Qostanaı memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetinde belgili ustazdar, ǵalymdar atyna dárishana ashý dástúri erteden bar dástúr. Ybyraı Altynsarın, belgili tarıhshy ǵalym, akademık Manash Qozybaev, esimi tek Qazaqstanǵa emes, odan syrt jerlerge máshhúr ǵalymdar Fazylǵan Báıimbetov, О́mirzaq Sultanǵazın, matematık ǵalym-ustaz Tobyl Dáýletbaev, táýelsiz elimizdiń alǵashqy Bilim jáne ǵylym mınıstri, ǵalym Shaısultan Shaıahmetovtiń atynda dárishanalar bar.
Bul dástúr búgin de jalǵasyn taýyp otyr. Endi aǵartýshy ustaz Spandııar Kóbeevtiń qurmetine dárishana ashyldy. Onyń lentasyn ýnıversıtet rektory, professor Erkin Ábil men ustaz urpaqtarynyń biri Maǵysh Ǵaripqyzy qıdy.
– Spandııar Kóbeevtiń atyna dárishana berý kópten oılastyryp júrgen sharýa bolatyn. Bilim salasynyń qaıratkerlerin, ǵalymdar men belgili ustazdardy jastar umytpaýy tıis. Sondyqtan dárishana atyn berý halqymyzdyń ulylaryn umyttyrmaı, jastarǵa nasıhattaýdyń bir tásili dep bilemiz. Bizdiń ýnıversıtette mundaı is jalǵasyn tabatyn bolady, – dedi Erkin Amanjoluly.
Dárishanada Spandııar Kóbeevtiń ómir joly men shyǵarmashylyǵy týraly aqparattar, sýreti ilingen. Aǵartýshy ustazdyń qazaq ádebıetinde de ózindik orny bar. Ol qara sózben jazylǵan alǵashqy romandardyń biri «Qalyńmaldyń» avtory jáne Krylovtyń shyǵarmalaryn qazaq uǵymyna sáıkestendirip aýdarǵan edi.
– Ybyraı Altynsarınnen bilim alǵan, izin jalǵaǵan ustazdar Qostanaı jerinde az bolmaǵan. Olardyń kóshin ulttyń uıtqysy bolǵan Ahmet Baıtursynuly, Mirjaqyp Dýlatuly, Eldes Omarov bastady, olardy Spandııar Kóbeev, Beket О́tetileýov jalǵady. Spandııar Kóbeevtiń alǵashqy kitaptary «Úlgili bala», «Úlgili tárjima» dep atalady. Ol bilimmen birge balanyń tárbıesine kóp kóńil bólgen. Bul Ál-Farabı babamyzdyń «tárbıesiz bergen bilim qaýipti» degen oıymen úndes», dedi aqyn Aqylbek Shaıahmet.
Spandııar Kóbeev ómiriniń sońyna deıin Meńdiǵara aýdanyna qarasty Aqsýat aýylynda turdy, sondaǵy orta mektepti basqardy. Aldynan myńdaǵan shákirt bilim aldy, búkil oqýshylary ony «ataı» dep ataǵan. Osy «ataı» degen sózdiń ózinen ustaz ben bala arasyndaǵy keremet jylylyq, shákirttiń ustazǵa degen qurmeti bilinip turǵandaı. Ustazdy orys tildi oqyrmandar ortasyna tanystyrý maqsatymen kóp izdengen jasaǵan ardager ustaz Svetlana Machneva Spandııar Kóbeevtiń balanyń bilimge yntasyn oıatýda búgingi muǵalimder úırenetin úlgisi mol ekenin aıtty.
– Balalardyń bilimge yntasyn oıatý – daryndy ustazdyń ǵana qolynan keledi. Ustazyn jaqsy kórgen bala mektepti de jaqsy kóredi, jaqsy oqýǵa tyrysady. Otandyq, onyń ishinde qazaq pedagogıkasyna úlken úles qosqan Spandııar Kóbeevtiń ózi balalardy óte jaqsy kórgen. Jalpy, qazaq pedagogıkasy – aldymen adamgershilikti joǵary qoıýmen erekshelenedi. Qazir aqparat zamany, bilim salasyna túrli tehnologııalar engizilip jatyr. Biraq muǵalim balany jaqsy kórmese, sol ozyq tehnologııalardyń eshqaısysy da kútken nátıjeni bermeıdi. Bizdiń muǵalimder Spandııar Kóbeev sııaqty kemeńger ustazdan osyny úırený kerek, – dedi Svetlana Grıgorevna.
Aqyn, ǵalym Serikbaı Ospanuly shara barysynda Ybyraıdyń izin jalǵaǵan Spandııar Kóbeevtiń ómiri men qyzmeti keńestik kezeńde zerttelse de, onyń búginge jetpegen beımálim jaǵy zertteýdi qajet etetinin eske saldy.
– Myńdaǵan shákirtke ustaz bolǵan tulǵanyń óz ustazy Dosmaǵul Toqtabaev týraly kóp aıtyla bermeıdi. Qazir osyndaı el ishinde saýat ashýǵa bar kúsh-jigerin salǵan qaıratkerler jaıynda zertteýler qolǵa alynsa artyq bolmas edi. Aıtpaqshy Spandııar atamyz mektepke dáris oqýǵa alǵash kirgen kúni shákirtter aldynda sózdi «Kel, balalar, oqylyq!» dep, uly ustaz Ybyraı Altynsarınniń óleńimen bastap ketken eken. Qazir de mektep muǵalimderi ár oqý jyly bastalǵanda atamyzdyń osy úrdisin dástúrge aınaldyrsa nesi aıyp?, dep belgili aqyn, ǵalym Serikbaı Ospanuly usynysyn da aıtty.
Dárishananyń ashylý saltanatynda stýdentter Spandııar Kóbeevke arnalǵan óleńderin oqydy, kelýshiler ustazdyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan kórmeni tamashalady. Kemeńger ustazdyń urpaqtary atasyna arnap as berip, onyń rýhyna quran baǵyshtady.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI