Elbasynyń Joldaýy halyqaralyq saýda erejeleriniń buzylýy, óndiristiń jappaı avtomattandyrylýy, álemdik qarjy júıesiniń turaqsyzdyǵy sııaqty syn-qatarlerge tótep berip, olardy óz múddemizge paıdalana bilýge baǵyttalǵan. Osy syn-qaterlerge tek elimizdiń basty baılyǵy adam kapıtalyn damytyp qana qarsy turýǵa bolatyndyǵy aıtyldy.
Máselen, sońǵy ýaqytta oryn alǵan ulttyq valıýtanyń álsireýi ásirese tabysy tómen halyqty qatty alańdatqan bolatyn. Osy tusta Elbasynyń eń tómengi jalaqyny 28 myńnan 42 myńǵa deıin ósirý týraly tapsyrmasy 1 mln 300 myń adamnyń ál-aýqatynyń tómendep ketpeýine kómektesedi.
El azamattaryn jumyspen qamtýda bıznestiń róli joǵary bolýy tıis. Sol úshin Elbasy Joldaýynda óz tıimdiligin kórsetip jatqan «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyn 2025 jylǵa deıin uzartý usynyldy. Bul maqsatta bıýdjetten 30 mıllıard teńge qarajat bólinip, sáıkesinshe bıznes ashqan adam ózin jumyspen qamtamasyz etip qana qoımaı, basqa azamattarǵa da jumys ornyn ashatyn bolady. Sonymen qatar bıznestiń «qolma-qol aqshasyz» ekonomıkaǵa kóshýi kóleńkeli ekonomıkanyń úlesin azaıtyp, memlekettik bıýdjetke salyqtardyń túsimin kóbeıtedi.
Azamattardyń ál-aýqatyna áser etetin taǵy bir sala – turǵyn úı-kommýnaldyq shyǵyndary. Osy ýaqytqa deıin halyqtyń basym kópshiligi kommýnaldyq shyǵyndardyń joǵary ekendigin, olardyń tólep jatqan qarajatynyń nátıjesizdigin aıtyp kelgen bolatyn. Sebebi monopolıster halyqtan jınaǵan kommýnaldyq tólemniń bir bóligin tozý deńgeıi joǵary qubyrlardy jóndeýge ınvestısııalap, jylý nemese sýdyń shyǵynǵa ketýin azaıtýy tıis bolatyn. Osyǵan oraı Elbasy monopolısterdiń qyzmetine baqylaýdy kúsheıtip, kommýnaldyq tólemderdiń jumsalý baǵytyn ashyq jarııalaýdy tapsyrdy.
Sonymen qatar aldaǵy ýaqytta halyq tutynatyn taýarlardy óz elimizde óndirý úshin kásiporyndarǵa qoldaý kórsetýge basa mán beriletin bolady. Bul shara ulttyq valıýtanyń erkin aınalymy kezinde halyqqa qajetti taýarlar baǵasynyń turaqsyzdyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik berip, ımportqa táýeldilikti azaıtady.
Qorytyndylaı kele, 5 jyl ishinde bilim, ǵylym, densaýlyq saqtaý salalaryna jumsalatyn qarajatty ishki jalpy ónimniń 10 prosentine deıin jetkizý qazaqstandyqtardyń ómir súrý sapasyn damyǵan elderdiń ómir súrý standarttaryna jaqyndata túsetini anyq.
Aıjan MUQYShBAEVA,
Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń sarapshysy