«Kúltegin» bala tilinde sóıledi

Kóshpendi halyqtardyń basyn biriktirip, dástúrin jalǵas­tyrǵan túr­ki qaǵanatynyń dańq­ty áskerı qol­basshysy Kúl­teginniń jastyq shaǵyna qu­rylǵan, tarıhı salmaǵy myń batpan mýltfılmdi be­sikten beli shyqpaǵan ba­laǵa qalaısha «jeńil» etip jet­kizýge bolady? Myń san sýretpen sáı­kestendire otyryp, tórt aıaǵyn teń basyp, taıpalyp turǵan jatyq til taýyp, keıipker sózin júrekke baılap beretin daýysty oraılastyra sıýjet qurý rejısserlerge ońaıǵa soqpasy anyq. Árıne bala tanymynda sýret pen dybystyń orny erekshe, mýltfılmdegi qııaldy sam­ǵatatyn ádemi sýretke, tebi­rentetin sazdy daýysqa onyń ere­sekter sekildi eligip, elitip qaraıtynyn baıqaý qıyn emes. Ázirge kórgeni men estigenine ǵana senetin kishkentaı kó­rermen­niń jú­regin birden baýrap alatyn, se­nimi men sezimin bıleıtin daýys­ty meń­ge­rýge kez kelgen ártistiń sheber­ligi jete bermeıdi de. Sanasy qa­lyp­­tas­paǵan baldyrǵandar ja­ǵymdy-ja­ǵymsyz keıipker­lerdi eń aldymen daýys arqy­ly ajyratady. 

Elimizdiń barlyq kınotea­tryn­da 22  qarashadan  bas­tap  prokatqa  shyǵatyn tolyq­me­­trajdy anımasııalyq «Kúl­tegin» mýltfılmindegi ne­gizgi ke­ıip­­­­­­kerlerdi elimizdiń bel­gili teatr jáne kıno ak­ter­­leri dybystaǵan. Qa­­­zaq­stan­nyń halyq ártisi Nú­ketaı Mysh­baeva, Mereı Áji­bekov, Dınara Ábikeeva já­ne Fılıpp Voloshınder qa­tys­qan mýltfılm kórer­men qyzyǵýshylyǵyn oıatyp jatsa, je­tistik syry sa­pa­ly jasalǵan dýblıaj ju­my­sy­men tikeleı baılanys­ty. Bel­gili ártistermen bir­ge­ kóp­t­e­gen gollıvýdtyq fılm­der­­­­di qazaq tiline dybys­ta­ǵan­ Ramazan Amantaı («Bız­nes­ po-kazahskı»), Álıhan Baı­sultanov («Semıa Bazar­baevyh») se­kildi jas akterler de tarıhı ke­ıip­kerlerdi asa jaýapkershilikpen dy­bystaǵan.   

Fılıpp VOLOShIN: Men ba­la Kúltegindi orys tilinde dybys­tadym. Mýltfılm keıip­kerlerin dybystaýdy­ ja­nym súıedi, óıtkeni stýdııa ishinde otyryp-aq daýystyń kó­megimen keıipkerińniń obrazyn jasaı alasyń. Keıipkerdiń maq­satyn, erekshelikterin jáne astarly áreketterin daýys qana beredi. Bul rette ak­ter kóptegen tehnıkalyq mashyqtarmen qarýlanýy tıis. Men úshin mýltfılmde jumys isteý – ózimdi akter retinde jan-jaqty synap-baıqaý, tájirıbe jınaqtaý.  

Ramazan AMANTAI: «Kúl­­tegindi» kórgen kezimde onyń gol­lıvýdtyq mýlt­fılm­­derden esh kem túspeı­tinin baıqadym. Men bul mýlt­­fılmde Bilge qaǵannyń ba­la kezin dybystadym. Dý­b­­lıajdaǵy tá­ji­rıbem kóp bol­masa da, bul dy­­bystaý­dan erekshe lázzat aldym. О́ıt­keni menimen birge dosym­ Álıhan Baısultanov ta dy­bys­­taýǵa qatysty. Onyń dy­bystaýyndaǵy Kúltegindi jaı­baraqat otyryp qaraı al­maı­syń. 

Adaı ÁBILDINOV, fılm­ rejısseri: Tarıhı ke­ıip­­­­­ker­lerdi dybystaýda ak­ter­ler bar kúshin salyp­ jumys is­tedi. Jalpy bárimizge de «Kúl­tegin» fılmi baǵa jetpes­ tájirıbe berdi. Jıyrmaǵa jýyq­ elimizdiń úzdik kompıý­ter­­­lik grafıka jáne anıma­sııa mamandary jumys iste­di. Bir jyldyń ishinde ǵana bu­ryn-sońdy bolmaǵan anı­masııalyq aýqymdy týyndy ja­sap shyǵara aldyq. Bul ha­lyq­aralyq standarttar bo­ıyn­sha óte az ýaqyt. Alaıda bar kúshimiz ben janymyzdy salyp jasap shyǵarǵan bul­ týyndy kishkentaı kó­rer­­men­derimizge ǵana emes, bar­lyq qazaqstandyqtardyń da­ talǵamynan shyǵatynyna, unaı­­tynyna senemin.

Aıgúl AHANBAIQYZY,

«Egemen Qazaqstan»

ALMATY