Ushaq toly jolaýshy
Mamyrdyń 1-i kúni ashylǵan qazaqstandyq loýkoster FlyArystan sodan keıingi 2 aıda 729 reıs jasap, 127 000 jolaýshy tasymaldaǵan eken. Kompanııanyń málimetinshe, loýkosterdiń qyzmetine suranys joǵary. Qazirge deıin 220 myń bılet satylǵan, reısterdiń 94 paıyzynda ushaq toly bolǵan.
Kompanııa mamyr-maýsym aılaryndaǵy qyzmeti týraly esep bergende loýkoster qyzmetin paıdalanýshylardyń úshten biri Almaty men Nur-Sultan arasynda qatynaǵan jolaýshylar ekenin aıtty. Almatydan Qaraǵandy, Taraz jáne Oral qalasyna eki aıda 60 000 adam qatynasa, úshinshi megapolıs Shymkent pen Pavlodardyń ortasynda 10 000 adam ushypty. Jalpy, FlyArystan kompanııasy ashylǵaly beri áýe tasymaly arqyly qatynaǵan jolaýshylar sany mamyr aıynda 7 paıyzǵa ulǵaısa, maýsymda kórsetkish 31 paıyzǵa kóbeıipti.
Áýe tasymaly bıletiniń tym qymbattyǵyna qatysty pikirlerdiń aıtylyp júrgenine talaı jyldyń júzi bolǵan-dy. Sol synı pikirler aqyry bıylǵy kóktemde osyndaı arzan áýe tasymaly kompanııasynyń ashylýyna túrtki bolǵan. Degenmen, kompanııa ashylmaı jatyp jolaýshylardyń loýkoster qyzmeti men qunyn synaýy kóbeıdi. Qazaqstandaǵy alǵashqy loýkoster dep tanystyratyn FlyArystan-nyń bılet quny Scat pen Bek Air, Qazaq Air sekildi qujat boıynsha loýkoster emes, biraq is júzinde loýkoster áýe kompanııalarynyń bıletinen qymbat bolyp shyǵyp jatyr. Máselen, Almatydan Nur-Sultanǵa bir apta buryn bir bılet FlyArystan-da: 5 kıloǵa deıingi qol júgimen – 23 999 teńge; 10 kıloǵa deıingi qol júgimen – 26 249 teńge; 5 kıloǵa deıingi qol júgimen jáne 20 kıloǵa deıingi júkpen – 27 599 teńge; 10 kıloǵa deıingi qol júgimen jáne 20 kıloǵa deıingi júkpen – 31 249 teńge.
Endi joǵaryda atalǵan loýkoster emes, biraq arzan áýe tasymaldaýshylarynyń baǵasyn salystyryp kóreıik. Týra osy kúnge Bek Air baǵasy – 22 947 teńge, Scat kompanııasyniki – 22 391 teńge. Qazaq Air bıletiniń quny – 26 771 teńge. Munda taǵy bir eskeretini ushatyn ýaqyt. Bul úsh kompanııanyń ushý ýaqyty FlyArystan-dikinen yńǵaısyz boldy degenniń ózinde, loýkosterdiń standart bıletterinde júkke qosymsha 1500 teńgeden bastap tóleıtinińizdi eskersek jáne tamaq baǵasy basqa kompanııalardaǵydaı bılet qunyna kirmeıtinin esepke alsańyz, Fly Arystan is júzinde loýkoster emes, Air Astana-nyń «arzandaý» túri ǵana ekeni baıqalady.
Loýkostrdi qymbattatyp turǵany da bul kompanııanyń Air Astana janynan qurylǵany bolýy ábden múmkin. Ekinshi jaǵynan bul loýkoster tikeleı memlekettiń tapsyrysymen, ıaǵnı Nursultan Nazarbaevtyń usynysymen qurylǵany esimizde. Memlekettiń nashar menedjer ekenin osydan jaǵdaıdan kezekti ret kórip otyrmyz.
Aımaqtarǵa ushý arzanǵa túsedi
Degenmen, Almatydan basqa qalalarǵa reısterdiń bıletteri Scat, Qazaq Air nemese Bek Air bıletterinen arzanyraq. Almaty-Nur Sultan baǵytynda jolaýshylar aǵyny kóp bolǵandyqtan, loýkoster suranysqa oraı baǵany ádeıi qymbattatyp qoıǵanǵa uqsaıdy. Oǵan dálel joǵaryda atalǵandaı, kompanııa ushaqtary tasymaldaǵan barlyq jolaýshylarynyń úshten biri osy eki megapolıs arasynda qatynaǵany. Al Almaty-Shymkent baǵytynda bir aptadan keıingi bıletterdi FlyArystan - 11 999 teńgege, Qazaq Air - 16 431 teńgege, Scat - 22 391 teńgege satady. Almaty-Oral baǵytyndaǵy ushýdan bir aı burynǵy bıletter FlyArystan-da - 26 999 teńge, Scat-ta - 40 841 teńge, Bek Air-da - 35 547 teńge.
FlyArystan marketıng bóliminiń basshysy Janar Jaılaýovanyń aıtýynsha, qazirge deıin satylǵan bıletterdiń jartysynan kóbi 10 myń teńgeden arzan bıletter eken. Sonyń ishinde Tarazǵa ushqandardyń 90 paıyzy, Shymkentke ushqandardyń 60 paıyzy, Qaraǵandy men Nur-Sultanǵa ushqandardyń tıisinshe 55 jáne 40 paıyzy júksiz oryn satyp alǵan jolaýshylar. Jalpy, baǵa boıynsha otandyq loýkosterdiń Almaty men Nur-Sultan arasyndaǵy bıletteriniń basqa áýe tasymaldaýshylarynikinen qymbat, al Almatydan ózge óńirlerge arzan ekeni baıqalady.
Qarǵaıyn desem jalǵyzym...
Halyq loýkosterden anaý aıtqandaı erekshe komfort kútpegenimen, keıbir bazalyq jaǵdaılardyń saqtalmaýy týraly da pikirlerdiń bar ekeni jasyryn emes. Máselen, syrqattanyp qalǵan jaǵdaıda bıletti qaıta ótkizý úshin qosymsha aqsha tólegenimen, kompanııa jeme-jemge kelgende bıletti qaıtarmaı, ornyna vaýcher usynǵan. Vaýcher arqyly jolaýshy keıin kompanııanyń basqa qyzmetin paıdalana alady eken. Bul týraly jolaýshylardyń biri anonım túrde kompanııanyń resmı saıtyna shaǵym túsirgen. Alaıda kompanııa máseleni jaýapsyz qaldyrypty.
Taǵy bir jolaýshy 12 myń teńgelik bıletti aýystyrý kezinde 10 myń teńge aıyppul tólegenin aıtady. Jalpy, jolaýshylardyń kópshiligi suranys kóp kezinde kompanııanyń bıletti ádeıi qymbattatyp jiberetinin aıtady. Al 10 myń teńgege deıingi degen baǵyttaǵy bıletter bazalyq baǵa bolyp, oryn tapshylyǵy bolǵanda quny da kóterilip otyratyn kórinedi.
Qalaı degende de, halyq arasynda loýkosterge suranys joǵary, ushaq áýe arqyly qatynaıtyndardyń qatary kóbeıip keledi. Biraq bul kompanııa qyzmetiniń arzandyǵyna baılanysty degen sóz emes. Bul, birinshiden, halyqtyń áýe jolymen qatynaý jıiliginiń ósýine baılanysty. Ekinshiden, temirjolmen qatynaý da qymbattapa bara jatqanyna da baılanysty bolýy múmkin.
Sarapshylar 2020 jylǵa deıin Qazaqstanda áýe tasymalyna halyqtyń suranysy aıtarlyqtaı joǵary qarqynmen ósetinin aıtady. Osy oraıda, FlyArystan bıyl jyl sońyna deıin jolaýshylar aǵynyn 700 myńǵa jetkizemiz dep josparlap otyr. Ol úshin kompanııa taǵy eki Airbus A320-200 ushaǵyn satyp alyp, ushatyn baǵyttar sanyn 12-ge jetkizbek. Sonymen qatar, aldaǵy ýaqytta kompanııa Grýzııa, О́zbekstan men Ýkraına naryǵyn da kózdep otyrǵan kórinedi. Bálkim, kompanııanyń qyzmet sapasy men baǵa saıasatyn taǵy bir saralaǵany da durys shyǵar.
Baýyrjan MUQAN,
«Egemen Qazaqstan»