«Rýhanı jańǵyrý» maqalasy aıasynda júzege asyp jatqan jobanyń bul jolǵy kezdesýi «Abaı jáne Alash» taqyrybyna arnaldy. Sharanyń maqsaty – ult muraty, memleketti qalyptastyrý jolynda eren eńbek etip, qazaq rýhanııatynyń ádebıeti men mádenıetiniń damýyna súbeli úles qosqan hakim danamyz ben Alash qaıratkerleriniń taǵylymdy jolyn óskeleń urpaqqa úlgi-ónege retinde jetkizý, dáripteý.
Jıynǵa qatysýshylardyń qarasy kóp boldy. Onyń ishinde abaıtanýshy ǵalymdar, alashtanýshy zertteýshiler, jas etnograftar men stýdent-oqýshy jastar «Abaı jáne Alash» taqyrybynda oı qozǵap, pikir almasty.
Fılologııa ǵylymdarynyń doktory, abaıtanýshy Tursyn Jurtbaı óziniń zertteýlerinde kezdesken tyń derektermen bólisip, jastardyń kókeıinde júrgen suraqtaryna jaýap berdi. Al, Almahan Muhametqalıqyzy búgingi abaıtanýshy ǵalymdardyń azaıyp bara jatqanyna qynjylys bildirip, óskeleń urpaqqa Abaı murasynyń jetýine alańdaýshylyq bildirdi.
О́z kezeginde sóz alǵan álıhantanýshy-ǵalym Sultanhan Júsip Alash ıdeıasynyń basy Abaıdan bastalatynyn jetkizdi.
Sultanhan Júsip, álıhantanýshy-ǵalym:
- Alash qaıratkerleri halyqqa arnaǵan sózinde nege Abaıdy alyp otyr? Aldymen, qazaq baspasóziniń basynda turǵan «Túrkistan ýálaıaty», «Dala»,«Serke» syndy basylymdarda patsha jarlyqtary, resmı málimetter, odan ózge aıtysymyz, halyq aýyz ádebıetiniń jazbalary shyqsa, keıinnen «Qazaq» gazeti shyqqannan keıin qazaqtyń oıy jaryqqa shyǵa bastady, Alash ıdeıasy halyqqa osylaı taraı bastady. Buny Alash qaıratkerleri Abaıdyń oıynan, Abaıdyń sózinen aldy. Sony damytyp, ult-azattyq qozǵalystyń negizgi tiregine aınaldyrdy. «Oıan, qazaqtyń!» ózi Abaıdyń synı shyǵarmalarynyń sabaqtasyp jatqan jalǵasy. Sondyqtan búgin jastarǵa taǵylymdy oı aıta aldyq dep oılaımyn.
Kezdesýge kelgen jastar da Abaı, Alash qaıratkeriniń shyǵarmashylyǵyndaǵy keıbir túsinbestik týǵan tustaryn búkpesiz surap, aldyńǵy býyn aǵalarynyń oılaryn ózderine túıip aldy.
Kenjebek Serjanuly – Qazaqstan jýrnalıster odaǵynyń múshesi, jas qalamger:
- Búgingi ótken «Abaı jáne Alash» taqyrybyndaǵy jıynda shynymen rýhanı túlep shyqtyq. Kezdesýden mol taǵylym aldyq. Abaıdy taný - aldymen ózińdi taný sosyn kúlli qazaqty taný. Al, Alash degen bizdiń búgingi rýhanı salamyzdyń ajyramas bóligi. Osy eki taqyrypty bir arnada toǵystyryp, jastardyń pikirin tyńdap, suraqtarymyzǵa tolyq ári naqty jaýap bergen aǵalarmyzǵa myń alǵys! Bundaı rýhanı jıyndar kóptep uıymdastyrylsa deımiz.
Kezdesý sońynda Hakim Abaıdyń 175 jyldyq mereıtoıynyń joǵary deńgeıde atalyp ótilýine túrli usynystar aıtyldy. Atap aıtqanda, qoǵam belsendisi Ernat Melsuly Abaıdyń júrip ótken izimen velosherý uıymdastyrý jóninde usynys bildirse, ǵalym Dıhan Qamzabektiń Elordadaǵy «Jastar» shaǵyn aýdanynda boı túzegen jańa mektepke Abaı Qunanbaıulynyń esimin berý jónindegi oıyn kópshilik biraýyzdan qoldady.