Sársenbi, 11 qańtar 2012 6:02
2011 jylǵy 30 jeltoqsan, Astana qalasy
Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń keıbir normatıvtik qaýlylaryna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly
Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń ózgerýine jáne sot praktıkasyn odan ári qalyptastyrýdyń qajettiligine baılanysty Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń jalpy otyrysyqaýly etedi:
Sársenbi, 11 qańtar 2012 6:02
2011 jylǵy 30 jeltoqsan, Astana qalasy
Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń keıbir normatıvtik qaýlylaryna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly
Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń ózgerýine jáne sot praktıkasyn odan ári qalyptastyrýdyń qajettiligine baılanysty Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń jalpy otyrysyqaýly etedi:
I. Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń mynadaı normatıvtik qaýlylaryna ózgerister men tolyqtyrýlar engizilsin:1. «Múlikti tyıym salýdan bosatý týraly ister jónindegi sot praktıkasy týraly» 1975 jylǵy 24 naýryzdaǵy № 2 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Soty Plenýmynyń 1978 jylǵy 21 qyrkúıektegi № 18, 1987 jylǵy 2 qazandaǵy № 11, 1988 jylǵy 23 qyrkúıektegi № 7, 1998 jylǵy 15 mamyrdaǵy № 5 qaýlylarymen jáne Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2004 jylǵy 18 maýsymdaǵy № 13 normatıvtik qaýlysymen engizilgen ózgeristerimen birge:1) mynadaı mazmundaǵy 1-1-tarmaqpen tolyqtyrylsyn:«1-1. Azamattyq sot isin júrgizý tártibinde óndirip alýshynyń, boryshkerdiń jáne úshinshi tulǵanyń múliktik quqyqtaryn qorǵaý sot oryndaýshysynyń áreketine (áreketsizdigine) shaǵymdaný tártibinde nemese talap qoıý tártibinde júzege asyrylady.Atqarýshylyq is júrgizý prosesinde múlikke tyıym salý kezinde sot oryndaýshysynyń áreketine (áreketsizdigine) nemese osyndaı áreketterdi jasaýdan bas tartýǵa óndirip alýshy nemese boryshker jáne basqa tulǵalar shaǵym berýi múmkin, shaǵym Qazaqstan Respýblıkasy Azamattyq is júrgizý kodeksiniń (budan ári – AIJK) 240-5-babynda kózdelgen tártipte qaralýǵa jatady.О́ndirip alynatyn múliktiń tıesililigine baılanysty azamattyq quqyq týraly daýlar talap qoıý isin júrgizý tártibinde qaralady (AIJK-niń 240-6-babynyń birinshi bóligi)»;2) 2-tarmaqtyń sońǵy sóılemi alyp tastalsyn;3) 3-tarmaq «qysqartý» degen sózdiń ornyna «qysqartýǵa jol berilmeıdi, óıtkeni» degen sózdermen tolyqtyrylsyn;4) 5-tarmaq «sottalýshy jáne» degen sózderden keıin «respýblıkalyq menshikke aınaldyrylǵan (túsken) múlikti esepke alý, saqtaý, baǵalaý jáne ony odan ári paıdalaný boıynsha jumysty uıymdastyrýǵa ýákiletti tıisti organ retinde (AIJK-niń 240-6-babynyń 4-bóligi).» degen sózdermen tolyqtyrylsyn;5) 7-tarmaqtaǵy «35» degen sıfrlar «55» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn;6) 10-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«10. Tárkilenýge tıisti múlikti tyıym salýdan bosatýǵa qatysty daý týyndaǵan jaǵdaıda, kórsetilgen mán-jaı múlikti zattaı qaıtarý múmkindigine áser etetindikten, sot bul múliktiń alynǵanyn jáne onyń qaıda turǵanyn anyqtaýy qajet.Qoıylǵan talaptar negizdi dep tanylǵan jaǵdaıda, eger tárkileýge jatatyn múlik respýblıkalyq menshikke aınaldyrylǵan (túsken) múlikti esepke alý, saqtaý, baǵalaý jáne ony odan ári paıdalaný boıynsha jumysty uıymdastyrýǵa ýákiletti tıisti organda bolsa jáne olar ony satý úshin saýda uıymdaryna, basqa uıymdarǵa satý, qaıta óńdeý úshin nemese tegin berse, onda bul múlik zattaı qaıtarylýǵa jatady. Respýblıkalyq menshikke aınaldyrylǵan (túsken) múlikti esepke alý, saqtaý, baǵalaý jáne ony odan ári paıdalaný boıynsha jumysty uıymdastyrýǵa ýákiletti tıisti organnan basqa kórsetilgen uıymdar isti qaraýǵa qatystyrylady jáne olarǵa múlikti qaıtarý jónindegi mindet júkteledi.Eger múlikti tárkileýge baılanysty tyıym salynǵan múlik satylsa nemese qaıtadan óńdeýge jiberilse, talapkerge satylǵan múlikten alynǵan soma óteledi.Sýdıa múddeli adamdardyń aryzyna qaramastan, múliktiń boryshkerge nemese basqa da adamdarǵa tıesililigine qaramastan, múlikke tyıym salý kezinde sot oryndaýshysynyń áreketterinen tyıym salýdy joıýǵa negiz bolatyn zań buzýshylyqty anyqtap, múlikti tyıym salýdan bosatýǵa mindetti.».2. «Tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý týraly zańnamany sottardyń qoldaný tájirıbesi týraly» 1996 jylǵy 25 shildedegi № 7 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2004 jylǵy 18 maýsymdaǵy № 9 normatıvtik qaýlysymen engizilgen ózgeristerimen birge:1) 1-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«1. «Tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý