Árbir Joldaýdyń jarııalanýy – bizdiń qoǵam úshin memlekettik deńgeıdegi mańyzdy oqıǵa. Joldaýda memlekettiń birinshi tulǵasy el damýynyń asa ózekti máselelerin anyqtaıdy, olardy sheshýdiń naqty joldary men sharalaryn kórsetedi, strategııalyq baǵdarlar men qoǵamnyń odan ári údemeli damýynyń baǵyttaryn aıqyndaıdy.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda Úkimettiń aldaǵy ýaqytta kúsh-jigeri baǵyttalatyn bes negizgi salany atap ótti. Mańyzdy salalardyń biri – memlekettik qurylys. Qazirgi zamanǵy tıimdi Qazaqstan memleketin damytý eldiń qoǵamdyq-saıası ómirin jańǵyrtýsyz múmkin emes.
Tıimdi memlekettiń negizi – memleket pen halyq arasyndaǵy senimdi qarym-qatynas. «Estıtin memleket» tujyrymdamasy – halyq tarapynan áreket etetin bılikke degen senimdi ornatý men nyǵaıtýǵa negizgi ekpin jasalatyn basty strategııalyq element. Al jaqynda qurylǵan Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi tıimdi suhbat alańyna aınalady, onda azamattyq qoǵam asa ótkir jáne ózekti jalpy memlekettik máseleler boıynsha óz pikirin bildiredi.
«Kúshti Prezıdent – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» – qazirgi zamanǵy tıimdi Qazaqstan memleketin órkendetýdiń negizgi formýlasy. Ony iske asyrý úshin partııalyq qurylys úderisin jalǵastyrý, halyqpen tıimdi keri baılanys ornatý, mıtıngiler týraly zańnamany jetildirý, qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý qajet.
Azamattardyń quqyqtary men qaýipsizdigin qamtamasyz etý – salamatty qoǵam qurý úshin mańyzdy shart. Osy maqsatta sot jáne quqyq qorǵaý júıelerine tereń reformalar júrgiziledi. Sondaı-aq bul Qarýly Kúshter júıesine de qatysty. Qoǵamda keń talqylaýlarǵa negiz bolǵan qaıǵyly oqıǵalar mundaı reformalar qajet ekenin dáleldeıdi.
Joldaýda áleýmettik-ekonomıkalyq jospar máseleleriniń kesheni óte aýqymdy. Memleket basshysy ekonomıkany odan ári ártaraptandyrýǵa jáne shıkizattyq baǵyttan aýytqýǵa, agroónerkásiptik sektordy damytýǵa, qarjylyq jáne salyqtyq retteýge, shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa, Ulttyq qor resýrstaryn tıimdi basqarý men paıdalanýǵa qatysty t.b. segiz ózekti ekonomıkalyq máseleni atap ótti.
Qazaqstandyq shaǵyn jáne orta kásiptiń damýyn yntalandyrý jáne ósýin belsendi etý úshin mańyzdysy – Prezıdenttiń ShOB kompanııalaryn úsh jyl merzimge tabys salyǵyn tóleýden bosatý týraly, sondaı-aq shaǵyn jáne orta bıznesti tekserýge úsh jyl tyıym salý týraly sheshimi. Árıne, bul sheshimdi júzege asyrý ShOB-ty damytýǵa jańa serpin beredi. Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendeı, bıznes tutynýshylar men azamattar aldynda jaýapty bolýy tıis. Oǵan ózin ózi retteý jáne qoǵamdyq baqylaý quraldary kómektesedi. Bıznesti damytýdy qoldaýǵa Ulttyq qordan 100 mlrd teńge bólinedi.
Suraqtardyń áleýmettik blogy bilim berý salasyndaǵy máselelerdi sheshýge, otbasy men bala ınstıtýtyn qoldaýǵa, ınklıýzıvti qoǵam qurýǵa, medısınalyq qyzmetterdiń sapasy men qoljetimdiligin qamtamasyz etýge, mádenıet qyzmetkerlerin qoldaýǵa jáne áleýmettik qoldaý júıesin odan ári damytý máselesine qatysty boldy.
Múmkindigi shekteýli adamdardy qoǵamnyń tolyqqandy ómirine tartý – ınklıýzıvti qoǵam qurýdyń basty mindeti. Bul maqsatqa úsh jyl ishinde 58 mlrd teńge bólinedi.
Zeınetaqy júıesin damytý jáne zeınetaqy aktıvterin tıimdi basqarý máselesi de ońaı emes. Jumys isteıtin azamattardyń ózderiniń zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin maqsatty paıdalaný múmkindigi qoǵamda birneshe ret talqylandy. Úkimetke maqsatty paıdalaný máselesin pysyqtaý tapsyrmasy halyqtyń kópshiligi úshin mańyzdy.
О́ńirlik damýda barlyq deńgeılerde bıýdjet úderisin uıymdastyrý qaıta qaralady, bul jergilikti bılik organdaryna halyqpen birlesip máselelerdi sheshýde ekonomıkalyq neǵurlym erkin bolýǵa múmkindik beredi. Kóshi-qon úderisterin retteý, iri qalalar ákimderiniń quzyretin keńeıtý jónindegi sharalar basqarýdyń tıimdiligin arttyrýy tıis.
Ásel ÁBEN,
Prezıdent janyndaǵy QSZI-diń Almaty qalasyndaǵy ókildiginiń basshysy, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty