Salalyq termınologııa máselesi talqylandy

Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elba­sy Nursultan Nazarbaevtyń  2018 jylǵy «Tórtinshi óner­kásip­tik revolıýsııa jaǵ­daıyn­daǵy damýdyń jańa múm­kin­dik­teri» atty Qazaqstan hal­qy­na Joldaýynda turaqty jáne jal­pyǵa birdeı tanylǵan ter­mınder men uǵymdardyń qazaq tiline aýdarylý barysyn qa­daǵalaý jóninde atqarýshy bı­likke tapsyrma bergen bolatyn. 

Joǵarydaǵy Elbasy tapsyrmasyn oryndaý barysynda jaýapty mınıstrlik tarapynan birqatar jaqsy qadamdar jasalypty. Atap aıtqanda, ótken jyly Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń janyndaǵy Respýb­lıkalyq termınologııa komıssııasy buryn bekitilgen termınderdi qaıta qarap, jasalý jáne aýdarý turǵysynan tolyq lıngvıstıkalyq saraptama jasapty. Nátıjesinde, ter­­mınjasamnyń ǵylymı qa­ǵıdattary, ulttyq termıno­lo­­gııalyq qor, qazaq tiliniń latyn grafıkasyna kóshirilýine baı­lanysty týyndaıtyn ter­mınologııalyq mindetter, tu­raqty jáne jalpyǵa birdeı ta­nylǵan termınder men uǵym­­dardy qazaq tiline aýda­rý­dy shekteý, keıbir sátsiz ba­lamalardy túpnusqamen sáı­­kestendirý máseleleri qa­ras­­tyrylyp, tu­tas­­taı al­ǵan­da ulttyq termınologııa salasynyń ilgerileýine eleý­li yqpal etken eken.

Al bul retki uıymdasty­ry­lyp otyrǵan semınarda, jo­­ǵa­ryda atqarylǵan isterdi tııa­naqtaýmen qatar,  Qazaqstan Res­pýblıkasynda Tilderdi qol­da­ný men damytýdyń  2011-2019 jyldarǵa arnalǵan mem­lekettik baǵdarlamasyn iske asy­rý maqsatynda salalyq ter­mınderdi birizdendirý jáne ult­tyq termınqorymyzdy je­til­dirý jaıy talqylandy. Son­daı-aq qazaq tilin ǵylym tili retinde damytý joly, ja­ńa latyn álip­bıi negizinde ter­mınderdi du­­rys tańbalaý máse­lesi de bas­qosý­dyń basty taqyrybyna aınaldy. 

Sharanyń bas baıandamashy­sy­ fılologııa ǵylymdary­nyń­­ dok­tory, professor She­­rý­­­baı Qurman­baıuly sa­la­ter­mı­­nologııasyn jasaýda­ jıi­­­ qol­­danylatyn ter­mın­ja­sam­ úl­­gileri men termın­ból­shek­terdi aıqyndaý máse­le­le­rine basa nazar­ aýda­ryp,­ osy negi­zde termınologııalyq qor­dy tolyq­tyrý qajettiligine toq­taldy.

Kelesi kezekte minbege kóte­rilgen Ulttyq aýdarma bıýro­synyń bas redaktory Muh­tar Seńgirbaıuly, ózi qyz­met jasap otyrǵan aýdar­ma bıýro­synyń ǵylymı aýdarma tá­ji­rıbesinen mysaldar kel­tire otyryp, aýdarma sala­syndaǵy qordalanǵan másele­ler­ge nazar aýdarsa, geografııa ǵylym­darynyń doktory Qýat Saparov geografııa ǵyly­myn memlekettik tilde termın­den­dirýdiń joldaryn usyndy. 

Ulttyq komıssııa janyn­daǵy Ter­mınologııalyq jumys to­­­­by­nyń múshesi, fılologııa­ ǵy­lymdarynyń doktory Qar­­ly­ǵash Jamalbekqyzy sala­lyq seksııalardyń quramy men qury­lym máselelerine toq­­talsa, Qor­ǵanys mınıstrligi Ákimshilik depar­tamenti mem­lekettik tildi damytý bas­qar­­­­masynyń bastyǵy Aınur Oraz­­ǵalıeva, Densaýlyq saqtaý mı­nıstrligi Memlekettik tildi da­mytý basqarmasynyń sarapshy­sy Aıjan Aldońǵarovalar óz mınıstrlikterindegi sala­lyq ter­mınologııalyq komıssııa­sy­nyń jumysy, bank, qarjy, til bi­limi salalaryndaǵy ter­mın­der biriz­diligi jáne olardy jańa ke­zeńge sáıkes jandandyrý jaıyn­ qoz­ǵady. 

Jıyn sońynda respýblı­kalyq ádistemelik semınarǵa qatysýshylar salalyq termıno­lo­gııa­nyń jańa kezeńdegi máse­le­leri men mindetterin sheshýge ba­ǵyt­talǵan jańadan qarar qa­byl­dady.