelerdi sheshýdegi aqparattyq ilgerileýge (13,1%), 53 ótinish áleýmettik salada eriktiler qozǵalysyn damytýǵa (16,7%) arnalǵan. 116 ótinish teń múmkindikterdi qamtamasyz etý (36,5%), 47 ótinish múgedektigi bar tulǵalardy qosa alǵanda, azamattardy jumyspen qamtýǵa yqpal etý (14,8%) boıynsha bolǵan. Al 60 ótinish qıyn ómirlik jaǵdaıdan shyǵýǵa kómek kórsetý (18,9%) baǵytymen qabyldanǵan eken. Sońǵy baǵyt boıynsha qabyldanǵan ótinishter qataryna túrli keleńsizdikterge tap bolǵan jandarǵa, sonyń ishinde adam saýdasy men turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryna, jazasyn ótep shyqqan jandardyń qoǵamǵa beıimdelýine, úısiz jandarǵa qoldaý kórsetýge arnalǵan jobalar da qatysqan.
Uıymdastyrýshylar baıqaý tanylmaldylyǵynyń kúrt artýy jáne laıyqty jobalardyń kóp bolýyna baılanysty Ortalyq baıqaý komıssııasy bıyl júldeli oryndardyń sanyn kóbeıtý týraly sheshim qabyldaǵanyn jetkizdi. Sóıtip bıyl úsh qatysýshy 3-oryn, eki qatysýshy 2-oryn ıelense, 1 jeńimpaz anyqtaldy. Budan bólek, komıssııanyń sheshimimen 5 arnaıy syılyq pen onlaın daýys berý kezinde eń kóp «laık» jınaǵan 3 joba avtoryna da júlde taǵaıyndaldy. Nátıjesinde saltanatty is-shara kezinde ádettegi úsh qatysýshynyń ornyna 13 birdeı joba avtory marapattaldy.
Atap aıtqanda, 1-oryndy «Zeınetkerlerge tegin túski as» jobasymen qatysqan Rásıma Temirbaeva aldy. «Bul meniń ǵana emes, barlyq qaıyrymdy jandardyń jeńisi. Bul kómekke muqtaj adamdar bar, sol adamdarǵa kómekke kele alatyn meıirimdi jandar bar degendi kórsetedi. Qarttardy syılaý – atqarylǵan jumystardyń eń abzaly. Búgin men úshin úlken tosyn syı boldy», deıdi jeńimpaz R.Temirbaeva.
2-oryndy «Arbadaǵy kedergisiz ómir» jobasymen qatysqan Nurbolat Qarabasov pen «El nazy» art-terapııamen damytý ortalyǵy jobasymen qatysqan belgili ánshi Kenjebek Janábilov ıelendi. «El nazy» ortalyǵy dep ashqan sebebim – maǵan Alla úlken synaq berdi. Úlken ulymnyń estý qabileti tómen bolyp, qanshama jerdi sharlap em izdedim. Balamnyń bolashaǵyna qatty alańdadym. Báribir mende úlken úmit boldy. Operasııa sátti ótti. Qazir balam sóıleı de, jaza da, oqı da alady. Endi osyndaı balalarǵa arnalǵan ortalyq ashyp, ózimniń basymnan ótkendeı qıyndyqtary bar ata-analarǵa kómekteskim keldi. Bul jobama qoldaý bildirip, jumystyń odan ary júrýine serpin berip otyrǵan uıymdastyrýshylarǵa úlken rahmetimdi aıtamyn», dedi ánshi K.Janábilov.
Al 3-orynǵa «Meıkaton «TOM: Kazakhstan» jobalarymen qatysqan Marjan Mádıeva men Sánııa Arapova laıyq dep tanyldy. «Úmit sáýlesi – taǵdyr taýqymetin tartqan jandarǵa kómek beredi. Olardy jubatyp, qýantyp, úmitterin úzdirmeýge tyrystyq. Eń alǵash 2007 jyly qos qarııanyń taǵdyryn kórsettik. Janary sýalǵan qosaǵyn 20 jyl boıy ózi baqqan aqsaqalǵa úlken qoldaý berdik. Úıin jóndedik. Mine, osylaı qanshama istiń basy-qasynda boldyq. Elimizdiń túkpir-túkpirinen qol ushyn sozatyn qaıyrymdy azamattarymyzdyń arqasynda, memleketimizdiń qoldaýymen talaı úmitke sáýle túsirdik», deıdi 3-oryn ıegeri.
Onlaın daýys berý nátıjesi boıynsha Ashat Qusdáýletov, Janneta Jazyqbaeva jáne Svetlana Kachýra júldeger atansa, arnaıy syılyqtar Bıbisara Beısenbaeva, Emın Askerov, Oljas Syzdyqov, Aqbópe Qalenova jáne Leıla Baıramovaǵa tabystaldy.
Marapattaý rásimi ótýden buryn respýblıkalyq baıqaýǵa qatysqan 55 joba kópshilik nazaryna usynylyp, memlekettik organ, úkimettik emes uıymdar, mesenattar men ınvestorlardyń qatysýymen kórme uıymdastyryldy. Jobalardy kópshilikke ótken jylǵy jeńimpazdar tanystyrdy. Muny bıylǵy baıqaýdyń basty ereksheligi retinde aıtýǵa bolady. Iаǵnı byltyr osy baıqaýda top jaryp, kópshiliktiń yqylasyna bólengen tarazdyq danyshpan Isaak Mýstopýlo, «Asar» ońaltý fıtnes-ortalyǵynyń negizin qalaýshy Eldos Baıalyshbaev, «Amazonka» onkologııalyq dertke shaldyqqandardy qoldaý qorynyń dırektory Anjelıka Sarıan jáne taǵy basqalary bıylǵy jeńimpazdardy marapattaýǵa arnaıy qatysty.
Maıgúl SULTAN,
«Egemen Qazaqstan»