Kóktemgi egis sátti aıaqtaldy

Bıyl kóktemgi egistik alqaby 19 mln gektardy qurady, onyń ishinde dándi daqyldar – 14,5 mln gektar, maıly daqyldar – 2,7 mln, kókónis pen baqsha jáne kartop – 458,3 myń, jemdik daqyldar – 1,2 mln, ónerkásiptik daqyldar (qant qyzylshasy, maqta, temeki) 144 myń gektar boldy.

Aǵymdaǵy egin egý naýqanyn júrgizý úshin shamamen 2,5 mln ton­na tuqym egilip, 471,4 myń ton­na tyńaıtqyshtar salý jos­par­­lanǵan. Ártaraptandyrý sheń­be­rinde astyq daqyldarynyń (ar­pa, suly, burshaq jáne noqat, bı­daı úshin júgeri), kókónister men qaýyndar, kartop jáne jem-shóp da­qyl­dary egiletin alqaptar keńeıtildi.

Birinshi vıse-mınıstr óndiris­ti ártaraptandyrý maqsatynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimdigimen birlesip «Soltústik soıa» baǵdarlamasynyń ázirlen­genin habarlady. Baǵdarlama sol­tús­tik óńirlerde soıa ónimderin ón­­dirýde aýyl sharýashylyǵy taýar­­laryn óndirýshilerge kómek kór­setýge baǵyttalǵan. Sol­tús­tik Qazaqstan oblysynda aǵym­daǵy egis naýqany aıasynda 14 myń gektar egildi. Jal­py al­ǵan­­da, «Soltústik soıa» baǵdar­l­a­­­ma­­syn iske asyrý 5 jylda 1,5 mln gektarǵa deıin soıa ósirý alań­­daryn ulǵaıtýǵa, kirisin gek­ta­ry­na 30 sentnerge deıin art­ty­rýǵa, jal­py ónimdi 3,2 mln ton­naǵa de­ıin óńdeýge arnalǵan jab­dyq­tar­dy jáne eksportty ul­ǵaı­týǵa múm­kindik beredi, bul óz ke­ze­gin­de ónim­der eksportyn arttyryp, ju­mys oryndarynyń sanyn kóbeı­tip, ónimdilikke yq­palyn tıgizedi.

«Problemalary bar agroholdıngter boıynsha kóktemgi egis jumystarynyń júrgizilýi týraly jekeleı aıta ketken jón. Tıisti jumystar atqaryldy, agroholdıngterdiń 1,6 mln gektar kólemindegi egis alqabyna egin salý boıynsha josparlanǵan sha­ra­lar oryndaldy, jalaqy jáne salyq boıynsha máseleler she­shildi. Bıyl kúzde úleskerler óz­deri­niń dıvıdendterin alady», dep naqtylady Aýyl sharýashylyǵy birinshi vıse-mınıstri.

Bıyl egis naýqanyna 147 myń trak­tor, 4 myń joǵary ónimdi egis keshenderi, 79,5 myń soqa, 249 myń jer óńdeýge arnalǵan qondyrǵy paıdalanyldy. Bul ót­ken jylǵy aýylsharýashylyq teh­nıkalar parkinen 300 egis ke­sheni jáne 4 myń traktorǵa ar­tyq. Sonymen qatar naýryz-maý­sym aılarynda egin egýge 380 myń tonna dızel otyny bólindi (2018 jyly – 375 myń tonna). Qa­zir­gi ýaqytta oblystarda 334,5 myń tonna (88%) otyn paıdalanyldy.

Aıdarbek Saparov atap ótkendeı, Qazaqstanda otandyq mashına jasaý salasyna kóńil bólinýde. «Jaqynda Premer-Mınıstr A.Mamınniń Máskeýge sapary kezinde RF Premer-Mı­nıstri D.Medvedevpen birge yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Qazaqstanda K-744 kombaındaryn jınaý týraly kelisimge qol jetkizildi. Qostanaıda kombaındar, Kókshetaýda KamAZ-dar qurastyrylatyn bolady. Bizde qurastyrylatyn tehnıkaǵa 25% sýbsıdııa usynylady. Qosymsha taǵy 10% jergilikti bıýdjetten berilýi múmkin», dedi A. Saparov.

«QazAgro» UBH AQ basqarý­shy dırektory Asylhan Djý­vashev aýyl sharýashylyǵy tehnı­ka­sy­nyń lızıngin qarjylandyrý tetigi týraly aıtyp berdi. «Jyl saıyn tehnıkany 6%-ǵa deıin ja­­ńartý qajet. Búgingi tańda teh­­nıka jylyna 1,5-2%-ǵa ja­ńar­­tylady. Osyǵan baılanys­ty «QazAgroQarjy» belsendi ju­­mys júrgizip jatyr», dedi A.Djývashev.

Qazirgi kezde Aýyl sharýa­shy­lyǵy mınıstrliginiń syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaý baǵdarlamasyn engizýi arqyly syıaqy mólsherlemesin jylyna 4-6%-ǵa deıin tıimdi tómendetý múm­kindigi paıda boldy. Nátı­je­sin­de, tapsyrys kólemi ótken jylǵy tapsyrys kóleminen 1,5 esege artty.

«Búgingi tańda tehnıka lı­zıngine 50 mlrd teńgeden as­tam qarjy maquldandy, bul ret­te jyldyq jospar 65 mlrd teń­geni quraıdy. Qajettilik óte joǵary, biz osy sýbsıdııalaý baǵ­dar­la­masyn engizý arqyly qarjy­lan­dyrý kólemin birneshe ese arttyrýdy kózdep otyrmyz», dedi ol.