Bir dúbir estiledi dala jaqtan

Joq izdeý

 

Jelise....

Jer tanabyn qýyrǵan,

Shashasy terge jýylǵan.

Shoqtyǵy Alataýdaı,

Qabyrǵasy Qarataýdaı.

Terisi qundyzdaı,

Qos kózi juldyzdaı.

Butynan Bulan ótetin,

Qoltyǵynan Qulan ótetin.

Qos qulaǵy ashasyndaı baqannyń,

Qos tanaýy aýyzyndaı apannyń.

Saýyryna Saryarqa sııatyn,

Baýyryna Jańarqa sııatyn.

Ekpini tas qulatqan,

Janardan jas qulatqan.

Jortsa...

Jotadan jotaǵa josıtyn,

Kisinese kisi shoshıtyn,

Tul quıryǵy bir tutam

Qazanat izdep kelemin.

 

Tánimdi samalǵa sergitip,

As ornyna jel jutyp,

Alaqanyma Bóri burshaq salǵanymda,

Búgilip, Bóri qursaqtanǵanymda,

Súringenimdi bildirmeı,

Dushpandarymdy kúldirmeı,

Barmaǵyn búkpeıtin,

Jaýymdy búkteıtin,

Qaýiptiń qara bulty tursa da,

Qabyrǵasy synsa da

Qabaǵyn shytpaıtyn,

Týymdy jyqpaıtyn,

Muzǵa salsań —

Tabanyna syz batpaıtyn,

Shoqqa salsań —

Tabandap miz baqpaıtyn,

Men úshin qan qaqyrǵan,

Kóz ilmeı tańdy atyrǵan,

Jaýyrynyma qadalǵan jebeni

Tisimen julatyn,

О́lgende tánimdi jerkenbeı jýatyn,

Aýzymdy toltyryp aıtýǵa turatyn

Azamat izdep kelemin.

 

Qaladan dalaǵa qonyp,

Daladan qalaǵa qonyp,

Qazanat izdep,ı

Azamat izdep qańǵyryp,

Kúndi túnge, tańdy, mine, tańǵa uryp,

Taba almaı júrmin,  qaraǵym,

Taba almaı túbi qalamyn,

Qııaldaı-qııaldaı men osy

Qııalı bolyp baramyn.

***

Meniń jalǵyz dosym bar keshirimdi,

Júrekke jazam seniń esimińdi.

Sol ǵana sheshe alatyn taǵdyrymdy,

Sol ǵana bere alatyn nesibimdi.

 

Meniń jalǵyz dosym bar meıirimdi,

Sol ǵana tazalaıtyn peıilimdi.

Sol ǵana asha alatyn qupııamdy,

Sol ǵana basa alatyn kúıigimdi.

 

Meniń jalǵyz dosym bar ulyqtaıtyn,

Meniń árbir isimdi suryptaıtyn.

Men ony talaı jerde umytqanmyn,

Biraq Ol — meni eshqashan umytpaıtyn.

 

Meniń jalǵyz dosym bar asqaq, aıqyn,

Sol jaıly syr shertedi aspan,  Aı, tún.

Men ony qanshama esten shyǵarǵanmyn,

Biraq Ol — meni eshqashan tastamaıtyn.

 

Meniń jalǵyz dosym bar pák, tym ol pań,

Keıde soǵan jibimeı qatty qolqam...

Men biraq sol dosyma qatty senem,

Men biraq sol dosymnan qatty qorqam.

 

Sol dosym jaıly búgin jyr qylaıyn,

Jyljyp kúnim, barady syǵyp aıym.

Meniń jalǵyz dosym bar serigi joq,

Ol ózińsiń jaratqan — bir Qudaıym.

QARA ShANA

Qara jerge qar túsip qarashada,

Jaýǵan qarǵa máz bolyp bala-shaǵa.

Qyrbyq qardyń ústimen syrǵyp barad,

Qara bala súıregen qara shana.

 

Oınasam ba? qosylyp bala qusap,

Jaıar deısiń kim maǵan dara qushaq?

Ýaqyt syrǵyp barady, ýaqyt syrǵyp,

Qara bala súıregen shana qusap.

 

Qara shana iz salyp bara jatyr,

Salǵan izin qar kómer qara da tur.

Qarsy aldynan kútip tur, qara taqyr,

Qara taqyr degenim qara jer ǵoı,

Qara jerge tirelip qalady aqyr.

 

Totyǵarsyń, bozaryp aǵarasyń,

Meıli janyń shólirkep qatalasyn.

Tabaqtas bop júrgender tarylsa eger,

Kim bere qoıar deısiń adal asyn.

Bul tirliktiń aq qary taýsylǵanda,

Qara jerge sende erteń qadalasyń.

 

Qara shilik, qaltyrap dala sulyq,

Qara sýǵa muz qatqan, qara sýyq,

Oınap júrip bilmedi kún batqanyn,

Qar men terge sý bolyp qara shulyq.

Qarasy úıdiń kórinbeı qalǵan kezde,

Qarasha úıge júgirdi alasuryp.

 

Álgi bala bilmedi kún batqanyn,

Ymyrt jaılap, japqanyn tún qaqpaǵyn.

Attamaǵan eshkimniń ala jibin,

Taptamaǵan bala ǵoı muń batpaǵyn.

 

Qalaǵa tur tumsyǵyn tún matyryp,

Aspandaǵy aı sulyq syrǵa tunyp.

Dúnıeniń shanasyn súırep júrip,

Bizde bir kún alarmyz kún  batyryp.

***

 

Sol kezden-aq muńly kisi kıik em

Serik Saǵyntaı

 

 

Isi bıik...

Izetpen turatuǵyn kishireıip.

Túsineıik...

О́zegi órt bop jatqan, ishi kúıik,

Saǵymdar arasynan seni izdeımin,

Elden jyraq bólingen kisi kıik.

 

Elden jyraq bólingen tuıyq kisi,

Sen ediń ǵoı baýyrdyń ıyqtysy.

Álde qashan ısingen júregimdi,

Iitkisi keledi  ıitkisi,

Men seni saǵyndym ǵoı kıik kisi.

 

Kisi kıik bop baram men de biraq,

Júıtkip-júıtkip sharshadym jelmen shubap.

Kók aspanǵa kıikteı shapshyǵan men,

Kete almaspyz ajyrap jerden biraq.

 

Kisi kıik, sharshadym qala jaqtan,

Bir dúbir estiledi dala jaqtan.

Altýaıttyń baýyrynan kıik kórdim,

Esil jaqqa esiltip bara jatqan.

 

Kúıigin basamyn dep qansha myna,

Kıigin baýyryndaǵy ańsady ma?

Jylandy jylap-jylap jatyp qaldy,

О́zińdi kúte-kúte sharshady da...

 

Qaıran kıik oılarym jamyraǵan,

Úrkip qashyp dańǵaza dabyradan.

Túsime qasqa kıik kiredi ylǵı,

Esilden el qarap mańyraǵan.

 

DOSTASÝ

 

Tarqady bitti bazarly myna saýyq kún,

Kelerin bilmeı qaı jaqtan qandaı qaýiptiń,

Ekiniń biri dos bolyp maǵan kórinip,

Bekerden-beker borbaılap bosqa shaýyppyn.

 

Sazarǵan betten suqsa da pyshaq, qan shyqpaı,

Shydaısyń endi keýdeńnen jatsa jan shyqpaı.

Qara tún, nege úńildiń maǵan qyńsylap,

Jelini syzdap kúshigi ólgen qanshyqtaı?!

 

Janarda jas joq,  jylaıyn desem,  qup-qurǵaq,

Mýza kep túrtti búıirden meni tur-turlap.

Aına kólime aınalyp qonar ma ekensiń,

Tóbemnen ushyp, sýyldap barad suqsyr baq.

 

Tarpyǵan tarǵyl tasty da tarpań tarlanym,

Talǵamym...

Abadan edi-aý atylyp shyqqan armanym.

Bireýdi dos dep aýzymdy asha bergende,

Shaınaýly meniń qalady ylǵı barmaǵym.

 

О́z jaǵama jatqanda ózim qylqynyp,

Móp-móldir bolyp júrekte jatyr jyr tunyp.

Qyp-qyzyl tasqa súıretip qyzyl quıryǵyn,

Nege ylǵı meni aldaısyń, qurǵyr túlki úmit.

 

Jyp-jyly myna tósekten nege bezindim?

Qara sur túnniń jalyn jastanyp, kóz ildim.

Kirpigim qulap baılana endi bergende,

Oıandym shoshyp daýysymnan ózim ózimniń.

 

Meni ańdyp turǵan bir Alla ǵana senem men...

Ilinip.... Oraq aı ǵana úńilip turǵan tóbemnen.

Araz em múlde, taǵy da, mine, dostastym

Baıyrǵy dosym, burynǵy dosym óleńmen!

AǴAMA

 

Jer — ana kýá maǵan, aspan ana,

Tańyldyq, tamyr saldyq tas qalaǵa.

Terbetip sizdi ósirgen, bizdi ósirgen

Aman ba bizdiń aýyl, Asqar aǵa?

 

Tirligin ter shiriter qara taıdyń,

Eleýsiz jolda qalǵan taǵadaımyn.

Aýyly tynysh pa, aǵa, bir aqynnyń,

Baýyry bútin be, aǵa, Manataıdyń?!

 

Ketkendeı jylaı-jylaı etiń de ólip,

Dúnıe syrt aınalar betin berip.

Jatyr ma Sarjanqashqan sap-sary bop,

Sap-sary saǵynyshym sekildenip...

 

Men nege aýylymnan alshaqtaımyn,

Ishimdi tyrnaıdy ylǵı qarsaq-qaıǵym.

О́ksip-óksip jylaǵym kep turǵany-aı,

Basyna shyǵyp alyp Qarsaqbaıdyń.

 

Balań em elden jyraq kóshi ketken,

El dese aqyly aýyp, esi ketken.

Basyna shyǵarshy aǵa Tesiktastyń,

Alqynsyn, alasursyn tesik ókpem.

 

Qulyn em, qúlynshaq em qara qulaq,

El jaıly kóp aıtpadyń, aǵa, biraq.

Jasyndaı qos kózimniń ońashada,

Jatyr ma jylap aǵyp Ara bulaq?!

 

Aqyn em aty shyqqan atyrapqa,

Kelemin qarsy shaýyp aqyry otqa.

Apar da Tasqazǵanǵa tas qazdyrshy,

Shylansyn mańdaı terim topyraqqa.

 

Kóz jasyn kól ǵyp tókti aspan ana,

El jaıly jaza almadym dastan, aǵa.

Atyńnyń artyna, aǵa, mingestirip,

Aýylǵa ala ketshi, Asqar aǵa.

 

***

Qara tasyn qyna qaptaǵan,

Qasqyry tynysh jatpaǵan,

Qarsaǵy ıtteı úretin,

Qoıany qoıdaı óretin,

Buǵylynyń salasyn,

Úńirektiń jaǵasyn,

Ketemin qalaı jyr etpeı,

Aq seleý shóbi jibekteı,

Búldirgeni júrekteı,

Sarymsaǵy bilekteı,

Shortandynyń boıynda

Kiretin kókpar oıynǵa,

Janymdy júrgen júdetpeı,

Taý torym qaldy sol elde

Tabany jalpaq kúrekteı.

Ushsa jer apshysyn qýyrǵan,

О́kpesin ańnyń sýyrǵan,

Ushatyn bap tiletpeı,

Syǵymy syqsa tesetin,

Sheńgeli pyshaq kesetin,

Baldaqqa qol tiretpeı,

Shydamaı bilek maıysqan,

Balaq baýy qaıystan,

Sarysýdyń boıynda

Qusym qaldy-aý túlekteteı.

Sarysýdyń boıynda

Sary ala tazy júgirtkem,

Sadaqtaı belin búgiltkem,

Súr salyp kúbi túbine,

Pistirip kúni-túni de,

Sary qymyz sapyrtqan,

Sal-serini shaqyrtqan,

Sary ala qazy týratqan,

Sary azban asaý týlatqan,

Sary sýdyń boıynda

Sary ala qamshy qolǵa alyp,

Arly da berli tolǵanyp,

Qazan toly sorpany,

Shı túbine tóńkerip,

Júgimdi narǵa óńgerip,

Sary ala atqa er salyp,

О́nerden óleń enshi alyp,

Taǵylynyń tósinen

Buqpaǵa qaraı jóneldim,

Kenelmes jerde keneldim,

Soqyrdyń anaý shetine

Qazyǵyn qaqtym kógenniń,

Aqynda, ánshi, sheberdiń,

Ortasy dep bar ónerdiń,

Aıaǵyn mań-mań bastyryp,

Aq kóbigin shashtyryp,

Bórili saıdyń boıyna

Sary atan óleń shógerdim.

 

Tilegen Eleýsizbaıuly