Oral qalasynda Batys Qazaqstan oblysynda tirkelgen úkimettik emes uıymdardyń VIII forýmy ótti. «Azamattyq qoǵam jáne memleket: Dıalog. Yntymaqtastyq. Jaýapkershilik» atty jıynǵa Qazaqstan Respýblıkasy Qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Káletaev, «Qazaqstannyń Azamattyq Alıansy» ZTB prezıdenti Asylbek Qojahmetov jáne Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Altaı Kólginov qatysty.
Elimizdiń Qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Káletaev Batys Qazaqstan oblysyn «Qazaqstanda qarqyndy damyp kele jatqan bes qabiletti óńirdiń biri» dep baǵalady.
- Aq Jaıyq óńirinde ásirese óndiristik jáne agrarlyq keshen jaqsy damýda. Batys Qazaqstan oblysy – eýropalyq qundylyqtar qalyptasqan óńir. Munda óz oı-pikirin ashyq aıta alatyn, jarqyn bolashaqqa senimmen qaraıtyn halyq turady dep bilemin. Oral qalasy – tyń oılar men jobalardyń aldyńǵy leginen tabylatyn shahar. Bul óńirdegi azamattyq uǵym da óndiris nemese bıznes salasy sekildi jaqsy jetilgen. Bulardyń barlyǵy Elbasymyzdyń saıasaty men osy jerdegi bılik pen halyqtyń jumyla atqarǵan eńbegi dep bilemin. Aldaǵy ýaqytta da bul óńir óz damý qarqynyn baıaýlatpaı, el ekonomıkasyna súbeli úles qosady degen oıdamyn, - dedi óz sózinde Qoǵamdyq damý mınıstri.
Qazaqstanda azamattyq qoǵamdy qalyptastyrýdyń barlyq alǵysharty bar. Respýblıka boıynsha 22 myńnan astam qoǵamdyq uıym tirkeýden ótken. Ádilet mınıstrligi usynǵan málimetterge súıensek, Batys Qazaqstan oblysynda 717-den astam uıym bar eken. Alaıda bazaǵa tirkelgen zańdy tulǵalardyń birazynda júıeli jumys joq. Mınıstr qaǵaz júzinde ǵana turǵan mundaı uıymdardyń sanyn azaıtyp, osy saladaǵy zańnamany qaıta qaraý qajettigin aıtyp ótti. «Aımaqtyń áleýmettik mańyzdy máselelerin sheshýde úkimettik emes sektordyń úlesin arttyrý qajet» - mınıstrdiń pikiri osy.
– Elbasy úkimettik emes uıymdardyń múmkindikterin tereń túsinip, joǵary baǵalap otyr. Jáne olarǵa erekshe kóńil aýdaryp, únemi qoldaý kórsetedi. Memleket basshysynyń «Qazaqstan joly – 2050: Bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynda memleket, úkimettik emes sektor jáne bıznes arasyndaǵy ózara is-qımyldyń jańartylǵan tásilderi kerek dep atap ótti. VII Azamattyq forýmdaǵy usynystardy iske asyrýda qajetti sheshimder qabyldanyp, oblystaǵy memlekettik qurylymdar jáne azamattyq qoǵam ınstıtýttary arasynda iskerlik áriptestik qatynasty nyǵaıtý baǵytyndaǵy jumystar júrgizilýde. Batys Qazaqstan oblysynda jergilikti atqarýshy bılik pen qoǵamdyq uıymdar arasynda ózara tyǵyz qarym-qatynas ornatylyp, azamattyq bastamalardy júzege asyrýǵa atsalysyp júrgen qoǵamdyq uıymdardyń qatary jyl saıyn artyp keledi. Memleket tarapynan da azamattyq qoǵamdy damytýǵa baǵyttalǵan keshendi jumys turaqty júrgizilýde. Mysaly oblysta memlekettik-áleýmettik tapsyrys kólemi sońǵy alty jylda 6 esege ósti. Eger 2012 jyly 138 mln. teńge bólinip, 120 joba júzege asyrylsa, bıyl 834 mln. teńge qarjyǵa 200-deı joba oryndalyp jatyr. О́ńirde úkimettik emes uıymdar sany da artyp keledi. 2008 jyly mundaı uıym sany – 150 bolsa, qazir olar 655-ke jetti, – dedi óńir basshysy Altaı Kólginov óz sózinde.
Batys Qazaqstan oblysynda búginde saıası partııalardyń 6 fılıaly, 50 etnomádenı ortalyq, 15 kásipodaq uıymy bar. Oblystyq, qalalyq jáne aýdandyq deńgeıde 14 qoǵamdyq keńes jumys isteıdi. Bul keńes músheleriniń 77 paıyzy – azamattyq qoǵam ókilderi. Qoǵamdyq uıymdar bıyl Batys Qazaqstan oblystyq jastar saıasaty, ishki saıasat, tilderdi damytý, jumyspen qamtýdy úılestirý, dinı ister jáne densaýlyq saqtaý basqarmasy sekildi alty qurylymnyń jalpy somasy 834 mln. teńge bolatyn 198 jobasyn júzege asyryp jatyr.
Forým aıasynda Qazaqstan Respýblıkasy Qoǵamdyq damý mınıstrligi, Batys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi jáne «Qazaqstannyń Azamattyq Alıansy» ZTB arasynda azamattyq qoǵam ınstıtýttaryn damytýǵa járdemdesý týraly kelisimge qol qoıyldy.
Sonymen qatar «Batys Qazaqstan oblysy aýmaǵyndaǵy azamattyq bastamalar men úshinshi sektordy damytýǵa qosqan úlesi úshin» birqatar úkimettik emes uıymdar men qoǵamdyq birlestik músheleri mınıstrliktiń jáne oblys ákiminiń Alǵyshattarymen marapattaldy. Sonyń ishinde «Nur» balalar úıi men mektep-ınternattary túlekteriniń Batys Qazaqstan odaǵy» qoǵamdyq birlestiginiń ókili Gennadıı Frank, «Demeý» múgedekterdi qoldaý qoǵamy» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Birjan Qojaqov, «BQO Azamattyq Alıans» ZTB prezıdenti Merýert Sankaeva, Batys Qazaqstan oblystyq «Bolashaq» korporatıvtik qorynyń dırektory Saltanat Tumanbaeva, «Ǵylymı zertteýlerdi qoldaý qorynyń» dırektory Aıbolat Qurymbaev mınıstrdiń alǵys hatyna, «Nagıb Jıganovtyń halyqaralyq shoqjuldyzdary» jeke qorynyń tóraıymy Svetlana Tenısheva, «Jaıyq tańy» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy Gúlbarshyn Mushtanova, «Jaıyq daýysy» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy Hadısha Muqanova, Terekti aýdanyndaǵy «Áıel. Qoǵam. Bolashaq» qoǵamdyq uıymynyń jetekshisi Gúlmıra Tólegenova Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń alǵys hatyna ıe boldy.
Tústen keıin forým jumysy «Áleýmettik jobalardy qarjylandyrý kózderi», «Azamattyq qoǵam jáne memleket: áleýmettik bastamalardy tıimdi iske asyrý joldary», «Qoǵamnyń áleýmettik máselesin sheshýdegi ÚEU róli» taqyrybyndaǵy seksııa otyrystaryna jalǵasty.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan
Sýretti túsirgen Temirbolat TOQMÁMBETOV