Almaty oblysyna jumys sapary barysynda QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev Prezıdenttiń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» Joldaýyn oryndaý máseleleri boıynsha óńirdiń kásipkerler qaýymymen kezdesý ótkizdi.
Kezdesý barysynda shaǵyn jáne orta bıznesti sýbsıdııalaý, «salyqtyq amnıstııasyn» júrgizý, qarapaıym zattar ekonomıkasyn damytý, sondaı-aq eksportqa baǵdarlanǵan kásiporyndardy, ásirese óńdeý ónerkásibinde memlekettik qoldaý sharalary qaraldy.
Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýynda 2019 jyldyń 1 aqpanynan bastap shaǵyn jáne orta bızneske arnalǵan «salyq amnıstııasyn» júrgizýdi bastaý tapsyryldy. Búginde 66 933 orta jáne shaǵyn bıznes sýbektileriniń 01.01.2018 deıin jınalǵan jáne osy jyldyń 1 qyrkúıegine deıin ótelmegen 152,8 mlrd teńge qaryzy bar. Úkimet Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý aıasynda 2019 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıin 80,3 mlrd teńge negizgi qaryzdy ótegen jaǵdaıda 59,5 mlrd teńge ósimaqy men 13 mlrd teńge aıyppuldy (72,5 mlrd teńge ósimaqy + aıyppuldar) esepten shyǵarý jumysyn júrgizedi.
QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev Prezıdent Joldaýynda kásipkerlerdi qoldaýǵa asa mán berilgenin atap ótti. Bıznesti qoldaý men damytýdyń «Bıznestiń jol kartasy–2020» memlekettik baǵdarlamasy bıznesti qoldaýdyń negizgi quraly bolyp otyr. Baǵdarlamanyń tıimdiligin eskere otyryp, Elbasy atalmysh baǵdarlamany 2025 jylǵa deıin uzartý týraly sheshim qabyldady. Bul maqsatqa jyl saıyn qosymsha 30 mlrd teńge bólinbek.
Baǵdarlama aıasynda respýblıka boıynsha 19 myńnan astam bıznes sýbektisine 406 mlrd teńge kóleminde qoldaý kórsetilgen. Almaty oblysynyń 1200-den astam kásipkeri 43 mlrd teńgege qarjylaı kómek alǵan. Budan ózge, Baǵdarlama aıasynda Almaty oblysynyń 37 myńnan astam kásipkeri oqytylyp, olarǵa servıstik qyzmet kórsetilgen.
Baǵdarlama qatysýshylaryn qoldaǵannyń arqasynda Almaty oblysynyń kásipkerleri 89 mlrd teńgege ónim shyǵaryp, 23 myńnan astam jumys ornyn quryp, saqtap qaldy. 89 mlrd teńge salyq tólendi.
2019–2021 jyldary óńdeý ónerkásibi jáne shıkizattyq emes eksport salalaryn damytý maqsatynda Prezıdent Joldaýy aıasynda qosymsha 500 mlrd teńge bólinedi. Sonymen qatar, ındýstrııalyq jobalardy nesıelendirýge keminde 600 mlrd teńge qarastyrylady.
B. Saǵyntaev memleket tarapynan júıeli túrde kásipkerlerge kórsetilip kele jatqan qoldaýmen qatar, ákimshilik kedergilerdi azaıtý jáne zańnamany jetildirý boıynsha jumystardyń da júrgizilip jatqanyn atap ótti. Shaǵyn jáne orta bızneske arnalǵan «salyqtyq amnıstııasy» týraly sóz qozǵaǵan Premer-Mınıstr bıznes ókilderin ekonomıkanyń básekege qabilettiligin nyǵaıtýǵa jaýapkershilikpen qaraýǵa shaqyrdy.
«Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary E. Jumaǵazıev Memleket basshysy Joldaýyndaǵy tapsyrmalardy iske asyrý, onyń ishinde bıznesti damytýdyń turaqty kózderin qalyptastyrý, jeke ınvestısııalardy jáne naryqtyq erkindikti yntalandyrý, 2025 jylǵa deıin BJK membaǵdarlamasyn odan ári iske asyrý týraly baıandady. Onyń aıtýynsha, Almaty oblysy BJK–2020 baǵdarlamasyn júzege asyrýda jetekshi oryn alady. Jergilikti bıýdjet qurylymynda shaǵyn jáne orta bıznes úlesi 53%-dy qurap otyr.