týraly» 2010 jylǵy 4 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy (budan ári – Zań) tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń quqyqtyq, ekonomıkalyq jáne áleýmettik negizderin, sondaı-aq tutynýshylardy qaýipsiz jáne sapaly taýarlarmen (jumyspen, kórsetiletin qyzmetpen) qamtamasyz etý jónindegi sharalardy anyqtaıdy jáne tutynýshylar – jeke tulǵalar, ıaǵnı jeke turmystyq qajettilikteri úshin taýarlardy satyp alatyn jáne paıdalanatyn, jumystar men kórsetiletin qyzmetterge tapsyrys beretin ne osyndaı nıeti bar Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary, sheteldikter jáne azamattyǵy joq adamdar (Qazaqstan Respýblıkasy Azamattyq kodeksiniń 12-baby (budan ári – AK) jáne taýarlardy satýshylardyń ne olardy óndirýshilerdiń, sondaı-aq menshik túri men zańdy tulǵanyń qurylý nysanyna qaramastan qyzmetter men jumystardy atqarýshylardyń, sonyń ishinde jeke kásipkerlerdiń arasyndaǵy qatynasty retteıdi (AK-niń 19-baby) jáne ol kúshine engennen keıin týyndaıtyn nemese jasalatyn quqyqtyq qatynastarǵa qoldanylady (AK-niń 4, 383-baptary).Tutynýshylardyń qarjylyq, áleýmettik, medısınalyq, týrıstik jáne kórsetiletin ózge de qyzmet salalaryndaǵy quqyqtary, sondaı-aq olardy qorǵaý máseleleri Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarymen belgilenedi (Zańnyń 2-babynyń 2-tarmaǵy).»;2) 2-tarmaqta:birinshi abzastaǵy «Tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý týraly» degen sózder alyp tastalsyn;ekinshi abzas alyp tastalsyn;3) 3-tarmaqta:birinshi abzastaǵy «Tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý týraly» degen sózder alyp tastalsyn;ekinshi abzastaǵy «Zańnyń 2-babynyń 2-tarmaǵy jáne» degen sıfrlar men sózder alyp tastalsyn;4) 4-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«4. Jalpy erejege sáıkes (AIJK-niń 31-baby) talaptar jeke tulǵalarǵa olardyń turǵylyqty jeri boıynsha jáne zańdy tulǵalarǵa – olardyń turǵan jeri boıynsha qoıylady. Sonymen qatar talap qoıýshynyń tańdaýy boıynsha (AIJK-niń 32-babynyń 9-bóligi) tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly talaptar talap qoıýshynyń turǵylyqty jeri ne sharttyń jasalǵan nemese oryndalǵan orny boıynsha qoıylýy múmkin, sondyqtan talap aryzdy qabyldaǵan kezde sottar talapkerdiń isti qaraý ornyn tańdaý quqyǵyn eskerýge tıis.»;5) 5-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«5. Zańnyń 42-babymen tutynýshylardyń qoǵamdyq uıymdarynyń talaptaryn sheshýdiń aldyn ala sottan tys tártibi belgilengen. Eger atalǵan uıymdar isti retteýdiń tártibin saqtamasa jáne mundaı múmkindik bolsa, sýdıa aryzdy AIJK-niń 154-baby birinshi bóliginiń 1) tarmaqshasyna sáıkes keri qaıtarady.Zańmen tutynýshy úshin talaptardy sheshýdiń sottan tys tártibi kózdelmegen.Sotta qaraý úshin tutynýshylardyń múddesin qorǵap talaptar qoıǵan tutynýshylardyń qoǵamdyq birlestikterinen, qaýymdastyqtardan (odaqtardan) memlekettik baj óndirilmeıdi («Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń kodeksi (Salyq kodeksi)» 541-babynyń 10) tarmaqshasy, Zańnyń 42-baby).Sonymen qatar, tutynýshylar sotqa ózderi júgingen kezde olardyń quqyqtaryn buzýmen baılanysty talaptar boıynsha memlekettik bajdy tóleýden bosatylmaıdy.Mundaı jaǵdaılarda memleketke jáne taraptarǵa sot shyǵyndarynyń ornyn toltyrý, olardy taraptar arasynda bólý AIJK-niń 110, 115, 116-baptarynyń erejeleri boıynsha júzege asyrylady.»;6) 6-tarmaqtaǵy ««Tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý týraly» Zańnyń 22-babyna jáne» degen sózder alyp tastalsyn;7) 7-tarmaqta:birinshi sóılem alyp tastalsyn;ekinshi sóılemde «nemese prokýror arqyly» degen sózder alyp tastalsyn;8) 8-tarmaqta:birinshi abzastaǵy «18» degen sıfrlar «21» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn;ekinshi abzastaǵy «23-babynyń 4-bóliginde» degen sıfrlar men sózder tıisinshe «42-babynyń 1-2-bóliginde» degen sıfrlarmen jáne sózdermen aýystyrylsyn;9) 10-tarmaqta:birinshi abzas mynadaı redaksııada jazylsyn:«Bólshek satyp alý-satý shartyn jasaý sátin anyqtaý kezinde sottar AK-niń 446-babyn basshylyqqa alýǵa tıis, oǵan sáıkes, eger zańnamalyq aktilerde nemese bólshek satyp alý-satý shartynda, sonyń ishinde satyp alýshy qosylatyn formýlıarlarda nemese ózge de standartty nysandardyń talaptarymen ózgeshe belgilenbese, satýshy satyp alýshyǵa kassalyq nemese taýar chegin nemese taýardyń tólengendigin rastaıtyn ózge qujatty bergen sátten bastap bólshek satyp alý-satý sharty tıisti nysanda jasalǵan dep esepteledi (AIJK-niń 389-baby).»;ekinshi abzas mynadaı redaksııada jazylsyn:«Taraptar arasynda shart máni, baǵa jáne taraptardyń eń bolmaǵanda biri kelisýdi talap etken basqa sharttar týraly taraptar arasynda kelisimge qol jetken kezde bólshek satyp alý-satý sharty taýar qunyna qaramastan aýyzsha túrde jasalady.»;sońǵy abzas alyp tastalsyn;10) 11-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«11. Tutynýshy men qyzmet kórsetýshi kásiporynnyń qyzmetkeri qyzmet kórsetý prosesinde olardyń namysyn, qadir-qasıetin qurmetteýge, ımandylyq jáne ádeptilik normalaryn saqtaýǵa teń quqyǵy bar. Bul talap oryndalmaǵan jaǵdaıda jábirlenýshi AK-niń 9, 141-143-baptarynyń erejesi boıynsha óz quqyǵyn qorǵaý úshin sotqa shaǵymdana alady.»;11) 12-tarmaq alyp tastalsyn;12) 13- tarmaqta:«15-babynyń 1-tarmaǵyna» degen sıfrlar men sózder «16-babyna» degen sıfrlarmen jáne sózben aýystyrylsyn;ekinshi abzas mynadaı redaksııada jazylsyn:«Onyń kinásine jáne tutynýshynyń onymen sharttyq qatynastarda bolǵandyǵyna nemese bolmaǵandyǵyna qaramastan, keltirilgen zııan satýshynyń (daıyndaýshynyń, oryndaýshynyń) óteýine jatady. (Zańnyń 31-babynyń 1-tarmaǵy).»;13) 14-tarmaqtyń ekinshi jáne tórtinshi abzastary alyp tastalsyn.3. «Azamattardyń turǵyn úı-jaılardy jekeshelendirý jónindegi zańdardy sottardyń qoldaný tájirıbesi týraly» 1997 jylǵy 18 shildedegi № 9 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2004 jylǵy 18 maýsymdaǵy № 8 normatıvtik qaýlysymen engizilgen ózgeristerimen jáne tolyqtyrýlarymen birge:1) 3-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«3. Memlekettik kásiporyndar, mekemeler, uıymdar ózge menshik nysanyna aýysqan kezde nemese olardy taratqan kezde kásiporyndardyń sharýashylyq júrgizýindegi nemese mekemelerdiń jedel basqarýyndaǵy turǵyn úı qory osy kásiporyndar men mekemelerdiń, ózge de zańdy tulǵalardyń quqyqtyq mırasqorlarynyń sharýashylyq júrgizýine nemese jedel basqarýyna ne jergilikti atqarýshy organnyń qaramaǵyna azamattardyń barlyq turǵyn úı, sonyń ishinde turǵyn úıdi jekeshelendirý quqyqtaryn saqtaı otyryp, belgilengen tártippen berilýge tıis. Sonymen birge, eger menshik nysanyn ózgertken memlekettik kásiporyndar men mekemelerdiń quqyqtyq mırasqorlary óz qarajatynyń esebinen turǵyn úı-jaılar salsa nemese satyp alsa, onda mundaı úı-jaılardy jaldaý sharty boıynsha onda turatyn adamdar tek menshik ıesiniń kelisimimen jekeshelendire alady.»;2) 4-tarmaqtyń ekinshi jáne úshinshi abzastaryndaǵy «496» degen sıfrlar «535» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn;3) qazaq tilindegi mátinge qatysy joq;4) qazaq tilindegi mátinge qatysy joq.4. «Qazaqstan Respýblıkasynda sot bıligi týraly zańdardy qoldanýdyń keıbir máseleleri týraly» 1998 jylǵy 14 mamyrdaǵy № 1 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2008 jylǵy 22 jeltoqsandaǵy № 8 normatıvtik qaýlysymen engizilgen ózgeristerimen jáne tolyqtyrýlarymen birge:1) 2-tarmaqtyń ekinshi abzasynda «apellıasııalyq» degen sózden keıin «, kassasııalyq» degen sózben tolyqtyrylsyn;2) 7-tarmaqta:úshinshi, tórtinshi abzastardaǵy «qaýlysyn», «qaýlylaryn» degen sózder tıisinshe «aktisin», «aktilerin» degen sózdermen aýystyrylsyn;besinshi abzas alyp tastalsyn;3) 9-tarmaqtyń birinshi abzasy «kez kelgen árekettiń» degen sózderden keıin «(áreketsizdiktiń)» degen sózben tolyqtyrylsyn;4) 10-tarmaqtyń ekinshi abzasy «Apellıasııalyq» degen sózden keıin «, kassasııalyq» degen sózben tolyqtyrylsyn.5. «Sottardyń densaýlyqqa keltirilgen zııandy óteý jónindegi respýblıka zańdaryn qoldanýdyń keıbir máseleleri týraly» 1999 jylǵy 9 shildedegi №9 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2004 jylǵy 18 maýsymdaǵy № 12 normatıvtik qaýlysymen engizilgen ózgeristerimen jáne tolyqtyrýlarymen birge:1) 1-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«1. Sharttyq jáne basqa da mindettemelerdi oryndaǵan kezde azamattardyń ómiri men densaýlyǵyna keltirilgen zııandy óteýmen baılanysty daýlar, eger zııan keltirgen tulǵanyń joǵary jaýapkershiligi zańnamalyq aktilermen nemese shartpen kózdelmese, Qazaqstan Respýblıkasy Azamattyq kodeksiniń (budan ári – AK) 47-taraýynda kózdelgen normalarǵa sáıkes, azamattyq sot isin júrgizý tártibinde sheshiledi.Sharttyq mindettemeler dep sharttan týyndaıtyn mindettemelerdi túsingen jón. Mundaı sharttarǵa eńbek shartyn (kelisim-shart), tapsyrma shartyn jáne t.b. jatqyzýǵa bolady.О́zge de mán-jaılar dep jábirlenýshimen sharttyq qatynasta bolmaǵan adamnyń keltirgen zııandy óndirý jónindegi mindettemelerin, mysaly, aınalasyndaǵylar úshin asa qaýipti jaǵdaı (joǵary qaýip kózin) týyndatqan adamnyń qyzmetin jáne basqany túsingen jón.»;3) 2, 3 jáne 4-tarmaqtar mynadaı redaksııada jazylsyn:«2. Sharttyq jáne ózge de mindettemelerdi oryndaýy kezinde jábirlenýshiniń ómiri men densaýlyǵyna keltirilgen zııandy óteý týraly talap aryz nysany men mazmuny jaǵynan Azamattyq is júrgizý kodeksiniń (budan ári – AIJK) 150, 151-baptaryna sáıkes bolýǵa tıis.Qoıylǵan talaptardyń sıpatyna qaraı talap aryzǵa jábirlenýshige zııan keltirilgeni týraly rastaıtyn dáleldemeler, atap aıtqanda, uıym ákimshiliginiń eńbek jaraqatyn alǵan qyzmetkerge keltirilgen zııandy óteý týraly sheshimi (buıryǵy, ókimi); jazataıym jaǵdaı nemese qyzmetkerdiń eńbek qyzmetine baılanysty densaýlyǵyna keltirilgen ózge de zaqym týraly akt; jazataıym jaǵdaıdy arnaıy tekserý týraly akt; dárigerlik-áleýmettik saraptama komıssııasynyń (DÁSK) eńbek mindetterin atqarýyna baılanysty jaraqat alǵan nemese densaýlyǵyna ózgedeı zııan keltirilgen qyzmetkerdiń kásiptik eńbek qabiletin joǵaltý dárejesin (paıyzben alǵanda) anyqtaý týraly qorytyndysy; sot-medısınalyq saraptama komıssııasynyń densaýlyqqa basqadaı zaqym kelgen jaǵdaıda bergen qorytyndysy; jábirlenýshiniń basqa adamnyń kútimin jáne basqa qosymsha shyǵyndardyń túrlerin qajetsinetini týraly qorytyndy; AK-niń 938-babyna sáıkes esepteletin ortasha aılyq eseptik kórsetkishtiń (tabystyń) mólsheri týraly málimetter, sondaı-aq basqa da qajetti qujattar qosa tirkelýge tıis.Aryzdyń durys qaralýy úshin taraptardyń qajetti dáleldemelerdi usynýy múmkin bolmaǵan jaǵdaıda, sýdıa dáleldi ótinish boıynsha, AIJK-niń 15-babynyń 2-bóligine sáıkes, qajetti materıaldardy uıymnan nemese múddeli adamdardan osyndaı dáleldemelerdi suratyp alýǵa yqpal etýge mindetti.3. О́ndiristegi jazataıym jaǵdaı nemese qyzmetkerdiń densaýlyǵyna ózge de zaqym keltirilgeni týraly belgilengen nysandaǵy aktige eńbek qorǵaý qyzmetiniń jáne uıym qurylymynyń jetekshileri qol qoıady, ony jumys berýshi bekitip, uıymnyń mórimen kýálandyrady. Kásiptik aýrýǵa shaldyqqan (ýlanǵan) jaǵdaıda tıisti aktige Memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qyzmet organynyń ókilderi de qol qoıady.Eger jumys berýshi zańdy tulǵany qurmaǵan adam bolsa, onda belgilengen nysandaǵy aktini jumys berýshi toltyryp, qolyn qoıady jáne notarıat arqyly kýálandyrady.4. Tolyq ne ishinara kásibı eńbek qabilettiligin, al olaı bolmaǵan jaǵdaıda – jalpy eńbek qabilettiligin joǵaltqan zardap shegýshiler densaýlyqqa kelgen zııandy ótettirýge quqyly. Eger kámelettik jasqa jetpegen, on tórt jasqa tolmaǵan (jasóspirim) jáne eńbekaqy almaıtyn adam mertikse nemese onyń densaýlyǵyna ózge de zaqym kelse, densaýlyǵynyń zaqymdanýyna baılanysty shyǵyndar ótelýge jatady.Jábirlenýshi (asyraýshy) qaıtys bolǵan jaǵdaıda onyń asyraýyndaǵy nemese ol qaıtys bolǵan kúnge deıin odan járdem alyp turýǵa quqyǵy bolǵan eńbekke jaramsyz adamdar, sondaı-aq adam qaıtys bolǵannan keıin dúnıege kelgen onyń balasy, sondaı-aq AK-niń 940-babynyń 1-tarmaǵynda kórsetilgen basqa da adamdar zııandy ótetý quqyǵyna ıe bolady.Kelisimshart boıynsha, eńbek (qyzmet) mindetterin, áskerı qyzmet mindetterin oryndaýmen baılanysty jumysshynyń densaýlyǵyna kelgen zııandy uıym nemese jumys berýshi jeke tulǵa, eger olardyń kinási anyqtalǵan jaǵdaıda ǵana óteıdi.Eger jumysshynyń densaýlyǵyna kelisimshart boıynsha, eńbek (qyzmet) mindetterin, áskerı qyzmet mindetterin oryndaýmen baılanysty zııan joǵary qaýip kózi arqyly keltirilse, mundaı zııan keltirgeni úshin joǵary qaýip kóziniń ıesi jaýapty bolady.Alaıda, eger uıym nemese jumys berýshi-jeke tulǵa bergen kólikpen jumys ornyna bara jatqanda nemese odan qaıtar jolda jumysshynyń ómirine jáne densaýlyǵyna zııan kelse, onda jumys berýshi-jeke tulǵa zardap shegýshiniń aldynda jaýapty bolady.»;3) 2-1-tarmaq alyp tastalsyn;4) 13-tarmaqtaǵy «Erejeniń 5-tarmaǵynyń 1-abzasyna sáıkes, ıaǵnı» degen sózder alyp tastalsyn;5) 14-tarmaqtaǵy «ETM» degen sóz «túzeý mekemesiniń» degen sózdermen aýystyrylsyn;6) 17-tarmaqtyń birinshi abzasynda «eńbek qabilettiligi deńgeıiniń ózgerýi» degen sózderden keıin «, sondaı-aq ómir súrý qunynyń ósýi» degen sózdermen tolyqtyrylsyn;7) 18-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«18. Eger jumys ornynda mertigý uıymnyń jáne jumys berýshi jeke tulǵanyń kinásinen emes, jumysshynyń óreskel abaısyzdyǵynan bolǵany týraly málimetter bolǵan jaǵdaıda, sot sol qaıǵyly oqıǵany Eńbek kodeksiniń 324-babymen anyqtalatyn tártip boıynsha qaraǵan komıssııanyń sheshimin suratýǵa mindetti.Komıssııanyń jábirlenýshi kinásiniń dárejesi týraly sheshimi dáleldemelerdiń biri bolyp tabylady, ol istiń barlyq materıaldarymen birge AIJK-niń 77-babyna sáıkes baǵalaýǵa jatady.Sot jábirlenýshiniń is-qımylynda óreskel abaısyzdyqty anyqtap, óteletin zııan mólsherin onyń kinásiniń dárejesine qaraı azaıtýǵa tıis. Bul oraıda, qosymsha shyǵyndardy óteý (AK-niń 937-baby), azamattyń qaıtys bolýy saldarynan zalal shekken adamdarǵa zııandy óteý kezinde (AK-niń 940-baby), sondaı-aq jerleýge jumsalǵan shyǵyndardy óteý kezinde jábirlenýshiniń kinási eskerilmeıtinin sottar nazarda ustaǵandary jón.»;8) mynadaı mazmundaǵy 21-1-tarmaqpen tolyqtyrylsyn:«21-1. Erikti nemese mindetti túrde saqtandyrý tártibimen óziniń jaýaptylyǵyn saqtandyrǵan zańdy tulǵa nemese azamat, keltirilgen zııandy tolyq óteý úshin saqtandyrý somasy jetkiliksiz bolǵan jaǵdaıda saqtandyrý somasy men zalaldyń naqty mólsheriniń arasyndaǵy aıyrmany óteıdi (AK-niń 924-baby).»;9) 23-tarmaq alyp tastalsyn.6. «Azamattyq isterdi sottyń qaraýyna ázirleý týraly» 2001 jylǵy 13 jeltoqsandaǵy № 21 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2009 jylǵy 12 qańtardaǵy № 2 normatıvtik qaýlysymen engizilgen ózgerisimen birge:1) 2-tarmaqta:ekinshi abzasta «sot aktisi apellıasııalyq» degen sózderden keıin «, kassasııalyq» degen sózben tolyqtyrylsyn;ekinshi abzastaǵy ekinshi sóılem úshinshi abzas bolyp eseptelsin;mynadaı mazmundaǵy tórtinshi abzaspen tolyqtyrylsyn:«Isti sot talqylaýyna daıyndaý týraly uıǵarymdy shyǵarǵannan keıin sýdıa jaýapkerge talap aryzdyń jáne oǵan qosa tirkelgen qujattardyń kóshirmelerin jiberedi ne tapsyrady jáne belgilengen merzimde talap aryzǵa pikir (qarsylyq) berýdi mindetteıdi. Pikirge ýákiletti adam qol qoıýǵa tıis jáne pikirdiń túpnusqasy men kóshirmeleri iske qatysatyn adamdardyń sanyna sáıkes etilip, olardyń sot otyrysy bastalǵanǵa deıin tanysýyna múmkindik beretindeı etip belgilengen merzimde sotqa usynylýǵa jáne AIJK-niń 169-1-babynyń talaptaryna sáıkes bolýǵa tıis.»;2) 8-tarmaqtyń birinshi abzasy «quqyqtaryn túsindiredi» degen sózderden keıin «, bul rette olarǵa atalǵan is júrgizý áreketterin jasaý nemese jasamaý saldary týraly eskertilýge tıis» (AIJK-niń 15-babynyń úshinshi bóligi)» degen sózdermen tolyqtyrylsyn.;3) 11-tarmaqtyń ekinshi abzasy alyp tastalsyn;4) 12-tarmaqtyń ekinshi abzasynda «sýdıanyń nemese taraptardyń bastamasymen» degen sózder «prosestiń kez kelgen satysynda, sonyń ishinde isti sot qaraýyna daıyndaý satysynda» degen sózdermen tolyqtyrylsyn;5) 14-tarmaq «isterdi qaraǵan kezde» degen sózderden keıin «, sondaı-aq AIJK-niń 55-babynyń ekinshi bóligimen kózdelgen jaǵdaılarda» degen sózdermen tolyqtyrylsyn.7. «Sottardyń azamattyq is júrgizý zańnamasynyń keıbir normalaryn qoldanýy týraly» 2003 jylǵy 20 naýryzdaǵy № 2 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2006 jylǵy 23 maýsymdaǵy №5, 2007 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy №12, 2008 jylǵy 22 jeltoqsandaǵy №19 normatıvtik qaýlylarymen engizilgen ózgeristerimen birge:1) 3 jáne 4-tarmaqtar alyp tastalsyn;2) 5-tarmaqtyń ekinshi abzasy alyp tastalsyn;3) 7-tarmaqtyń birinshi abzasyndaǵy «alqa quramynda qaralady» degen sózder «satydaǵy sot qaraıdy» degen sózben aýystyrylsyn;4) 8-tarmaqtyń besinshi abzasy «sotta qorǵaý» degen sózderden keıin «(is materıaldarymen tanysý, olardan úzindiler jasaý, ótinishter bildirý, daýdyń máni boıynsha túsindirmeler berý jáne t.b.)» degen sózdermen tolyqtyrylsyn;5) 11-tarmaqta:birinshi abzas «múliktik emes daýlar jónindegi» degen sózderden keıin «, sondaı-aq korporatıvtik daýlar jónindegi» degen sózdermen tolyqtyrylsyn;mynadaı mazmundaǵy abzaspen tolyqtyrylsyn:«AIJK-niń 30-babynda kórsetilgen korporatıvtik daýlarǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna sáıkes kommersııalyq uıymdar, kommersııalyq uıymdardyń jáne (nemese) jeke kásipkerlerdiń qaýymdastyǵy (odaǵy), ózin-ózi retteıtin uıym mártebesi bar kommersııalyq emes uıymdar jáne (nemese) onyń aksıonerleri (qatysýshylar, músheleri) taraptary bolyp tabylatyn daýlar jatady (AIJK-niń 24-babynyń 2-bóligi). Ondaı daýlarǵa, atap aıtqanda, aksııalarmen, qatysý úlesterimen mámile jasasýǵa baılanysty daýlardy, seriktestikterge qatysýshylar, aksıonerler arasynda osyndaı seriktestikter men aksıonerlik qoǵamdar qyzmetiniń máseleleri boıynsha daýlardy jatqyzýǵa bolady.»;6) 14-tarmaqta:ekinshi abzas mynadaı mazmundaǵy ekinshi sóılemmen tolyqtyrylsyn:«Eger jaýapker talapty ishinara moıyndasa, onda aryzdy qabyldaý ne qabyldamaý týraly uıǵarym osy bólikte ǵana shyǵarylady.»;osy abzastyń sońǵy sóılemi mynadaı redaksııada jazylsyn:«Atalǵan uıǵarym óz aldyna bólek is júrgizý qujaty bolyp tabylady, dáleldi bolýǵa tıis jáne sot sheshiminen bólek shaǵymdanýǵa jatpaıdy.»;7) 26-tarmaq mynadaı mazmundaǵy úshinshi abzaspen tolyqtyrylsyn:«Apellıasııalyq satydaǵy sot sondaı-aq sheshimdi tolyq nemese