Qazaq abyroıynyń asqan jyly

Senbi, 29 jeltoqsan 2012 7:18

Qazaqstan egemendigin jarııalap, táýelsizdik alǵan jyldardan beri sport salasynda dál bıylǵy tárizdi tolaǵaı tabysqa jetken emes. Qazaq eliniń sport sańlaqtary osy jyly ótken XXX London Olımpııalyq oıyndarynda tarıhta tuńǵysh ret jalpy komandalyq 12 orynǵa taban tiredi. Sóıtip, álemdegi eń iri sport derjavalarynyń mańaıynan oıyp oryn alyp, alǵashqy jıyrmalyqtyń aldyńǵy legin bastady. Bul, sóz joq, Elbasynyń Qazaqstan táýelsizdik alǵan jyldardan beri sporttyń damýyna erekshe kóńil bólip, qamqorlyq jasap kele jatqanynyń arqasynda múmkin boldy. 

Senbi, 29 jeltoqsan 2012 7:18

Qazaqstan egemendigin jarııalap, táýelsizdik alǵan jyldardan beri sport salasynda dál bıylǵy tárizdi tolaǵaı tabysqa jetken emes. Qazaq eliniń sport sańlaqtary osy jyly ótken XXX London Olımpııalyq oıyndarynda tarıhta tuńǵysh ret jalpy komandalyq 12 orynǵa taban tiredi. Sóıtip, álemdegi eń iri sport derjavalarynyń mańaıynan oıyp oryn alyp, alǵashqy jıyrmalyqtyń aldyńǵy legin bastady. Bul, sóz joq, Elbasynyń Qazaqstan táýelsizdik alǵan jyldardan beri sporttyń damýyna erekshe kóńil bólip, qamqorlyq jasap kele jatqanynyń arqasynda múmkin boldy. 

Rasynda da London Olımpıadasy Qazaqstan sporty tarıhyndaǵy eń bir jarqyn betterdiń birine aınaldy. Tu­mandy Albıon jerinde bizdiń úkilep attandyrǵan úmitterimiz basynda mejelengen 13 medaldi túgeldeı qorjynǵa saldy. Bir ǵajaby, bulardyń 7-ýi bir­deı altyn júlde bolyp shyqty. Bul eshkim kútpegen jańalyq edi. Top basta­ǵan osy 7 altyn medaldy 1 kúmis, 5 qola medal alqalady. Osy tolaǵaı ta­bys­tar bizdiń erteńge qol sozǵan egemen elimizdi taǵy bir bıik beleske kóterip tastady. Qazaqstannyń álem qoǵam­­dastyǵy aldyndaǵy bedeli men abyroıy birden buryn bolmaǵan dárejede sharyqtap kóterilip ketti.

Bul jemisti jetistikter dúnıe júzi jurtshylyǵy úshin, bizdiń ózimiz úshin qanshalyqty kútpegen nátıje, oıla­ma­ǵan oqıǵa sanalǵanymen, onyń sebebi men salmaǵy tym negizsiz de emes-tin. Elimiz egemendikke qol jetkizgen al­ǵash­qy eleń-alań kezden bastap, sol tustaǵy ekonomıkalyq ahýalymyz on­sha­lyqty myqty bola qoımaǵanyna qa­ramastan, bizdiń respýblıkamyzda sport­tyń damýy men sańlaqtary­myz­dyń halyqaralyq arenalarda tabysty óner kórsetýleri úshin qoldan kelgen kómektiń barlyq túri jasalyp jatty. Sonyń arqasynda Qazaqstan táýelsiz­dikke qol jetkizip, óz aldyna derbes memleket atanǵannan keıingi óziniń birinshi Olımpıadasynda – 1996 jyly Atlantada ótken oıyndarda aıdy aspanǵa shyǵaryp, álemniń 197 eli arasynda 24-orynnan tabyldy. Sol dúbir­li dodada bizdiń aldymyzǵa keshegi keńestik respýblıkalardan tek Reseı men Ýkraına sportshylary ǵana túse aldy. Munyń ózi dúıim dúnıe úshin kút­pegen jańalyq boldy. Tarıhta tuńǵysh qatysqan sol Olımpııa oıyndarynda bizdiń sańlaqtarymyz 3 altyn, 4 kúmis jáne 4 qola júldelerdi, barly­ǵy 11 medaldy jeńip aldy. Osy rette bizdiń Olımpııa oıyndaryndaǵy shy­myl­dy­ǵymyzdy ashyp berip, júldelerimizdiń tusaýkeserin jasap ketken asyl erle­ri­mizdiń attaryn taǵy bir márte atap ótip, ózderine rızalyq sezimimizdi bildirgen­niń artyqtyǵy bolmas. Olar altynnan alqa taqqan boksshy Vasılıı Jırov, grek-rım kúresiniń sheberi Iýrıı Melnıchenko, bessaıysshy Aleksandr Parygın, kúmispen kúptelgen boksshy Bolat Jumadilov, aýyr atlet Anatolıı Hrapatyı jáne eki birdeı ekinshi oryndy eńsergen mergen Sergeı Belıaev, qola medaldy qorjynǵa basqan boks­shylar Ermahan Ibraıymov pen Bolat Nııazymbetov, erkin kúres sheberi Máý­len Mamyrov jáne mergen Vladımır Vohmıanınov bolatyn.Budan keıin, 2000 jyly ótken Sıdneı Olımpıadasynda da júzimiz jar­qyn, eńsemiz bıik boldy. Munda aldyń­ǵyǵa qaraǵanda, júldemizdiń sany az bolǵanymen, 199 eldiń apaıtósteri arasynda 22-oryndy ıemdendik. Bizdi buǵan sańlaqtarymyz salǵan 3 altyn jáne 4 kúmis, jıyntyǵy 7 medal jet­kizdi. Altyn júldeni boksshylarymyz, jıyrma jasynda jasyndaı jarq etip ómirden óte shyqqan asa talantty baýyrymyz Bekzat Sattarhanov pen Ermahan Ibraıymov jáne jeńil atlet Olga Shıshıgına áperse, kúmis medalǵa boks­shylarymyz Bolat Jumadilov pen Muhtarhan Dildábekov, velosportshy Aleksandr Vınokýrov pen erkin kúres sheberi Islam Baıramýkov qol jetkizdi. Bul joly da komandalyq esepte keńes kezeńinen shyqqan elder arasynan Reseı men Ýkraına ǵana bizdiń aldymyzǵa túse aldy. Munyń esesine, 2004 jyly Afına tórinde burynǵy pozısııamyzdy azdap berip alǵandaı kórindik. Ejelgi Ellada topyraǵynda 204 eldiń ishinde 40-tuǵyrǵa turaqtadyq. Sonymen birge, aldymyzǵa burynǵy Reseı men Ýkraınadan bólek, Belarýs, Grýzııa jáne О́zbekstan syndy postkeńestik elderdi jiberip aldyq. Biraq, Allaǵa shúkir, biz úshin sál kóńil qońyltaq­sy­ǵan sol dodanyń ózinen altyn júldesiz qaıtqanymyz joq. Ony bizge boksshy Baqtııar Artaev syılady. Jalpy, qo­ry­myzǵa 1 altyn, 4 kúmis jáne 3 qola medal tústi. Sóıtip, júlde sanyn 8-ge toltyrdyq. Alamanda boksshy Gennadıı Golovkın, aýyr atlet Sergeı Fılımonov, grek-rım kúresiniń ókili Georgıı Sýrsýmııa, erkin kúres balýany Gennadıı Lalıev kúmis medaldyń ıegerleri atansa, onsaıysshy Dmıtrıı Karpov, boksshy Serik Eleýov, grek-rım kúresshisi Mhıtar Manýkıan qola medaldy qorjynǵa qosty. Al Beıjiń Olımpıadasy biz úshin medaldyń sany jaǵynan kóptigimen erekshelendi. Bi­rin­shi ret Aspanasty elinde 13 medaldy moıynǵa taqtyq. Olardyń 2-ýi altyn, 4-ýi kúmis jáne 7-ýi qola marapattar bolyp shyqty. Sonyń ishinde altyn medaldy aýyr atlet Ilıa Ilın men boksshy Baqyt Sársekbaev enshilese, kúmis medaldy aýyr atletter Irına Nekrasova men Alla Vajenına, dzıýdoshy Ashat Jıtkeev jáne erkin kúres maıtalmany Taımýraz Tıgıev ákeldi. Al qola medalǵa balýan qyz Elena Shaly­gına, grek-rım kúresiniń sheber­leri Nurbaqyt Teńizbaev pen Áset Mámbetov, erkin kúres ókili Marıd Mýtalımov, aýyr atlet Marııa Graboveskaıa, boksshy Erkebulan Shynálıev jáne taekvondoshy Arman Shilmanov qol artty. Bizdiń olımpııalyq qurama jalpy esepte 204 eldiń arasynda 29-boldy. Al keshegi Odaqtan shyqqan memleketter tobynda Reseı men Ýkraınadan, Belarýs pen Grýzııadan keıingi 5-satyǵa taban tiredik.Al London Olımpıadasynan oljaly oralǵan oǵlandarymyzdy bıyl búkil el bolyp ardaqtap kútip aldy. Olarǵa jer-jerde zor qurmet kórse­tilip, syı-sııapattar jasaldy. Solar­dyń báriniń qorytyndysy ispetti soń­nynan Elbasy Nursultan Nazarbaev júldegerlerimizdi taǵy qabyldady. Biz­diń bul jerde «taǵy» degen sózdi qosyp otyrǵanymyz, Memleket basshysy olım­pıadashylar quramasy Brıtanııa je­rine attanar aldynda olardy arnaıy qabyldap, aq jol tilep shyǵaryp salyp edi. Sol rásimniń sońyn «Senimmen attanyp, jeńispen oralyńdar!» degen tilekpen bitirgen Prezıdent batasy ońynan oryndaldy. Endi, mine, kók týdy jelbiretip ketken ulandarymyz ony odan beter qanat jaıǵyzyp kelip, Elbasynyń qolyna qaıta tabys etti.Saltanatty rásimdegi sózin Nursul­tan Nazarbaev barsha qazaqstandyq­tar­dy elimizdiń ulttyq qurama komanda­sy­nyń Londonda ótken XXX Jazǵy Olımpııalyq oıyndardaǵy jeńisimen quttyqtaýmen bastady.– Qazaqstan jurtshylyǵy eki apta boıy uly alamanǵa úkilep shyǵaryp salǵan úmitteriniń tileýin tilep, jan­kúıer boldy. Alys saparǵa, jaýapty jarysqa eldiń batasyn alyp attanǵan ul-qyzdarymyz úmitti aqtady. Qazaq­stan sportshylary el tarıhynda bu­ryn-sońdy bolmaǵan tabysqa qol jet­kizdi, – dedi Nursultan Ábishuly. – London tórinde Qazaq eliniń kók baı­raǵy 7 márte álemniń barlyq elderiniń týlarynan bıikke kóterildi. Otanymyz­­­dyń ánurany 7 ret London kóginde áýeledi. Sportshylarymyz Olımpıada­­­nyń alǵashqy kúninen bastap, sońǵy sátterine deıin qorjynǵa medal salýmen boldy. Kirpik qaqpaı teledıdarǵa qarap, tilekshi bolǵan mıllıondaǵan qazaqstandyqtyń yqylasy árbir sportshyǵa qanat bitirdi. Osylaı barsha qazaqstandyqtardyń mereıi ústem boldy. Biz bolashaqta budan da bıik asýlardy baǵyndyra beremiz.– Bizdiń olımpıadashylarymyzdyń Londondaǵy trıýmfynyń mánin «jeti», «on úsh» jáne «on eki» sandary ashyp otyr, – dedi budan ári Nursultan Ábishuly. – Qazaqstan sportshylary jeti olımpııalyq altyn medaldy jeńip aldy. О́tken Beıjiń Olımpıadasymen salystyrǵanda, bizdiń Olımpıa­dadaǵy altyn qorymyz 2,5 ese ósti. Men, barsha qazaqstandyqtar tárizdi, bizdiń olım­­­pıa­­­­­­dashylarymyzdyń jeńi­si­­niń qur­me­tine Londonda elimizdiń memlekettik ánurany jeti ret oınalyp, Qazaqstan týy jeti ret kóterilgenin maqtan etemin. On úsh – bizdiń sport­shylarǵa tapsy­rylǵan barlyq olım­pııa­­­lyq medaldyń jalpy sany! Qor­jynymyzda altynnan basqa, bir kúmis jáne bes qola medal bar. On eki – Qazaqstannyń osy Olım­pıadadaǵy sporttyq reıtıngisi.Osy rette Elbasy Beıjińdegi Olımpıadada 29-oryn alǵan ult­tyq quramanyń Londonda altyn me­dal­dardyń kóptigi arqyly bir­­den 12-or­ynǵa kóterilýi buryn-soń­dy bol­maǵan serpindi serpilis ekenine nazar aýdardy. Qazaqstan álemdegi Olım­pııa jarystaryna jalyn jiger jastaryn qosyp kele jatqan 205 ult­tyq qurama arasynda jetekshi sport­tyq derja­va­nyń bi­ri­ne aınaldy. Bul – barsha Qazaqstan hal­qynyń zor jeńisi. О́ziniń sózinde Memleket basshysy sondaı-aq bul trı­ým­ftyń úsh qaınar kózi bar ekenine toqtaldy. Olardyń birinshisi memleket­tiń deneshynyqtyrý isi men sportty qoldaýynan týyndaıdy. Ulttyq qura­manyń jeńiske jetýi­niń ekinshi qaınar kózi árbir qazaq­­­stan­­­dyqtyń talanty, tabandylyǵy, jeńis­­ke degen erik-jige­ri, sondaı-aq ozyq jattyqtyrýshylyq sheberlik bolyp tabylady. Tolaǵaı tabystyń úshinshi qaınar kózi elimizdiń barlyq etnosy­­­nyń dostyǵy men Qa­zaqstan halqynyń birliginde jatyr.Kezdesýde Elbasy Olımpıada júl­degerlerine belgilengen marapattardyń bárin óz qolymen tapsyryp shyqty. Bulardyń arasynda Aleksandr Vınokýrov, Serik Sápıev jáne Ilıa Ilın – «Otan», Svetlana Podobedova, Zúlfııa Chınshanlo, Maııa Maneza, Olga Rypakova – II dárejeli «Barys», Danııal Gad­jıev, Ivan Dychko, Gúzel Manıýrova, Marına Volnova, Aqjúrek Tańa­ta­­rov jáne Ádilbek Nııazymbetov «Qur­­­met» ordenderin aldy. Al Sport jáne deneshynyqtyrý isteri agenttiginiń tóraǵasy Talǵat Ermegııaevke «Parasat» ordeni tabys etildi.Qazaqstannyń kezekti olımpııalyq jyly osylaı aıaqtaldy. Endi sol je­­ńis­­terdiń jalǵasy bola bergeı dep tileıik.Serik PIRNAZAR,«Egemen Qazaqstan».ASTANA.