Ulyqtaýdaǵy ulyq ister jospary

Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaevtyń álemniń suń­ǵyla saıasatkerleri Genrı Kııs­sındjer, Pan Gı Mýn sııaqty alyp­tardyń ózi syılastyqpen qaraıtyn, bilimi men biligin baǵa­laıtyn qaıratkerligin de bilemiz.

Qasym-Jomart Kemeluly Qazaq­stannyń Prezıdenti retin­degi ant berý rásiminde elimizge ınvestısııa tartý máselesin alǵa shyǵardy. Elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna sheteldik ınvestısııanyń yqpaly zor eke­ni sózsiz. Aıtalyq, qosymsha qa­ra­jat óndiris oryndarynyń órkendeýine, jańadan jumys oryndarynyń ashylýyna, ju­mys­shylardyń jalaqysyn kó­terýge, onyń ishinde áleýmettik máselelerdiń túıinin tarqatýǵa oń áserin tıgizedi. Sondyqtan da Memleket basshysy ınvestısııa tartý máselesin mınıstrler men ákimderdiń aldyna jaýapty mindet retinde belgilep berdi.

О́tkenge sál kóz júgirte qara­saq, Qasym-Jomart Kemeluly el Úkimetin basqaryp turǵan ýa­qytta, ıaǵnı 1999-2002 jyldar aralyǵynda elimizde ishki jal­py ónimniń eń joǵary ósýi tirkelgen edi. Bul – ekonomıst ret­indegi meniń taldaýym. Onyń eshqandaı qupııasy joq – shet­eldik ınves­torlar bilikti dıplomat, suńǵyla saıasatkerdiń Qazaq­stan ekonomıkasyna salatyn qarjylary jáne onyń qaýipsizdigine kepil bolatynyna qa­pysyz sendi.

Máselen, osynyń arqasynda, sol ýaqyttary Aqtóbe obly­synyń ózinde dańǵaradaı zaýyttar, ekpindi óndiris oryndary ashyldy. Onyń ishinde, Hromtaý aýdanynda taqyr jerde mys kom­bınaty iske qosylyp, eki myń­daı jumys orny ashyldy. Tól teńgemizdi qolyna ustap kór­megen adamdardyń zaýytqa jaı jumysqa ornalasyp, jalaqy alǵandaǵy qýanǵan sátteri áli esimde.

Memleket basshysy ant be­rý rásiminde sóılegen sózinde qazaqstandyq kásipkerlerdi qoldaıtyn, ınvestısııalar tartyp, olardy qorǵaıtyn, iskerlik belsendilikti yntalandyratyn keń kólemdi orta qalyptastyrýǵa ýáde etti. Rasynda, ınvestısııa, iskerlik belsendilik degenimiz hal­qymyzdyń ál-aýqatyn kó­terý­diń basty kilti.

О́z basym Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevpen Senat qabyrǵasynda tyǵyz qa­rym-qatynasta boldym. Oıy tereń, bilim kókjıegi keń, bilikti uıymdastyrýshy tulǵa retinde Parlament Senatynyń jumysyn joǵary deńgeıge shyǵardy. Oǵan qosa, depýtattardyń usy­nystaryn tyńdaı biletin, pikir alýandyǵyn syılaı biletin dıp­lomat retinde zań shyǵarýshy organnyń jumysyn júıeleı bildi. Sol ýaqytta Tóraǵamyz Par­lamentte qabyldanǵan zań­dardyń sapasyna mán berip, halyqtyń ál-aýqatyn kóterýge, el ekonomıkasyna oń yqpal etýine árdaıym mańyz berip otyratyn.

Mine, osy bastamalardy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaq­stan Prezıdenti retindegi ant berý rásiminde jarııa etken platformalarynda tereńirek kórinis tapqandyǵy qýantty.

Aıtalyq, jemqorlyqpen kúres máselesi qoǵamdy jegideı jep qana qoımaı, memlekettiń da­mýyna tusaý bolatynyn Pre­zıdentimiz uzaq ǵylymı-zertteý, tal­daýlarǵa súıene otyryp jet­kizdi.