onyń bir bóliginiń kúshin joıyp, AIJK-niń 247 jáne 249-baptarynda kózdelgen negizdermen is boıynsha is júrgizýdi qysqartýǵa ne aryzdy qaraýsyz qaldyrýǵa quqyly. Apellıasııalyq satydaǵy sottyń kórsetilgen negizder boıynsha shyǵarǵan qaýlylary kassasııalyq tártippen shaǵymdalýy jáne olarǵa narazylyq keltirilýi múmkin.»;8) mynadaı mazmundaǵy 27-1-tarmaqpen tolyqtyrylsyn:«27-1. Apellıasııalyq shaǵym bergen tulǵa, apellıasııalyq narazylyq keltirgen prokýror apellıasııalyq satydaǵy sot sheshim shyǵarǵanǵa deıin olardan bas tartýǵa quqyly. Narazylyqtyń keri qaıtarylyp alynǵany týraly sot iske qatysýshy adamdarǵa habarlaıdy (AIJK-niń 341-babynyń birinshi bóligi).Eger sheshimge basqa adamdar shaǵymdanbasa nemese joǵary turǵan prokýror narazylyq keltirmese, sot shaǵymnan bas tartýdy jáne narazylyqty qaıtaryp alýdy qabyldaý týraly qaýly shyǵaryp, ol boıynsha apellıasııalyq is júrgizýdi qysqartady (AIJK-niń 341-babynyń ekinshi bóligi).»;9) mynadaı mazmundaǵy 27-2-tarmaqpen tolyqtyrylsyn:«27-2. Iske qatysýshy taraptar men basqa da tulǵalardyń apellıasııalyq satydaǵy sottyń qaýlylary men uıǵarymdaryna AIJK-niń 42-1-taraýymen kózdelgen kassasııalyq tártippen shaǵymdanýyna bolady.Eger apellıasııalyq satydaǵy sot óziniń qaýlysymen nemese uıǵarymymen iske qatysýǵa tartylmaǵan tulǵalardyń quqyqtary men mindetterine qatysty máseleni sheshse, olar da kassasııalyq shaǵym berýge quqyly.Apellıasııalyq satydaǵy sottyń qaýlylary men uıǵarymdaryna isti apellıasııalyq tártippen qaraýǵa qatysqan prokýror narazylyq keltire alady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas Prokýrory jáne onyń orynbasarlary, oblys prokýrorlary men olarǵa teńestirilgen prokýrorlar isti qaraýǵa qatysqan/qatyspaǵanyna qaramastan, apellıasııalyq satydaǵy sottyń qaýlylary men uıǵarymdaryna narazylyq keltirýge quqyly (AIJK-niń 383-1-baby).Kassasııalyq satydaǵy sotta is júrgizý tártibi AIJK-niń 42-2-taraýymen belgilengen.»;10) mynadaı mazmundaǵy 27-3-tarmaqpen tolyqtyrylsyn:«27-3. Kassasııalyq satydaǵy sot isti qaraǵan kezde sot iste bar materıaldar boıynsha shaǵymnyń, narazylyqtyń dálelderi sheginde birinshi jáne apellıasııalyq satydaǵy sottardyń sot aktileriniń zańdylyǵy men negizdiligin tekseredi (AIJK-niń 383-13-baby).Eger sot málimdelgen talap qoıýdyń sheginde birinshi jáne apellıasııalyq satydaǵy sottarǵa dáleldi sebeptermen tabys etilmegen jańa dáleldemelerdi zerttese jáne olar qabyldanǵan sheshimniń nemese qaýlynyń mánine áser etýi múmkin bolsa, shaǵymnyń, narazylyqtyń dálelderiniń sheginen shyǵýǵa quqyly.»;11) 28-tarmaqtaǵy «qaýlysy men sot buıryǵyna» degen sózder «qaýlysyna» degen sózben aýystyrylsyn;12) 29, 32, 33-tarmaqtardyń búkil mátini boıynsha «qadaǵalaý shaǵymy», «qadaǵalaý shaǵymyn» degen sózder tıisinshe «ótinish», «ótinishti» degen sózdermen aýystyrylsyn;13) 35-tarmaqta «Apellıasııalyq» degen sóz «Kassasııalyq» degen sózben aýystyrylsyn.8. «Sot aktilerin ádeıi oryndamaǵany úshin jaýaptylyq týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2003 jylǵy 19 jeltoqsandaǵy №12 normatıvtik qaýlysyna:1) 1-tarmaqtyń ekinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn:«Zańdy kúshine engen sot úkimin, sot sheshimin nemese ózge de sot aktisin ádeıi oryndamaý, sondaı-aq olardyń oryndalýyna kedergi jasaý, sot aktilerin, ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly isterdi qaraýǵa ýákiletti organdardyń (laýazymdy adamdardyń) qaýlylaryn oryndamaý zańmen kózdelgen qylmystyq nemese ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵady.»;2) 4-tarmaq mynadaı mazmundaǵy abzaspen tolyqtyrylsyn:«Sanksııalanýǵa jatatyn atqarýshylyq áreketterdi júrgizý týraly qaýlyny sot oryndaýshysy sotqa usynady. Sanksııalanatyn áreketterdiń negizdiligin rastaıtyn atqarýshylyq is júrgizýdiń materıaldary osy qaýlyǵa qosa beriledi. Sot oryndaýshysynyń qaýlysy materıaldar kelip túsken kúni sotta qaralýǵa tıis. Sanksııa berýden bas tartylǵan jaǵdaıda sýdıa dáleldi uıǵarym shyǵarady, oǵan belgilengen tártippen shaǵym berilýi nemese narazylyq keltirilýi múmkin. (AIJK-niń 240-7-babynyń 4-bóligi).»;3) 5-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:«5. Boryshkerdiń júrgen jeri belgisiz bolǵan jaǵdaıda sot oryndaýshysy ishki ister nemese qarjy polısııasy organdary arqyly boryshkerge izdeý salýdy jarııalaý týraly usynymmen atqarý qujatynyń oryndalý orny boıynsha sotqa júginýge mindetti.Izdeý salýdy jarııalaý qajettiliginiń negizdemesine sot oryndaýshysy sotqa, atap aıtqanda, atqarý qujatynyń kóshirmesin, atqarýshylyq is júrgizýdi qozǵaý týraly qaýlynyń kóshirmesin, boryshkerdiń atqarý qujattarynda kórsetilgen mekenjaıda turmaıtyndyǵy týraly aktini, mekenjaı bıýrosynyń anyqtamasyn usynýǵa tıis.Boryshkerge izdeý salý jónindegi shyǵystar atqarýshylyq áreketter jasaý jónindegi shyǵystar bolyp tabylady jáne boryshkerden memleket kirisine óndirilip alynýǵa tıis. Boryshkerge izdeý salý týraly qaýlyny shyǵarǵan kezde sottar «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 45-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes ishki ister nemese qarjy polısııasy organynyń tıisti ótinishi negizinde ondaı shyǵystardyń mólsherin aıqyndap, olardy jergilikti bıýdjetke óndirip alý týraly kórsetýge mindetti.»;4) 8-tarmaqtyń ekinshi abzasynda «, sot ákimshisine, olardyń qurylymdyq bólimshelerine» degen sózder alyp tastalsyn;5) 12-tarmaqta:birinshi abzas mynadaı mazmundaǵy sóılemmen tolyqtyrylsyn:«Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 524-baby boıynsha ákimshilik jaýaptylyq sot aktilerin, ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly isterdi qaraýǵa ýákiletti organdardyń (laýazymdy adamdardyń) qaýlylaryn oryndamaý kezinde týyndaıdy.»;mynadaı mazmundaǵy besinshi abzaspen tolyqtyrylsyn:«Ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵatyn sot aktilerin oryndamaý dep boryshkerdiń ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly jáne qylmystyq jaza qoldanylatyn áreket belgisi joq isterdi qaraýǵa ýákiletti organdardyń (laýazymdy adamdardyń) sot aktisin, qaýlylaryn oryndaýdan jaltarýdan kórinetin áreketin nemese áreketsizdigin túsingen jón.»;6) 14-tarmaqtaǵy «78» degen sıfrlar «125» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn.9. «Sottardyń eńbek daýlaryn sheshý kezinde zańnamalardy qoldanýynyń keıbir máseleleri týraly» 2003 jylǵy 19 jeltoqsandaǵy №9 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2008 jylǵy 22 jeltoqsandaǵy № 19 normatıvtik qaýlylarymen engizilgen ózgeristerimen birge:1) 3-tarmaqtyń úshinshi abzasynda «eńbek daýyn túpkilikti qaraıtyn» degen sózder alyp tastalsyn;2) 4-tarmaqtyń tórtinshi, besinshi, altynshy, jetinshi abzastary alyp tastalsyn;3) 8-tarmaq mynadaı mazmundaǵy sóılemmen tolyqtyrylsyn:«Eńbek shartyn buzǵan sátte osy uıymnyń kásiptik odaǵy organynyń dáleldi pikiriniń bolmaýy jumysqa alý týraly talap aryzdy sózsiz qanaǵattandyrý úshin negiz bolyp tabylmaıdy. Eger ujymdyq shartta ózgeshe kózdelmese, mundaı pikir sotqa berilýi múmkin.»;4) 10-tarmaqta:3) tarmaqshada «taraptardyń» degen sózden keıin «jazbasha» degen sózben tolyqtyrylsyn;5) tarmaqsha alyp tastalsyn;5) 16-tarmaqtyń birinshi abzasynda «úsh saǵat boıy» degen sózder «qatarynan úsh jáne odan da kóp saǵat» degen sózdermen aýystyrylsyn;6) 19-tarmaqtyń birinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn:«Qyzmetker jumysta alkogoldik, nashaqorlyq, psıhotroptyq, ýytqumarlyq masańdyq (solarǵa uqsas) jaǵdaıynda bolǵanda, onyń ishinde jumys kúni ishinde alkogoldik, nashaqorlyq, ýytqumarlyq masańdyq (solarǵa uqsas) jaǵdaı týǵyzatyn zattardy paıdalanǵanda, jumys berýshiniń bastamasy boıynsha (Eńbek kodeksiniń 54-baby 1-tarmaǵynyń 7) tarmaqshasy) eńbek shartyn buzýǵa bolady. Osy negizder boıynsha qyzmetkerdi jumystan bosatý úshin ony osyndaı jaı-kúıine baılanysty jumystan shettetýdiń bolýy/bolmaýy mańyzdy emes.»;7) 23-tarmaqtyń ekinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn:«Mynadaı áreketter, sonyń ishinde qyzmettik mindetterin atqarýmen baılanysty emes, biraq azamattardyń kóz aldarynda quqyq qorǵaý organdarynyń abyroıy men bedelin kózbe-kóz túsiretin áreketter, atap aıtqanda: qyzmetkerlerdiń qoǵamdyq oryndarda alkogolge ne esirtkige masań kúıinde (quqyq qorǵaý organyna tıesililigi aınaladaǵylarǵa anyq belgili bolǵanda) bolý; tergeýge zııan keltirip shuǵyl sıpattaǵy aqparatty jarııa etý; qyzmet babyn jeke paıdakúnemdik maqsatta paıdalaný; quqyq qorǵaý organdarynyń bilim berý uıymdary qyzmetkerleriniń, tyńdaýshylarynyń jáne kýrsanttarynyń arasynda jarǵyǵa sáıkes kelmeıtin, jaǵymsyz qoǵamdyq pikir týdyrǵan qarym-qatynastary quqyq qorǵaý organyna kir keltiretin teris qylyqtar bolyp tabylady («Quqyq qorǵaý qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 80-babynyń ekinshi tarmaǵy).»;8) 31-tarmaqta:«sot shyǵyndaryn» degen sózder «memlekettik bajdy» degen sózdermen aýystyrylsyn;ekinshi sóılem «kiriske» degen sózden keıin «memlekettik» degen sózben tolyqtyrylsyn.10. «О́zderiniń qyzmetin zańnamany óreskel buza otyryp júzege asyratyn zańdy tulǵalardy taratýdaǵy sot tájirıbesi týraly» 2004 jylǵy 18 maýsymdaǵy № 5 normatıvtik qaýlyǵa, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2008 jylǵy 22 jeltoqsandaǵy № 23 normatıvtik qaýlylarymen engizilgen ózgeristerimen birge:1) 1-tarmaqtyń birinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn:«Zańdy tulǵany taratý Qazaqstan Respýblıkasy Azamattyq kodeksiniń (budan ári – AK) 49-babynyń 2-tarmaǵynda jáne ózge de zańnamalyq aktilerde kózdelgen negizder boıynsha sottyń sheshimine sáıkes júzege asyrylatynyna sottardyń nazary aýdarylsyn.»;2) 2-tarmaqtyń úshinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn:«Zańdy tulǵa, eger ol ornalasqan jeri boıynsha nemese naqty mekenjaıy boıynsha bolmasa, eger onyń zańdy tulǵa bir jyl boıy olarsyz jumys isteı almaıtyn quryltaıshylary (qatysýshylary) jáne laýazymdy adamdary bolmasa, eger ol zańdy tulǵanyń jarǵylyq maqsattaryna qaıshy keletin qyzmetti jıi júzege asyrýdan, qyzmetin tıisti ruqsatsyz (lısenzııasyz) ne zańnamalyq aktilermen tyıym salynǵan qyzmetti júzege asyrýdan kórinetin zańnamany óreskel buza otyryp, qyzmetti júzege asyrsa, AK-niń 49-baby 2-tarmaǵynyń 3) jáne 4) tarmaqshalaryna sáıkes taratylýy múmkin.»;3) 3-tarmaqta:birinshi, ekinshi jáne úshinshi abzastardaǵy «4» degen sıfr «3» degen sıfrmen aýystyrylsyn;birinshi abzas mynadaı mazmundaǵy sóılemmen tolyqtyrylsyn:«Eger tıisti zańdy tulǵanyń quryltaıshysy ne ony basqarý jónindegi fýnksııalardy oryndaıtyn jeke tulǵa (tulǵalar) ashqan zańdy tulǵany qurýdy, qaıta qurýdy, taratýdy, sondaı-aq onyń qyzmetin reglamentteıtin jáne (nemese) retteıtin ulttyq zańnamanyń, ratıfıkasııalanǵan halyqaralyq sharttardyń normalaryn qasaqana nemese abaısyzda kórineý jáne eleýli buzýshylyq shyn mánisinde teris nemese zańdy saldardy týdyrsa ne týdyrý úshin naqty qaýip tóndirse, ondaı zań buzýshylyqty zańdy tulǵalardyń qyzmetin júzege asyrý kezinde zańnamany óreskel buzýshylyq dep eseptegen jón.»;4) 12-tarmaqtyń úshinshi abzasyndaǵy «4» degen sıfr «3» degen sıfrmen aýystyrylsyn.11. «Sottardyń atqarýshylyq is júrgizý jónindegi zańnamany qoldanýynyń keıbir máseleleri týraly» Qazaqtan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń 2005 jylǵy 20 maýsymdaǵy № 2 normatıvtik qaýlysyna:1) 2-tarmaqta:birinshi abzastaǵy «6» degen sıfr «31» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn;ekinshi abzastaǵy «5» degen sıfr «9» degen sıfrmen aýystyrylsyn;2) 3-tarmaqtyń birinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn:«Sot oryndaýshysynyń atqarý qujatyn oryndaý jónindegi áreketine nemese sondaı áreketterdi jasaýdan bas tartýyna baılanysty boryshker nemese óndirip alýshy shaǵym jasaýy múmkin. Mundaı jaǵdaılarda AIJK-niń 240-5-babyna sáıkes, shaǵym sot oryndaýshysy áreket jasaǵan (áreket jasaýdan bas tartqan) kúnnen bastap on kúnniń ishinde nemese áreket jasaý ýaqyty men orny týraly habarlanbaǵan jaǵdaıda osy atalǵan adamdarǵa ol jóninde belgili bolǵan kúnnen bastap sot oryndaýshysy qyzmet kórsetetin ýchaskeniń aýdandyq sotyna beriledi.»;3) 4-tarmaqta:birinshi abzastaǵy «501» degen sıfrlar «541» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn;ekinshi abzastaǵy «496» degen sıfrlar «535» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn;4) 5-tarmaqtyń úshinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn:«Memlekettik sot oryndaýshylarynyń zańsyz áreketteriniń (áreketsizdiginiń) nátıjesinde keltirilgen zııandy óteý týraly talaptar boıynsha ne sot shyǵyndaryn óndirý týraly talaptar qoıylǵan kezde ýákiletti organnyń oblystardaǵy, Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy aýmaqtyq bólimsheleri (aýmaqtyq organdar) jaýapkerler retinde qatystyrylýy múmkin. Atqarýshylyq is júrgizýdiń qatysýshylary jáne basqa da tulǵalar memlekettik sot oryndaýshylarynyń áreketterine (áreketsizdigine) shaǵymdanǵan kezde aýmaqtyq organdardy jaýapkerler retinde tartýǵa jol berilmeıdi.»;5) 7-tarmaqtaǵy «46-babynyń» degen sıfrlar men sózder «62, 63-baptarynyń» degen sıfrlarmen jáne sózdermen aýystyrylsyn;6) 8-tarmaqtyń birinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn:«Zań boıynsha aınalymnan alynǵan tyıym salynǵan múlikti satýdy tyıym salýdyń negizdemeleri men múliktiń túrlerine qaramastan sot oryndaýshysy saýda uıymdary arqyly komıssııalyq negizderde, sondaı-aq aýksıon nysanyndaǵy saýda-sattyqtarda júrgizedi. Aýksıon nysanyndaǵy saýda-sattyqty jeke sot oryndaýshysy derbes, al memlekettik sot oryndaýshysy – mamandandyrylǵan saýda uıymy arqyly júrgizedi. Satý nysanyn sot oryndaýshysy múliktiń túrin, óndirip alýshy men boryshkerdiń pikirlerin eskere otyryp aıqyndaıdy.»;7) 9-tarmaqtaǵy «48» degen sıfrlar «613» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn;8) 11-tarmaqtaǵy «43» degen sıfrlar «68» degen sıfrlarmen aýystyrylsyn;9) 12-tarmaqta:birinshi abzas mynadaı red