Peggı Gýggenhaım, aǵaıyndy Tretıakovtar, Endrıý Lloıd Vekbber sııaqty ozyq dástúrdi jalaý etip júrgen belgili kásipker Nurlan Smaǵulov sońǵy jıyrma jyldan beri qazaqstandyq sheberlerdiń keskindeme jáne músin týyndylaryn jınastyryp keledi. Astanada ashylǵan «О́mir men óner» atty kolleksııa kórmesi alpysynshy jyldar sýretshileriniń ǵajaıyp álemine arnaldy.
Ekspozısııadan Qazaqstannyń beıneleý óneriniń kemeldengen tusy sanalatyn alpysynshy jyldardaǵy keskindeme janrynyń derbes erekshelikterin kórýge bolady. Munda Jántaı Shardenov, Pavel Zalsman men Salıhıtdın Aıtbaev, Shaımardan Sarıev, Ábdirashıt Sydyhanov, Toqbolat Toǵyzbaev jáne Baqtııar Tabıevtiń týyndylarymen qatar, grafıka sheberleri Isataı Isabaev pen Maqym Qısamedınovtiń, sondaı-aq músinshi Erkin Mergenovtiń 60-qa jýyq týyndysy jınastyrylǵan. О́nertanýshylardyń aıtýynsha, Nurlan Smaǵulovtyń kolleksııasy Ortalyq Azııadaǵy iri jınaqtardyń biri retinde baǵalanady.
– Sulýlyqqa ıe adam sulýlyqqa ıelik etý sezimimen ǵana qanaǵattana almaıdy, ony álemmen bólisýge tyrysady. О́tken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldary bastalǵan jınaqta búginde myńnan asa týyndy bar. Tańdalǵan jumystardyń kórmeleri memlekettik murajaılar men beıneleý óneriniń jeke keńistiginde ótkizilip keledi. Bolashaqta Smaǵulov myrza jeke kolleksııalardyń murajaıyn qurýdy josparlap otyr. Qazir bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi týraly aıtý óte mańyzdy. Biraq bul jaǵdaıdy men basqasha kóremin. Búgingi kórmeden júrek qalaýymen tańdalmaǵan qandaı da bir jumysty taba almaısyz. Bul onyń máni, – deıdi belgili sýretshi Láılá Mahat.
Keńestik Qazaqstannyń kezinde eń úzdik kolleksıoner atanǵan Iýrıı Koshkınniń kolleksııasyn kórgen Nurlan Smaǵulov erekshe shabyttanyp, ózi de kolleksııa jınaýǵa erekshe qumartady. Keıin sýretshilermen tanysqan soń olardyń sheberhanalaryn aralap, kórmelerdi qalt jibermeı bara bastaǵan. Alǵashqyda kezdeısoq áýestikpen sýretterdi jınaı bastaǵan ol keıin kele maqsatty iske aınaldyrady.
– Alǵashynda ózime unaǵan kartınalardy satyp alyp júrdim. Men úshin kolleksıonerdiń mártebesi tek ózimniń jeke, tipti sýbektıvti pikirimdi bildirý úshin ǵana emes, elimizdiń beıneleý óneriniń «kishigirim» tarıhyn baıqaýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar, meni qyzyqtyratyny taǵdyr týraly kóp nárse bildim, osy dáýirdi túsinýge jaqyndadym dep oılaımyn. Biraq men úshin bul qarapaıym áýestik ǵana emes, meniń tańdaýym, ómirim ári jıǵan-tergen qazynamdy ónersúıer qaýymmen bólisý teńdesi joq baqyt, – deıdi Nurlan Smaǵulov.
Kolleksıonerdiń jeke qorynda Qazaqstan sýretshileriniń tańdamaly shyǵarmalarynyń basym bolýy kezdeısoqtyq emes. Ol óz zamandastarynyń ulttyq dúnıetanym taqyrybyna negizdelgen shoqtyǵy bıik týyndylaryn Otanynda saqtap qalýdy maqsat etedi. Tipti kartınalardyń keıbirin Nıý-Iork pen Eýropanyń «Sotbıs» jáne «Krıstıs» aýksıondarynan satyp alǵan. Mysaly, qazaqstandyq sýretshiler Evgenıı Sıdorkın, Rysbek Ahmetov, Salıhıtdın Aıtbaev jáne ózgelerdiń eńbekteri «Krıstıs» aýksıonyna shyǵarylǵan.
– Aýksıonda Batys Eýropa kolleksıonerlerimen talasqa tústik. Jolymyz bolyp aýksıonǵa shyǵarylǵan týyndyny túgel satyp aldyq. Qazaqstan azamaty retinde osy týyndylardy elge qaıtarýdy abyroıly paryz sanaǵan meni olardyń jeńýi múmkin emes edi. Qazaqstandyqtar bul týyndylardyń baǵasyn biledi dep oılaımyn, - deıdi Nurlan Smaǵulov.
Dáýir beınesin tutastyrǵan kórme beıneleý óneri men ulttyq dúnıetanym sabaqtastyǵynyń aıqyn dáleli bolatyndyǵymen baǵaly bolyp otyr. Túptep kelgende ulttyq ónerge degen súıispenshiliktiń jańasha úrdiske, ózgeshe mánerge aınalýy kóńilge ereshe qýanysh uıalatady.
Aıa О́mirtaı,
«Egemen Qazaqstan»