Astana aglomerasııasynyń damýy kesheýildep tur

Bıyl bas qalamyz – Astananyń 20 jyldyǵyn el bolyp atap ótýdemiz. El­ba­synyń erik-jigeriniń, úzdiksiz qoldaýynyń arqasynda Astana el damýynyń qozǵaýshy kúshine aınaldy. 

Osydan 10-15 jyl buryn, elimizdiń ishki aımaqtarynan kelgen turǵyndar, alys-jaqyn shetelden elim dep kelgen qandastarymyz, úkili úmit­tiń jeteginde, táýelsizdigimizge myń márte táýbe jasap, Astanany aına­la qo­nys­tanǵan edi. 

2012 jyly Elbasy osy aýyldardy aralap, Úkimetke Astana aglomerasııa­syn damytýdyń keshendi josparyn jasaý­dy tapsyrǵan. Elbasy óz sózinde: «Astana aglomerasııasynyń arna­ıy k­eshen­di josparyna 20 eldi meken kiredi, ony damytýǵa memleket tarapynan 40 mlrd teńge qarjy jos­parlanyp otyr. Astanaǵa jaqyn ornalasqan aýyldarǵa adamdar kóship kelip, turaqtap jumys isteýi úshin barlyq múmkindik jasalýy tıis», dep atap ótken-di. Sol ýaqyttan beri Úkimet qabyrǵa­synda osy taqyrypqa baılanysty  talaı jıyn ótti. Biraq bul jıyndardan aýyldar ómiriniń ózgergenin kórmedik.  Búginde Astana túbine shoǵyrlanǵan aýyldarda halyqtyń sany kúrt ósýde. Bir ǵana mysal, Qoıandy aýylynda 1999 jyly 319 turǵyn  bolsa, búginde tek resmı málimet boıynsha, 22000 myń adam, al beıresmı derek boıynsha 35000 adam turady. О́kinishke qaraı, adam sanymen birge bul aýyldarda áleýmettik, ınfraqurylymdyq problemalar da birge ósýde. Bul aýyldan 10 shaqyrym jerdegi Astananyń keıbir kósheleri bir jylda eki ret jón­delse, 15 jylda bul aýyldyń ishin­degi uzyndyǵy 154 km joldyń 3,5 sha­qyrymyna ǵana asfalt tóselgen. Osy jolmen kúzde bes shaqyrym batpaq keship, qysta borandatyp, qar keship balalar mektepke barady. Aýyldyń qıyr shetine ornalasqan 900 oryndyq mektepte 2700 oqýshy bilim alýda, tek 1-klasta ǵana 16 synyp bar. Osy olqylyqtar joǵaryda atalǵan bir ǵana aýyl emes, Astanany aınala qonǵan  Talapker, Qajymuqan, Qosshy, Qaraótkel,  Taıtóbe sııaqty aýyldarǵa da tán.

2017 jyly 31 qazandaǵy Úkimet oty­ry­synda Astana aglomerasııasynyń ter­rı­torııalyq shemasy maquldandy. Bul aımaqtyń sheńberine 2030 jylǵa deıin 124 eldi meken enip, halyq sany 2 mln-ǵa jetýi josparlanyp otyr.  Alaıda osy ındýstrııalyq aı­maqtar 35 myń turǵyny bar Qoıandy aýy­lyn aınalyp ótip, 86 ǵana turǵyny bar Jaınaq aýylyna, endi biri 15 myń halqy bar Talapkerdi emes, 854 adamy bar Tóń­keris aýylyna ornalasatyn bolypty. Árıne ındýstrııalyq aımaqqa oryn izdegende temir joldyń toǵysy, taǵy basqa da  ınfraqurylymdyq, ekonomıkalyq kategorııalar  negizge alynǵan bolar. Biraq aldymen temirdi de, kómirdi de naǵyz qundylyqqa aınaldyratyn adamnyń eńbek kúshi ekenin eskerý kerek edi ǵoı. 

Biz osy máseleni Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaevtyń nazaryna jetkizip, Astana aglomerasııasynyń josparyna qala mańyndaǵy halqy tyǵyz ornalasqan aýyldardyń en­gizilýin, ınfraqurylym men mádenıet oshaq­taryn salý jumystaryn qarjy­landyrý qalaı bolatynyn, qansha mektep salynatynyn, gazdandyrý josparyna qosýdy suradyq. 

Berik DÚISEMBINOV,

Májilis depýtaty