Aýyz sýmen qamtý isinde nátıje kerek

68 eldi mekende sýmen jabdyqtaý júıesi jaqsarady

Úkimet otyrysynda In­dýs­trııa jáne ınfraqury­lym­dyq damý mınıstri Roman Sklıar, Aýyl sha­rýa­shylyǵy mınıstri Saparhan Omarov halyqty sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý jóninde baıandady. Sondaı-aq Almaty oblysynyń ákimi Aman­dyq Batalov, Qyzylorda obly­synyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev, Jambyl oblysynyń ákimi Asqar Myrzahmetov jáne Qaraǵandy ob­lysynyń ákimi Erlan Qoshanovtyń baıandamalary tyńdaldy.

Indýstrııa jáne ınfraqury­lymdyq damý mınıstri R.Sklıar­dyń aıtýynsha, respýblıka deń­geıindegi 18,4 mln adamnyń 90,2%-y nemese 16,5 mln adam ortalyqtandyrylǵan sýmen jab­dyqtalǵan. Qalalardaǵy turmys sapasyn arttyrý úshin bıyl osy kórsetkishti 97%-ǵa deıin, al 2023 jyly 100%-ǵa deıin arttyrý josparlanǵan.

Aýyldarda ortalyqtandy­ryl­ǵan sýmen 6,5 mln adam nemese 84%-dan astamy qamtylǵan. Bul rette basqa aýyl­dar aýyz sý úshin jergilikti sý kóz­derin paıdalanady. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mı­­nıstr­­ligi bıylǵy kórsetkishti 88%-ǵa deıin jetkizýdi jáne 2023 jy­ly ha­lyq­tyń 100%-yn tıisti ınfra­qury­lym­­men qamtamasyz etýdi josparlap otyr.

− Halqynyń sany 200 adam­nan az shaǵyn aýyldardy sanı­tarlyq normalarǵa sáıkes kele­tin aýyz sýmen qamtamasyz etý maq­satynda sýdy tazartatyn ke­shen­di blok-modýlder ornatý jos­­parlanǵan, bul 1 333 aýyldy sýmen qamtýǵa múmkindik beredi. Al turǵyndary 200 adamnan kóp 1 274 aýyl ortalyqtandyryl­ǵan sýmen qamtylatyn bolady. Osylaısha 2 607 aýylda tura­tyn 1,2 mln adam sanıtarlyq nor­malarǵa saı keletin sýmen qamtý qyzmetimen qamtamasyz etiledi, – dedi R.Sklıar. 

Aýyl sharýashylyǵy mı­nıstri S.Omarov óz kezeginde óńir­ler­di damytýdyń 2020 jyl­ǵa deıingi mem­lekettik baǵdar­la­masy sheń­berin­de toptyq sý qubyrlaryn paıdalaný, salý jáne rekonstrýksııalaý «Qazsýshar» respýblıkalyq mem­­le­kettik ká­sip­ornyna júk­tel­genin baıandady, bul kásip­oryn teńgeriminde uzyn­dyǵy 12 myń shaqyrymnan asa­tyn 33 toptyq sý qubyry bar. – 2011-2018 jyldary 1 035 sh­­a­qyrym jeli salynyp, 1 441 shaqy­rym jeli rekonstrýksııa­landy, bul 49 obektini paıdalanýǵa berýge múmkindik berdi. Sonyń nátıjesinde ha­lyq sany 553 myń adamdy qu­raı­tyn 268 aýyldyq eldi me­ken­­de sýmen jabdyqtaý jaǵ­daıy jaqsartyldy. Jal­py top­­tyq sý qubyrlaryndaǵy jeli­­lerdiń tozý deńgeıi 75%-dan 56%-ǵa deıin qysqardy, – dedi S.Omarov. Belgili bolǵandaı qa­zirgi ýaqytta 2 281 shaqyrym jeli­n­i rekonstrýksııalaý qajet. 

Budan ózge, tapsyrys berý­shiniń barlyq toptyq sý qubyr­laryn jáne olarmen jalǵas­qan aýyldardaǵy kent ishindegi jeli­lerdi salý men rekonstrýksııalaý fýnksııasy biryńǵaı ope­rator­ǵa bekitip berilmek. So­nyń nátı­jesin­de sýdy jetkizý ony toptyq sý qubyrlarynan sýbsı­dııalanǵan tarıfpen satyp alyp, halyqqa ústeme qunmen satatyn deldaldardy boldyrmaı, sýmen jabdyqtaý kózinen bastap túp­kilikti tutynýshyǵa deıin kór­setiletin bolady.

О́ńirlerdi aýyz sýmen qamtamasyz etý tapsyryldy

Máseleni qaraý barysynda sýmen jabdyqtaý jáne sý tartý sektoryna belsendi túr­de qa­ty­satyn uıymdardyń ókil­deri sóz sóıledi. Shymkent qala­syn­­daǵy «Sý resýrstary – mar­ke­tıng» JShS jeke sý arna­sy­­nyń qadaǵalaýshy keńesiniń tór­aǵa­sy A.Orman halyqaralyq qar­jy uıymdary salǵan ınves­tı­sııalardyń nátıjesinde azamat­tarǵa usynylatyn qyzmetter­diń sapasy artqanyn aıtty. 2010 jyldan bastap 2 MVt boıynsha kún jáne sý qýaty stansalary salynyp, paıdalanýǵa berildi, 947 shaqyrym sýmen jab­dyqtaý jelisi jáne 67 shaqyrym káriz jelisi rekonstrýksııalan­dy. Sıfr­ly tehnologııalardy qol­daný arqyly aýyz sýdy ón­dirý jáne tasymaldaý tásilderi jań­ǵyr­tyldy. Búginde tazartý ny­san­dary avtomatty rejimde bas­­qarylady. Jıynda Eýropa qaıta qurý jáne damý banki ókildiginiń dı­rek­tory Agrıs Preımanıs TKSh sektory atalǵan bank ju­mysy­nyń basym baǵyttarynyń biri ekenin atap ótti. El óńir­lerinde iske asyrylyp jatqan sýmen jabdyq­taý jáne sý tartý sekt­oryna 30 mlrd-tan as­tam teńge ı­nves­tısııa­­lan­dy. Bir­le­sip atqarǵan ju­­mys­tyń nátı­je­sinde aýyz sý sapa­sy jaq­­sar­tyl­dy, sý berý kóle­mi ul­ǵaı­­tyl­dy, shyǵyndar tómendetildi, jet­­kizilgen sýdy esepke alý paıyzy artty.

Jıynda belgili bolǵandaı, Almaty jáne Qyzylorda oblys­tarynda aýyldardy aýyz sýmen qam­tý máseleleri áli kúnge ózek­ti bo­­lyp otyr. Úkimet basshysy tara­py­­nan Jambyl, Qostanaı jáne Pav­­lodar oblystarynyń ákim­dik­terine atalǵan baǵyttaǵy jumys­ty jan­dandyryp, aýyldardy sýmen turaqty túrde qam­tamasyz etý sharalaryn kú­sheıtý tapsyryldy.

− Ákimdikter atqaryp otyr­ǵan jumystyń nátıjesi halyq­tyń taza aýyz sýǵa qol­jetim­­di­li­gin qam­ta­ma­syz etýmen anyq­­taldy, – degen A.Mamın aýyldyq, top­tyq sý ta­rat­­­qysh­tardy jaqsartý maq­­­sa­tyn­da osy fýnksııalardy Aýyl sharýa­­­shy­lyǵy mınıstrligine ót­kizý má­­se­lesin pysyqtaýdy tapsyrdy. So­nymen qatar aldaǵy tórt jyl­­­da qalalar men aýyldardy sý­­­men jabdyqtaýmen júz paıyz qam­­ta­­masyz etý maqsatynda óńir­­lik jos­­parlarǵa túzetýler en­gizip, barlyq sýmen qamtý nysan­da­ryn paıdalanýǵa berý sharalaryn qabyl­daýdy tapsyrdy.

– Qalalarda kárizdik tazartý nysandaryn (KTN) salý jáne jańǵyrtý jumystaryn jedeldetýge jekeleı kóńil bólindi. Bul baǵytta KTN jobalarynyń ınves­tı­sııalyq tartymdylyǵyn arttyrý jumystary júrgizilip jatyr. Kóptegen halyqaralyq qarjy ıns­tıtýttary osyǵan uqsas jobalardy qarjylandyrýǵa qyzyǵýshylyq tanytýda, – dedi Úkimet basshysy. 

Premer-Mınıstr halyq­ara­­lyq tájirıbeni eskere oty­ryp, mem­­lekettik-jekeshe­lik árip­tes­tik aıa­­­synda qarjylan­dyrý tetik­terin pysyqtaýdy tapsyrdy.

– Elbasynyń Qaýipsizdik keńe­siniń otyrysynda azamattar­dyń turmys sapasyn, qolaılyly­ǵyn jaqsartý, qala nemese aýyl­dyq jer ekenine qaramastan, ha­lyq­ty sapaly aýyz sýmen qamtý jáne sýmen jabdyqtaý boıynsha alǵa qoıǵan mindetin oryndaý qajet, − dedi A.Mamın.