Árıne, bul keshendi jumys bolǵanymen Memleket basshysy jemqorlyq deńgeıin meılinshe tómendetýge baǵyttalǵan refor­malar toptamasynyń 1 qyr­kúıek­ke deıin daıyn bolatynyn aıtty. Qazir maýsym aıynyń ortasy, qyrkúıek te qolsozym jerde tur. Demek, qysqa mer­zimdi aýqymdy isti qolǵa alý jemqorlyq atty keselge qarsy kúresti tereń túsingendik jáne kezek kúttirmeıtin qater ekenin naq­ty baǵalaýdyń kórinisi. Bul sybaılas jemqorlyqqa qar­sy júıeli jumystyń qarqyn ala­tynynyń belgisi.

Oǵan qosa, Memleket basshysy bıýdjet qarjysynyń tıimdi ári naǵyz jandy jerlerge jumsalýyna da kóńil aýda­­­­­ryp otyr. Mysaly, elor­danyń aınalasyndaǵy jaıaý júr­ginshiler bara bermeıtin jerlerge salynǵan trotýarlardy kórip júrsiz. Elsizde jaıaý júr­ginshiler jolyn salyp, qarjy jum­saý qandaı qajettilikten týyndady? Eger ol qarjy áleý­mettik salaǵa jumsalar bolsa, birqatar kezek kúttirmes máse­leler sheshimin tapqan bolar edi. Endi Prezıdentimiz osyndaı olqylyqtarǵa jol bermeý jóninde nusqaý berip otyr.

Qasym-Jomart Toqaev usyn­ǵan baǵyttardyń qaı-qaı­sysy da eldiń kókeıinde júrgen, «át­teń, osy másele sheshilse» de­gen suranystaryna saı kelýi Prezıdenttiń halyqtyń muń-muqtajyn tereń biletindigin aıqyndap berdi. Eń bastysy, máselelerdi sheshý joldaryn biletinin óz aýzynan aıtty.

Máselen, azamattardyń bar­lyq jerde ádildik ornatýǵa baılanysty talaby. Árıne, ádildik – memlekettik qurylymǵa, bılikke senimniń bastaýy. Mem­lekettik organdardyń halyqqa qyzmet kórsetýde bura tartpaı, eshkimdi alalamaı, zańnyń árip­terine súıengen áreketteri ulttyq qaýipsizdigimizge de áser etetinin jaqsy túsingen jón.

Prezıdent halyqtyń tabys kóleminiń az ekenin, qar­jy na­ryqtarynyń turaqsyz­danýyn, mıllıondaǵan azamat­tarymyzdyń nesıe qamytyn kıgendigin jaqsy biledi. Ta­bysy joǵary jáne tó­men azamattardyń arasyndaǵy alshaqtyqtyń el ishinde belgili bir deńgeıde qobaljý týdyryp otyrǵanyn da sezedi. Sonymen qatar qorshaǵan ortanyń qazirgi múshkil háli – ekologııalyq qaýip-qater, joldardyń sapasy da aza­­mattarymyzdy alańdatyp otyr­­ǵanyn jaqsy biletinine kóz jetkizdik.

Mine, Elbasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq bastamalaryna súıene otyryp, tyń baǵyttardy usyný, olardyń naqty sheshilý joldaryn kórsetý – kóregen saıa­satkerge tán qasıet. Bul pikirim Qazaqstannyń jańadan saılanǵan Prezıdentiniń ant berý rásimine qatysqan, ulyqtaýdy teledıdardan kórgen otandastarymyzdyń oıyna sáıkes kelerine senimdimin.

Prezıdent Jarlyǵymen ke­lesi jyly 175 jyldyǵy toılanatyn Abaı atamyzdyń myna sózimen pikirimdi túıindegim ke­ledi. Abaıdyń 37-qara sózinde: «Adamnyń adamshylyǵy isti bastaǵandyǵynan bilinedi, qa­laısha bitirgendiginen emes», depti. Olaı bolsa, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óz mindetin ulyq jobalardan bastady, al onyń oń nátıjesi de kóp kúttirmes.

Eleýsin SAǴYNDYQOV,

memleket jáne qoǵam qaıratkeri