Sońǵy jyldary Jezqazǵan-Ulytaý óńirinde jasalyp jatqan jaqsylyqtardy aýyz toltyryp aıtýǵa bolady. Muny aldymen Elbasynyń tikeleı tapsyrmasy dep uǵynsaq, ekinshiden Qaraǵandy oblysy basshylyǵynyń shalǵaı jatqan ólkeni qamqorlyqqa alýǵa asa jaýapkershilikpen qaraǵany dep te qabyldaǵan jón shyǵar.
Taıaýda Jezqazǵan mys balqytý zaýytynda ekinshi ken-termııalyq pesh iske qosylyp, kásiporyn tolyq qýatynda jumys isteı bastady. Shıkizat kóziniń jetispeýshiliginen 2009 jyldan beri zaýytta bir ǵana pesh jumys istep kelgen bolatyn. Mys qorytý zaýytynyń metallýrgterin quttyqtaǵan óńir basshysy E.Qoshanov atalǵan óndiristiń elimiz úshin de paıdasy zor ekenin aıtty.
– Eger zaýyt on jyl kóleminde óziniń jartylaı qýatynda ǵana jumys istep, 100 myń tonna mys óndirip kelse, endi ekinshi peshtiń kómegimen elimiz 200 myń tonna mys alatyn bolady, – dedi Erlan Qoshanov. – Bul Elbasynyń tikeleı tapsyrmasymen Jezqazǵan mańynda jańa mıneraldy ken oryndaryn barlaý, ashý jáne qurýdyń nátıjesinde múmkin bolyp otyr. Jezqazǵannyń bolashaǵy zor dep oılaımyn.
Jańasha baǵytta jumys isteı bastaǵan kásiporyn túrli qıyndyqtarǵa qaramastan, shıkizat bazasyn keńeıtti. Ol «QazMınerals» JShS jáne basqa da jańa ken-baıytý nysandarynyń iske qosylýy arqyly múmkin boldy.
– Búgin biz Jezqazǵan mys balqytý zaýytynyń qaıta jandanýyna kýá bolyp otyrmyz. Birinshi kezekte, Elbasymyzǵa 2012 jyly «Qazaqmys» korporasııasynyń ken-shıkizat bazasyn tolyqtyrý týraly sheshim qabyldaǵany úshin alǵysymdy bildirgim keledi, – dep aǵynan jaryldy «Kazakhmys Holding» JShS dırektorlar keńesiniń basqarma tóraǵasy Edýard Ogaı. Sonymen qatar zaýyt ujymyna da zor alǵys aıtamyn. Osynyń barlyǵy sizderdiń kóz aldaryńyzdan ótti. Nátıjesinde óndirisimizde barlyǵy qaıta jandanyp, burynǵydaı jumys isteýdi bastap ketti.
Jalpy, jańa ken-termııalyq peshtiń iske qosylýy 600-ge jýyq adamǵa jumys beredi. Mys balqytý zaýytyndaǵy eki pesh birdeı jumys istegendegi qyzmetkerlerdiń jalpy sany 2 myń adamnan asty.
Jalpy, Jezqazǵan óńirin damytý Elbasynyń erekshe nazarynda. Budan birneshe jyl buryn Memleket basshysynyń tikeleı tapsyrmasymen aımaqta respýblıkalyq mańyzdaǵy temir jol salynǵan bolatyn. Ol qurylys jáne jol ınfraqurylymyn damytýǵa myqty serpin berdi.
Bul jumystar qazir de jalǵasyn tapqan. Bıyldan bastap munda úlken sporttyq keshen men daryndy balalarǵa arnalǵan mektep salý josparlanǵan.
Jezqazǵan jurtyn qýanyshqa bólegen oqıǵanyń biri «Uly Dala» atty zamanaýı gıpermarkettiń ashylýy boldy. Jezqazǵan men Sátbaev qalasynyń arasynda boı kótergen iri saýda ortalyǵynyń qurylysyna «Kazakhmys Holding» kompanııasy 2 mlrd teńge ınvestısııa salǵan eken.
– Kásiporyn otbasylyq bıýdjetti qoldap, paıdaly taǵam usynýdy maqsat etti. Biz negizgi azyq-túlik ónimderiniń baǵalaryna taldaý jasadyq. Gıpermarkettegi negizgi tutynýshylyq sebet baǵasynyń tómendigi orta eseppen 28,7%-dy quraıdy. Buǵan ónim óndirýshilermen jáne jetkizýshilermen tikeleı jumys isteýdiń nátıjesinde qol jetkizip otyrmyz. Gıpermarketke shamamen otandyq 50 kompanııa óz ónimderin jetkizedi, – dedi atalǵan jobanyń bas merdigeri jáne operatory «PIK «Iýtarııa ltd» JShS-niń dırektory Sáýle Sháýenova.
Zamanaýı gıpermarkette barlyq úderisti basqarý úshin avtomattandyrylǵan esepteý jelisi, álemdik ónim óndirýshiler taýarlarynyń ózindik qunyn esepteıtin baǵdarlama, urlyqqa qarsy júıe ornatylǵan. Bir kúnde 3 myńnan astam tutynýshyǵa qyzmet kórsete alatyn saýda nysanynda 180-ge jýyq adam jumys isteıdi.
О́ndiristi óńir turǵyndaryna maıdaı jaǵatyn taǵy bir jańalyq – «Qazenergııaortalyq» JShS byltyr 1 jeltoqsannan bastap Jezqazǵan jáne Sátbaev qalalarynda energııamen qamtý tarıfin tómendetti. Bul týraly Jezqazǵan qalasynyń ákimi Qaırat Begimov málimdedi.
Qala basshylyǵynyń uıǵarymynsha, tarıfterdiń tómendeýi shaǵyn jáne orta bıznes úshin de tıimdi. Al kásipkerlikti damytý, sáıkesinshe aımaqqa jumyldyratyn ınvestısııany ulǵaıtýǵa múmkindik beredi. Jalpy, jyl basynan beri munda saýda jáne qyzmet kórsetý salasynda jańa 28 bıznes nysany paıda bolǵanyn aıta ketken lázim. Munyń ózi jańadan 106 jumys ornyn ashýǵa septigin tıgizdi. Al salynǵan ınvestısııalardyń jalpy somasy 748 mln teńgege jetken.
Jezqazǵan qalasynda memlekettik deńgeıdegi baǵdarlamalardyń erekshe nazarǵa alynǵany da qýantady. Mysaly, «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha bıyl jalpy somasy 500 mln teńgeden asatyn 16 joba júzege asyrylypty. Budan bólek, «Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý» baǵdarlamasy boıynsha 243 adam jańa mamandyqtardy meńgergen. Jumyssyz júrgen 3084 adam eńbekke aralasyp, áleýmettik jumys oryndaryna jáne jastar is-tájirıbesine 236 adam jiberilgen. Aqyly qoǵamdyq jumystarǵa 580 adam tartylyp, jalpy somasy 85 mln teńge bolatyn 16 shaǵyn nesıe berildi. Osy sharalar arqyly óńirdegi jumyssyzdar sanyn 20%-ǵa tómendetýge qol jetkizilgen.
Mine, byltyr Jezqazǵan óńirine ıgi yqpalyn tıgizgen jobalar osylaısha oń nátıjesin bere bastady.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
Qaraǵandy oblysy,
Jezqazǵan qalasy