Sondaı-aq, keńes barysynda oblystyń kásipkerler qaýymynyń ókilderi sóz sóıledi. «Tekeli taý-ken óńdeý zaýyty» JShS bas dırektory B. Shalbaev óńdeý sektory kásipornyna ınnovasııalyq tehnologııalardy endirý týraly aıtyp berdi. Kompanııa jańa tehnologııa boıynsha kez kelgen óńdelmegen, quramynda temiri bar materıaldy óńdeýdi kózdep otyr, bul birden daıyn ónimniń qunyn tómendetedi. Onyń aıtýynsha, jańa óndiris óńirdiń metallýrgııa salasyn damytýǵa serpin berip, onyń ekonomıkalyq áleýetin keńinen ashýǵa jol ashady.
«Almaty boıaýlary» JShS dırektorlar keńesiniń tóraıymy R. Salyqova BJK–2020 aıasynda usynylǵan memlekettik qoldaý sharalarynyń arqasynda bıznesti damytý tájirıbesimen bólisip, Prezıdenttiń eń tómengi eńbekaqy mólsherin kóterý týraly bastamasyna qoldaý bildirdi.
«Abdı Ibragım Global Farm» JShS bas dırektory Z. Gasanov, óz kezeginde, kompanııanyń «Bıznestiń jol kartasy» baǵdarlamasynyń memlekettik qoldaý quraldaryn alýǵa qatysýǵa múddeli ekenin jetkizdi.
«Bıylǵy Joldaýda qosymsha qarajat bólý arqyly "Bıznestiń jol kartasy" baǵdarlamasynyń 2025 jylǵa deıin uzartylýy óńirdiń bıznes qaýymynyń ókilderin erekshe qýantqan sheshim boldy. Otandyq bıznestiń damýyna jyl saıyn 30 mlrd teńge qarastyrý mýltıplıkatıvti áleýmettik-ekonomıkalyq áser beretini sózsiz. Bul bizge berilgen jańa múmkindik. Biz oǵan qatysýdy josparlap júrgen kásiporyndardyń birimiz», — dedi Z. Gasanov.
«Jarkent krahmal-sirne zaýyty» JShS dırektorlar keńesiniń basqarma tóraǵasy Zákirjan Kýzıevtiń aıtýynsha, onyń kásiporny memlekettik qoldaýdyń quraldaryn jan-jaqty paıdalaný esebinen sońǵy bes jylda júgerý óńdeý kólemin jylyna 10 myńnan 120 myń tonnaǵa deıin ósirdi.
«Qazirgi tańda kásiporyn júgeri dánin tereń óńdeý esebinen 27 ónim túrin alady. Syrtqy naryqtarda krahmal, sirne, glıýkoza–frýktoza shyryny jáne t.b. úlken suranysqa ıe. Birinshi kezekte, biz ishki naryqtyń qajettilikterin qamtamasyz etemiz, qalǵan ónim QHR-ge jáne Ortalyq Azııa elderine eksporttalady», — dedi Zákirjan Kýzıev.
Onyń aıtýynsha, bunyń barlyǵyna óńirlik damý ınstıtýttarynyń keń aýqymdy qarjylyq quraldarynyń arqasynda qol jetkizildi. Olardyń nesıelik portfeli qazirgi tańda 4 mlrd tg asady.
«Alina» kompanııalar tobynyń prezıdenti E. Balfanbaev qurylys bıznesin damytý týraly aıtyp berdi. «Kagazy Recycling» JShS bas dırektory V. Gorobsova óz sózinde óńirde óńdeý salasyn damytý keleshegine toqtaldy. Atalǵan máseleler boıynsha QR ınvestısııalar jáne damý mınıstri J. Qasymbek túsinikteme berip ótti.
Sondaı-aq, Uıǵyr aýdanynyń sý paıdalanýshylar qaýymdastyǵynyń tóraǵasy A. Imırov ishki týrızmdi damytý máselesin qozǵady.
«Bizdiń oblysta týrızm damýdyń jańa deńgeıine jetip, álemdik týrızm ındýstrııasyna jyldam qarqynmen ıntegrasııalanýda. Bul elimizdegi bıznesti qoldaý sharalarynyń arqasynda oryndalyp jatyr. Buǵan mysal retinde Memleket basshysynyń jaqynda Alakól kóliniń jaǵalaýyna jasaǵan saparynyń qorytyndysyn aıtýǵa bolady, onda óńirdiń týrıstik ınfraqurylymyn odan ári damytýdyń negizgi máseleleri talqylandy», — dep A. Imırov, Elbasynyiń tapsyrmalaryn tabysty iske asyrý tek Alakóldiń emes, sondaı-aq, oblystyń basqa da týrızm nysandarynyń áleýetin arttyratynyn atap ótti.
Aıta ketý kerek, birqatar iri óńirlik kásiporyndardyń ókilderi Qazaqstan Prezıdentiniń Joldaýyn qoldaý belgisi retinde ózderiniń qyzmetkerlerine eńbekaqyny kóteretinderin málimdedi.