Orynbordyń túbit oramalyn bilmeıtinder nemese áldeqashan osy týystas qalanyń brendine aınalyp ketken qaıtalanbas qolóner ónimin estimegender, sirá, sırek shyǵar.
Ánge de, jyrǵa da arqaý bolǵan túbit sháli sheshelerimizdiń basyna ábden jarasyp qalatyn. Olar salqyn, jel-quz tımeıdi dep ony belderine de orap alýshy edi. Aqtóbe oblystyq óner mýzeıinde «Maǵan oramal syılańyz» atty taqyryppen ótkizilgen Orynbordyń túbit oramalynyń kórmesi oǵan degen suranys pen qyzyǵýshylyqty burynǵysynan da arttyra túskendeı áser qaldyrdy.
Kórmeni Orynbor oblystyq Dostyq úıi men «Báıterek» qaıyrymdylyq qory jáne Aqtóbe oblystyq ákimdigi birlesip uıymdastyrdy. Oǵan 200-den astam túbit ónimderi qoıyldy. Osy arada Orynbordyń túbit oramalynyń tarıhy HVIII ǵasyrdan bastalatynyn aıta ketken jón. Qolda bar derekter Orynbordyń túbit oramaly tuńǵysh ret 1857 jyly Parıjde ótken halyqaralyq kórmege qoıylǵanyn kórsetedi. Al budan 5 jyl ótken soń, Londonda ótken kórmede orynborlyq Ýskova degen toqymashy eshki túbitinen toqylǵan sháli oramaly úshin arnaıy medalmen marapattalǵan eken. Orynbor brendiniń basty bir ereksheligi, tap-taza eshki júninen toqylýynda. Buǵan talshyqtaı da jip aralastyrylmaıdy.
Kórmege qoıylǵan túbit ónimderiniń qaı-qaısysy da kózdiń jaýyn alǵandaı. Áıtse de bulardyń arasynda esimi Orynborǵa ǵana emes, kórshiles elderge de keńinen tanymal qandasymyz Ǵalııa Ápsalamovanyń qolynan toqylǵan túbit oramaldar tipten erekshe deýge bolady. Onyń aıtýynsha, sońǵy jyldarda burynǵy keńestik keńistiktegi turǵyndar arasynda taza tabıǵı ónim – túbit shálilerge degen suranys artyp keledi. О́rnekterdiń túri men árlenýine qaraı onyń baǵasy da ártúrli.
Joǵaryda atalǵan Orynbor oblystyq Dostyq úıi men «Báıterek» qaıyrymdylyq qorynyń tóraıymy Sáýle Taıekeshovanyń aıtýynsha, Aqtóbede ótkizilgen kórmege sháli toqıtyn sheberler men múmkindigi shekteýli jandardyń qolóner buıymdary ákelingen. Bul ónimder serııalyq tásil arqyly fabrıkadan shyqqan túbit oramalmen salystyrǵanda sapasy áldeqaıda joǵary ekeni anyq.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE