Jol – taǵdyr. Sýsyma synap sııaqty. Abaılap júrmeseń kútpegen baqytsyzdyqqa dýshar bolasyń. Jaqynda Qyzylorda oblysynyń aýmaǵynda iri avtokólik apaty boldy.
Jol boıyndaǵy «Oazıs» dúken-kafe jelisinen shyqqan jeńil avtokólik aýyr júk kóligin basyp ozyp úlken trassaǵa shyqpaq bolady. Aıaq astynan baqastyǵy ustaǵan aýyr avtokólik ıesi jol berýge yqylas tanytpaǵan. Sonyń nátıjesinde jeńil kólik janshylyp qaldy. Ishindegi salon toly adamdar Qyrǵyzstan azamattary eken. Tórt adam til tartpaı ketti. Statıstıka úshin solaı aıtylǵanymen kórshi respýblıkadaǵy qanshama jaqyndary qara jamylyp, ańyrap qaldy. Bul jara olardyń júreginde eshqashan jazylmasy anyq.
Osy halyqaralyq magıstral Aral aýdanynyń 60 myńdaı turǵyny bar toǵyz eldi mekeni tusynan ótedi eken. Bıyldyń ózinde 16 kólik apaty tirkelgen. Mundaǵy jol-kólik oqıǵalarynyń basty sebebi – jol tar, eki-aq jolaqty. Kúndiz-túni qaıshylasqan kólikter bir-birine jol bermeı apatqa urynyp jatady. Onyń ústine jol sapasyz bolyp, syr bere bastaǵan.
«Qazavtojol» UQ AQ oblystyq fılıal dırektory orynbasarynyń mindetin atqarýshy Ǵalymjan Ospanov jol tabanynyń jáne asfalt shógýine baılanysty Aral aýdanyndaǵy 1240 jáne 1330 shaqyrymynda «Salını» mekemesi kepildik merzimi aıaqtalmaýyna baılanysty jóndeý jumystaryn júrgizip jatqanyn aıtady.
Halyqaralyq avtodálizdiń jaǵdaıy osyndaı bolǵanda aýyl, aýdandardaǵy joldardyń «shyqpa janym shyqpamen» otyrǵany belgili jaıt qoı. Máselen, Jalaǵash aýdanyndaǵy 112,7 shaqyrym avtomobıl jolynyń 22,4 shaqyrymy ǵana qanaǵattanarlyqsyz jaǵdaıda eken. Byltyr aýdandyq mańyzy bar «Eńbek» aýyly baǵytyndaǵy avtomobıl jolynyń 8 shaqyrymynyń ortasha jóndeý jumystaryna jobalaý-smetalyq qujattar ázirlengen bolatyn. Joba quny – 172,7 mln teńge. Respýblıkalyq bıýdjetten 90,8 mln teńge bólinip 4 shaqyrym jolǵa jóndeý jumystary júrgizildi. Bıyl atalǵan eldi mekendegi joldyń qalǵan shaqyrymyn aıaqtaý maqsatynda oblys bıýdjetinen 81 mln 878 myń teńge qarjy bólindi.
Sondaı-aq aýdandyq bıýdjetten bólingen qarjyǵa «Samara – Shymkent – Mádenıet – Júrgenov – Jańatalap – Aqqyr» avtomobıl jolynyń 9,4 shaqyrymynyń ortasha jóndeý jumystaryna jáne «Samara-Shymkent – Eńbek – Eset batyr – Jańadarııa» avtomobıl jolynyń 8-20,3 shaqyrymynyń ortasha jóndeý jumystaryna jobalaý-smetalyq qujattar ázirlendi. Qazirgi tańda atalǵan qujat vedomstvodan tys keshendi saraptamadan ótti. Bul jobalardy memleket tarapynan qarjylandyrý maqsatynda ótinim de berilgen. Apattyq jaǵdaıdaǵy aýdandyq mańyzy bar «Samara – Shymkent – Mádenıet – Maqpalkól – Jańatalap – Aqqyr» avtomobıl jolynyń boıyndaǵy «Ońtústik kollektor» kópirin qaıta jańǵyrtý jumystaryna jalpy quny 281,6 mln teńgeni quraıtyn jobalaý-smetalyq qujattar ázirlengen. Qaıta jańǵyrtý jumystaryn júrgizýge bıyl respýblıkalyq bıýdjetten 138,7 mln teńge, oblystyq bıýdjetten 14,3 mln teńge qaraldy.
Qalaishilik joldardy jóndeý qolǵa alynyp jatyr. Atap aıtsaq, aýdan boıynsha uzyndyǵy 206,5 shaqyrymdy quraıtyn 202 kósheniń 66,8 shaqyrymy qanaǵattanarlyqsyz jaǵdaıda eken. Sondyqtan birinshi kezekte aýdan ortalyǵyndaǵy kóshelerdi jóndeý qolǵa alynady. Osyǵan baılanysty kenttegi 14 kóshege ortasha jóndeý jumystaryn júrgizýge jalpy quny 1,3 mlrd teńge bolatyn jobalaý-smetalyq qujattar ázirlendi.
Qazaqstan – álemde jol sapasy jóninen ázirge maqtanatyn jaǵdaıda emes. О́tken jyldyń qorytyndysynda dúnıe júzi avtokólik jol sapasy reıtınginde elimiz 140 memlekettiń ishinde 106-orynǵa taban tiregen eken. Memleket respýblıkalyq mańyzy bar joldardan bólek, oblys, qala, aýdan, aýyldardaǵy joldardy salýǵa, burynǵysyn kúrdeli jóndeýden ótkizýge qyrýar qarjy bólip jatyr. Biraq esil aqsha ustaǵannyń qolynda, tistegenniń aýyzynda ketip, byltyr jóndegen jol kelesi jyly shuqanaqqa tolyp, sapasy syn kótermeı keledi. Adamdardyń taǵdyry órilgen jol – sybaılas jemqorlyqtyń jemsaýyna aınalyp bara jatqandaı kórinedi. Sondyqtan da memleket tarapynan qatań baqylaý kerek-aq.
Qyzylorda oblysy