Jumys jaǵdaımen tanysýdan bastalady

Jumys jaǵdaımen tanysýdan bastalady

Seısenbi, 12 aqpan 2013 7:33

«Ákim bol, halqyńa jaqyn bol» de­gen ataly sóz bar halyqta. Muny nege aıtyp otyrmyz? Qyzylorda oblysyna Qyrymbek Kósherbaev ákim bolyp taǵaıyndaldy. Aı­maqtyń jańa basshysy eń birinshi jumysyn aýdandardy aralaýdan bastady. Halyqqa jaqyn bolýdyń, elmen etene aralasýdyń naǵyz kórinisi osy emes pe? Aýyldardaǵy aqsaqaldarmen emen-jarqyn sóı­lesip, eldiń problemasyn óz aýyzdarynan estidi. Ony sheshý joldaryn aıtty jáne naqty tapsyrmalar berdi.

 

Seısenbi, 12 aqpan 2013 7:33

«Ákim bol, halqyńa jaqyn bol» de­gen ataly sóz bar halyqta. Muny nege aıtyp otyrmyz? Qyzylorda oblysyna Qyrymbek Kósherbaev ákim bolyp taǵaıyndaldy. Aı­maqtyń jańa basshysy eń birinshi jumysyn aýdandardy aralaýdan bastady. Halyqqa jaqyn bolýdyń, elmen etene aralasýdyń naǵyz kórinisi osy emes pe? Aýyldardaǵy aqsaqaldarmen emen-jarqyn sóı­lesip, eldiń problemasyn óz aýyzdarynan estidi. Ony sheshý joldaryn aıtty jáne naqty tapsyrmalar berdi.

Ákimdik qyzmetke taǵa­ıyn­dalǵan kúnniń ertesine Qyrymbek Kósherbaev oblys ortalyǵyn aralady. Qyzylorda qalasynyń ákimi M.Jaıymbetov shaharda atqarylǵan sharýalardyń bar­lyǵyn ret-retimen tanystyryp shyqty. Odan keıin aımaq bas­shysynyń aýdandarǵa sapary bas­taldy. Birinshi baǵyt  Jańaqorǵan aýdany edi. Jańaqorǵan kentiniń ishinen jaz bolsa keńsirikti jaratyn sasyq ıis shyǵady. Aýdan ortalyǵynda Taıpaqkól degen kanal bar. Jaz mezgilinde Syrdarııanyń deńgeıi túsip ketedi. Osyǵan deıin darııadan kelip jatqan aǵyn sý jańaǵy Taıpaqta toptasyp qalady da, jaman ıis bóledi. Oǵan qalyń ósken qoǵany, aǵaıynnyń alysqa uzamaı tóge salatyn qoqysyn qosyńyz. О́tken kúzde aýdan ákimdigi óz kúsh­terimen Taıpaqkóldiń qos jıe­gin tereńdete kanal qazdy. Sodan beri sýdyń aǵysy paıda bolyp, sasyq ıisten de aryldy. Degenmen, sol mańda 14 gektar jer bar. Jańaqorǵandyqtar ony ortalyq park jáne balalarǵa arnalǵan sport alańdary, mádenı ortalyqtar ornalasatyn oryn retinde paıdalanǵysy keledi. Aı­nalasyn abattandyryp, saıaly aǵashtar egip, gúlzarlar jasaýdy josparlap otyr. Al osy ju­mystardy tolyqtaı júzege asyrýǵa 120 mıllıon teńge qajet eken. Sondaı-aq, aýdan ortalyǵyn taza aýyz sýmen qamtamasyz etý jaǵdaıyn óz dárejesinde sheshýge de qosymsha qarjy kózi kerek bolyp turǵan kórinedi.

Aýdan ákimi S.Táýipbaev oblys basshysyna Jańaqorǵanda atqarylyp jatqan jáne kezegin kútip turǵan biraz máseleni aıtty. Balabaqshanyń qajettiligin, azdyǵyn sóz etti. Sonymen qatar, №3 mektep-ınternattyń da jaı-kúıi nazardan tys qalmady. Mek­tep-ınternat 1964 jyly salynǵan. Búginde ábden eskirgen. Munyń ústine oqýshylar sany belgilengen normadan asyp ketken. Ony kúrdeli jóndeý úshin 145 mıllıon teńge qarajat qajet. Q.Kósherbaev tıisti kómektiń kezek kúttirilmeı beriletinin aıtty.

Qyzylorda oblysynda «Ba­tys Qytaı – Batys Eýropa» kúre­jolynyń qurylysy qarqyndy júrip jatyr. Máselen, Qyzylorda qalasy men Ońtústik Qazaqstan oblysy shekarasyna deıin jol tolyqtaı paıdalanýǵa berildi dese de bolady. Degenmen, osy arada bir másele bar. Kúrejol barlyq aýdan ortalyqtaryn aınalyp ótip ketti. Al úlken joldan ortalyqtarǵa kiretin eski jol jóndeýsiz qalyp jatyr. Shıeli aýdanyn aralaǵan oblys basshysy eń aldymen osy máselemen tanysty. Aýdan áki­mi N.Nálibaev joldyń jaıyn, halyqtyń qatynaýyna qıyndyq týǵyzyp jatqanyn jetkizgen. Qyrymbek Eleýuly tıisti kómektiń beriletinin málim etti.

Shıelide Nartaı aqynnyń atyn­daǵy aýyl bar. Osy aýylda Sosıalıstik Eńbek Eri Shyrynkúl Qazanbaeva turady. Qyrymbek Eleýuly ómiri eńbekpen ótken keıýanaǵa arnaıy baryp sálem berdi. Ákimniń arnaıy kelip sálem bergenine razy bolǵan Qazanbaeva batasyn berip, aq jol tiledi.

Shıeli kentinde ótken jyly múgedek balalarǵa arnalǵan 50 oryn­dyq ınternat ǵımaraty paı­­dalanýǵa berilgen bolatyn. Ǵımarattyń qurylysyna «Qaz­atom­ónerkásip-Demeý» jeke sha­­rýa­shylyq seriktestigi men ob­lys ákimdiginiń arasyndaǵy yntymaqtastyq kelisimge sáıkes 496 mln. teńge jumsalsa, onyń ishki jabdyqtaryna 32 mln. teńge taǵy da qosymsha qarjy bólingen. Naqty kezeńde oblystyq bilim basqarmasynyń qaraýyndaǵy №3 oblystyq balalardy ońaltý ortalyǵy atalatyn mekemede oblys aýdandarynan múmkindigi shekteýli kóptegen balalar em­delip, qamqorlyqqa bólenýde. Ob­lys ákimi atalmysh ońaltý or­talyǵynyń da jumysymen tanysyp, óz baǵasyn berdi.

Q.Kósherbaev Syrdarııa aýdanynda jumys saparyn eń aldymen Qaljan ahýnnyń meshit-medresesine aıaldap, memleket qor­ǵaýyndaǵy tarıhı eskertkishke jasalǵan jańǵyrtý jumystarymen tanysty. О́tken ǵasyrdyń basynda balalardyń dinı saýatyn ashý úshin turǵyzylǵan ǵımarat Qaljan ahýnnyń 150 jyldyǵy tusynda qaıta jańǵyrtylǵan edi.

Aýdan ortalyǵy Tereńózek ken­tiniń kireberisinde jaqynda ǵana «Syr sulýy» kompozısııasy ashylǵan. Oblys basshysy atyna zaty saı, ortalyqqa kórik berip turǵan kompozısııamen tanysty. Tereńózek kentin aýyz sý­men qamtý, káriz júıelerin qaı­ta qurylymdaý jáne keńeıtý 2010 jyly bastalǵan. Uzyndyǵy 30 myń metr­ge jýyq aýyz sý jú­ıesi, 10 myń metrden astam káriz júıesi salynýda. Oblys bas­shy­syna jobany júzege asyrý barysyn tanystyrǵan «Baq Bereke-2030» JShS basshysy Qaırat Ernazarov taýarlar men qyzmetterdiń qymbattaýy esebinen jetispeıtin qarjynyń kólemi 55 mıllıon teńge bolǵanyn aıtty. Oblys ákimi bul máseleniń oryndy sheshimin tabatynyn jetkizdi.

Syrdarııada syrǵa toly bir kezdesý boldy. Osyndaǵy №35 I.Toqtybaev atyndaǵy mektepte Qyrymbek Eleýuly bilim alyp, úlken ómirge qanat qaqqan.

– Búgingi jumys saparym barysynda sizdermen dıdarlasqanyma qýanyshtymyn. Týǵan jerge qyzmet etýge, perzenttik paryzymdy óteý­ge múmkindik bergen Elbasyna al­ǵysym sheksiz. Elge eńbek etý bir jaǵynan – baqyt, ekinshi jaǵynan úlken jaýapkershilik júkteıdi. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldaryndaǵy qıyn ýaqytta jurt­shylyqqa bátýaly sóz aıtyp, jastardyń erik-jigerin qaıraǵan aǵa urpaq, sizderdiń arqalaryńyzda elimiz syndarly kezeńnen súrinbeı ótti,– dedi oblys basshysy. О́tken ǵasyrdyń ortasynda paıdalanýǵa berilgen mekteptiń jaǵdaıy aýyr eken. Ákim onyń da retimen sheshiletinin aıtty.

Oblys ákiminiń sapary odan keıin Qarmaqshy aýdanynda jal­ǵasty. Aımaq basshysynyń al­ǵashqy aıaldaǵan nysany №79 negizgi mektep boldy. Qarmaqshy aýyldyq ok­rýgine qarasty Qyzyltam beke­tinde ornalasqan bul bilim ordasy jańa jyl qarsańynda ǵana paıdalanýǵa berilgenin aıta ketken jón. Aýylda munan bólek jańa dárigerlik pýnkt el ıgiligine berilgen eken. Endigi má­sele – jol. Aýylǵa kiretin joldyń nasharlyǵyn sóz etti el. Oblys basshysy aýdan ákimine joldyń máselesin retteýdi tapsyrdy. Sondaı-aq, Qarmaqshy aýylyndaǵy №113 mektep es­kirip, oqýshylardyń bilim alýyna jaramaı qalǵan. Ásirese, onyń sport zaly apatty jaǵdaıda tur. Qyrymbek Eleýuly apatty mektepti de óz kózimen kórip, aralap shyqty.

Qorqyt ata kesheniniń janynnan zııarat etýshilerge arnalǵan ortalyq salynyp jatyr. Onyń qurylysyn «Dorstroı» JShS júrgizýde. Qyrymbek Eleýuly bul jerdi týrızm ortalyǵyna aınaldyrýǵa bolatynyn aıtty. Sondyqtan jobany áli damyta tússe artyq bolmaıtynyn eskertti.

Oblys basshysy jumys sa­parynyń kelesi bóligin Jalaǵash kentinde jalǵastyrdy. Aýdandyq ortalyq aýrýhanada densaýlyq saqtaý salasynyń ba-rysyna nazar aýdardy. Atalmysh emdeý ornynyń ǵımaraty 1999 jyly asar ádisimen paıdalanýǵa berilgen. Ol buryn qurylysy bitpeı qalǵan aýrýhana ǵımaraty edi. Osynyń saldarynan munda birqatar áleýmettik másele týyndaǵan. Aýrýhananyń bas dárigeri A.Myhanovanyń aıtýynsha, búgingi tańda káriz sýlary arnaıy septık arqyly jınalady. Sodan keıin avtokólik arqyly syrtqa shyǵarylady. Áıtse de, árdaıym mundaı jumystardy atqarýǵa múmkindik joq. Sonyń kesirinen keıde káriz sýlary jaıylyp, osy aýmaqta antısanıtarlyq ahýal týyndaıdy. Sondaı-aq, búgingi zaman talabyna tolyqtaı saı keletin jańa emdeý ornyn salý máselesi de kesheýildep keledi. Atalmysh problemamen jan-jaqty tanysqan oblys ákimi bul baǵytta tıisti jumystar jasalatynyn jetkizdi.

Q.Kósherbaev Aral aýda­nyn­a saparyn «Atameken» JShS balyq óńdeý zaýytynyń búgingi jumysymen tanysýdan bastady. Oblys ákimi aýdandyq dıagnostıkalyq emhananyń da jumysyn kórdi. Osydan 5 jyl buryn tıptik jobamen boı kótergen emhananyń bú­gingi tirshiligin jáne aýdan kólemindegi densaýlyq salasyna qatysty atqarylǵan jumystardy emhananyń bas dárigeri Sh.Medetov tarqatyp aıtty. Atalǵan medısına ortalyǵynyń sońǵy úlgidegi zamanaýı qondyrǵylarmen jab­dyqtalǵanyn, nátıjesinde sońǵy jyldary óńirde sábılerdiń she­tineýi 2 ese azaıǵanyn tilge tıek etken bas dáriger Qambash eldi mekenine 1 medısınalyq jedel járdem brıgadasy qajettigin alǵa tartty. Araldyqtar naryq suranysyna oraı temir-beton buıymdaryn shyǵarýdy jolǵa qoıypty. Osy oraıda, oblys ákiminiń nazaryna «Aral qu­rylysy» JShS jumysy usy­nyldy. Bul mekemede búginde 50 adam eńbek etedi. Seriktestik basshysynyń aıtýy boıynsha, kásiporyn ótken jyly 9 mıllıon teńgeniń temir-beton buıymdaryn óndirip, 150 mıllıon teńgeniń jumysyn atqarǵan.

Qazaly aýdanynda bolǵan aımaq basshysy issapar kezinde aýdannyń birqatar óndiris oryndary men áleýmettik nysandaryn aralap, atqarylyp jatqan jumystarmen tanysty.

«Aral-Sarbulaq» toptyq sý qubyryn paıdalanýshy Qazaly óndiristik bólimshesiniń №7 sý taratý be­ketine aıaldady. Búginde osy toptyq sý qubyrynan aýyz sýdy aýdannyń 22 eldi mekeni jáne 129 kásiporny alyp otyr. Alaıda, osyndaǵy syıymdylyǵy 7 myń tekshe metrlik sý saqtaý qoımasy azdyq etýde.  Ony 20 myń tekshe metrge jetkizý qajet. Osy máselelerdi Q.Kósherbaevqa «Aral» salynyp jatqan kásip­oryndardyń birlesken dıreksııasy fılıalynyń dırektory I.Ońǵarbaev pen aýdan ákiminiń orynbasary S.Maqashov tarqatyp aıtty. Asa mańyzdy strategııalyq nysannyń tozǵanyn kózben kórgen oblys ákimi óz tarapynan tıisti kómek kórsetiletinin málimdedi.

Sonymen, oblys basshysy jeti aýdandy tolyqtaı aralap shyqty. Kóptegen másele qozǵaldy. Olardy sheshý joldary da qarastyryldy. Ákimniń aýdandarǵa alǵashqy sapary kóp nárseden úmittendiredi. Laıym eldiń úmiti aqtalsyn dep tileımiz.

Erjan BAITILES,

«Egemen Qazaqstan».

Qyzylorda oblysy.